Provérbios 23

1 ଏଚିବେ଼ଲା ନୀନୁ ସା଼ଲୱି କିନାଣି ତଲେ ତିଞ୍ଜାଲି କୁଗିଦି, ଏଚିବେ଼ଲା ନୀ ନ଼କିତା ଆମ୍ବାଆସି ମାନେସି, ଏ଼ଦାଆଁ ଜାତ୍‌ନୁ ତଲେ ଅଣ୍‌ପାମୁ। 2 ଏଚେ଼ତା ନୀନୁ ହା଼ରେକା ଟିଣ୍ତିକାଉ ଆ଼ଦି, ଆତିହିଁ ନୀନୁ ନୀ ହେର୍‌କିତା ପିପେଲି ଇଟାମୁ 3 ତାନି ହେତି ରା଼ନ୍ଦାତି ଜୂପ୍‌କା ଆ଼ଆନି; ଇଚିହିଁ ଏ଼ଦି ନା଼ଡ଼ିକିନି ରା଼ନ୍ଦା।

4 ବାତ୍‌କାଲି ତାକି ଜାହାରାଇଁ କସ୍ତ ହୀଆନି; ନୀନୁ ନୀ ବୁଦିଟି ସାପି ଆ଼ମୁ। 5 ଏ଼ନାୟି ହିଲେଏ, ଏ଼ଦାଆଁ ମେସାଲି ତାକି ନୀ କାନୁତି କି ନୀନୁ ତ଼ହ୍‌ଦିକି ? ଏଚିବେ଼ଲା ନୀନୁ ଏ଼ଦାଆଁ ସିନିକିଦି ଏ଼ଦି ଡ଼ୁଗାହାନେ, ଇଚିହିଁ ଏ଼ଦି ଲେ଼ଡ଼ୁ ପଟା ସମାନା ମା଼ରାୟାଁ ଆ଼ହା ହା଼ଗୁତା ଊମ୍ବାହାନେ।

6 ଲାଗେଏ ମେହ୍‌ନି ଲ଼କୁତି ରା଼ନ୍ଦା ତିନାଆନି, ଇଞ୍ଜାଁ ତାନି ହେତି ରା଼ନ୍ଦାତି ଜୂପ୍‌କା ଆ଼ଆନି; 7 ଇଚିହିଁ ଏ଼ୱାସି ଏ଼ନିକିଁ ତାନି ମ଼ନତା ଅଣ୍‌ପିନେସି, ଏ଼ୱାସି ଏଲେତାସି; ଏ଼ୱାସି ତିଞ୍ଜୁ ଉଣ୍ତୁ ଇଞ୍ଜିଁ ମିଙ୍ଗେ ଏଲେଇଞ୍ଜାନେସି ସାତା, ସାମା ନୀ ତା଼ଣା ତାନି ମ଼ନ ହିଲେଏ। 8 ନୀନୁ ଏମିନି ଇଚାଣି ତିଞ୍ଜାମାଞ୍ଜି, ଏ଼ଦାଆଁ କାକିଦି; ଇଞ୍ଜାଁ, ନୀ ସୁୱାଲା ହା଼ଡା ହା଼ରୱି କିଦେରି।

9 ବୁଦି ହିଲାଆ ଗାଟାଣି କିର୍ୟୁଁତା କାତା ୱେହ୍‌ଆନି, ଇଚିହିଁ ଏ଼ୱାସି ନୀ ପୁଞ୍ଜାମାନି ବ଼ଲୁତି ହୀଣି କିନେସି।

10 ପ୍ଣାଃଇ ହାନ୍ଦି ଗୁଚି କିଆନି, ଇଞ୍ଜାଁ ତାଞ୍ଜି ହିଲାଆଗାଟାଣି ବୂମିତା ହ଼ଡ଼୍‌ଆନି। 11 ଇଚିହିଁ ଏ଼ୱାରି ମୁକ୍‌ଲୱି କିନାସି ବା଼ଡ଼୍‌ୟୁ ଗାଟାସି; ଏ଼ୱାସି ନୀ ତଲେ ଏ଼ୱାରି ଦାୱାତି ବା଼ଦିବା଼ଦା କିୟାନେସି।

12 ଜା଼ପ୍‌ନି ତା଼ଣା ନୀ ମ଼ନ ଅ଼ଡ଼େ ବୁଦିତି ବ଼ଲୁତା ନୀ କିର୍ୟୁଁ ଅଡାମୁ।

13 କକାଣାଇଁ ସା଼ସ୍ତି ହୀହାଲି ହେଲା କିଆନି; ନୀନୁ ଏ଼ୱାଣାଇଁ ବାଡ଼୍‌ଗା ତଲେ ୱେ଼ତିସାରେ ଏ଼ୱାସି ହା଼ଅସି। 14 ନୀନୁ ଏ଼ୱାଣାଇଁ ବାଡ଼୍‌ଗା ତଲେ ୱେ଼ଦି ଅ଼ଡ଼େ ତା଼ଡ଼େପୂରୁଟି ତାନି ଜୀୱୁ ଗେଲ୍‌ପିଦି।

15 ହେ଼ ନା଼ ମୀର୍‌ଏଣା, ନୀ ମ଼ନ ବୁଦିଗାଟାୟି ଆ଼ତିହିଁ, ନା଼ ମ଼ନ ହା଼ରେକା ରା଼ହାଁ ଆ଼ନେ। 16 ହାଅ, ନୀ ଗୂତି ପା଼ଡ଼ା ଆ଼ତି କାତା ଜ଼ଲିସାରେ, ନା଼ ହିୟାଁ ରା଼ହାଁ ଆ଼ନେ।

17 ନୀ ମ଼ନ ପା଼ପୁ ଗାଟାରାଇଁ ଡା଼ହାରା ଆ଼ଆପେ, ଇଞ୍ଜାଁ ନୀନୁ କା଼ଲେଏ ପ୍ରବୁ ତା଼ଣା ଆଜି ତଲେ ଡ଼ୟାମୁ। 18 ଇଚିହିଁ ସାତେଏ ଦା଼ନା ମାନେ ଅ଼ଡ଼େ ମୀ ବା଼ର୍ସୁ ନା଼ସା ଆ଼ଏ।

19 ହେ଼ ନା଼ ମୀର୍‌ଏଣା, ୱେନାମୁ, ବୁଦିଗାଟାତି ଆ଼ମୁ, ଇଞ୍ଜାଁ ନୀ ମ଼ନତି ସାତା ଜିରୁତା ତା଼କିକିମୁ। 20 ଅଙ୍ଗୁରି ରାସା ଗହ୍‌ନାରି ଅ଼ଡ଼େ ଟିଣ୍ତିକାଉ ଊଙ୍ଗା ତିନାରି ତଲେ ତ଼ଣେ ଆ଼ଆନି। 21 ଇଚିହିଁ କା଼ଡ଼ୁ ହ଼ଚିନି ଲ଼କୁ ଅ଼ଡ଼େ ଟିଣ୍ତିକାଉ ଲ଼କୁ କା଼କୁଲି ଆ଼ନେରି; ଇଞ୍ଜାଁ ଇଦା, ମାଣ୍‌ସିଇଁ ଗେଞ୍ଜିତି ପାସ୍‌କି ହୁଚିକିନେ।

22 ନିଙ୍ଗେ ଜାର୍ନି କିୟାତି ତାଞ୍ଜି କାତା ୱେନାମୁ, ଇଞ୍ଜାଁ ତାଲି ବୁଡ଼୍‌ହି ଆ଼ତିସାରେ, ଏ଼ଦାନି ହୀଣି କିଆନି।

23 ସାତାତି କଡାମୁ, ଏ଼ଦାଣି ପା଼ର୍‌ଆନି; ବୁଦି, ଜା଼ପ୍‌ନାଣି ଅ଼ଡ଼େ ନେହେଁ ଅଣ୍‌ପୁତି କଡାମୁ।

24 ଦାର୍ମୁଗାଟାଣି ତାଞ୍ଜି ହା଼ରେକା ରା଼ହାଁ କିନେସି, ଇଞ୍ଜାଁ ବୁଦିଗାଟି ମୀର୍‌ଏଣାଇଁ ଜାର୍ନିକିତି ଆ଼ବା ଏ଼ୱାଣି କ଼ସମି ରା଼ହାଁ ଆ଼ନେସି।

25 ନୀ ତାଲି ଅ଼ଡ଼େ ନୀ ତାଞ୍ଜି ରା଼ହାଁ ଆ଼ପେରି, ନିଙ୍ଗେ ବାଣ୍ତିତା ଆସାମାଞ୍ଜାତାୟି ରା଼ହାଁ କିପେ।

26 ହେ଼ ନା଼ ମୀର୍‌ଏଣା, ନୀ ହିୟାଁ ନାଙ୍ଗେ ହିୟାମୁ, ଇଞ୍ଜାଁ ନୀ କାନୁ ନା଼ ଜିରୁତା ତା଼କାହାଁ ରା଼ହାଁ ଆ଼ପେ। 27 ଇଚିହିଁ ଦା଼ରେଣି କୂଡ଼୍‌ହି ଗା଼ଡ଼୍‌ୟୁ, ଇଞ୍ଜାଁ ଦା଼ରେଣି ଆୟା ସା଼କଡ଼ି କୁହି। 28 ଅ଼ଡ଼େ ଏ଼ଦି ସ଼ରୁ ଲେହେଁ କା଼ଚାହାଁ କୁଗିନେ, ଇଞ୍ଜାଁ ମାଣ୍‌ସିୟାଁ ବିତ୍ରା ହା଼ରେକା ଲ଼କୁଣି ନା଼ଡ଼ିକିହାଲି ଜା଼ପ୍‌ନେ।

29 ଆମ୍ବାଆରି ଦୁକୁ ? ଆମ୍ବାଆରି ସୁକୁ ହିଲାଆଗାଟାୟି ? ଆମ୍ବାଆରି ଗଡ଼୍‌ହା ? ଆମ୍ବାଆରି ଦାୱା ? ଆମ୍ବାଆରି ଉଜେଏତି ଗା଼ହାଁ ? ଆମ୍ବାଆରି କାନୁ ନେତେରି ୱା଼ଣା ? 30 ଏମିନି ଗାଟାରି ଅଙ୍ଗୁରି ରାସା ଗସାଲି ହା଼ରେକା ବେ଼ଲା କୁଗା ଡ଼ୟିନେରି, ଏମିନି ଗାଟାରି ଆଣ୍ତିତି କା଼ଡ଼ୁ ପାରିହିଁ ରେ଼ନେରି, 31 ଏ଼ୱାରି ଅଙ୍ଗୁରି ରାସା ଗାଦ୍‌ଗା ଆ଼ତିହିଁ ଅ଼ଡ଼େ ସ଼ଲାତା ଜିକିମିକି ଆ଼ତିହିଁ ଅ଼ଡ଼େ ନେହିକିଁ ଟ଼ଟ୍ରାଟି ଊସିସାରେ ନୀନୁ ଏ଼ଦାଆଁ ସିନିକିଆନି। 32 ଡା଼ୟୁ ଏ଼ଦି ରା଼ଚୁ ସମାନା କାଚିନେ ଅ଼ଡ଼େ ବୀସାଗାଟି ରା଼ଚୁ ଲେହେଁ ନା଼ସା କିୟାନେ। 33 ନୀ କାନୁ ଏଟ୍‌କାତି କାତା ମେହ୍‌ନେ, ନୀ ହିୟାଁ କୁଟୁଗାଟି କାତା ଜ଼ଲିନେ। 34 ଇଞ୍ଜାଁ, ନୀନୁ ସାମ୍‌ଦୁରି ଲାକ ହୁଞ୍ଜିନାତି ଆ଼ଆତିଁ ଜା଼ଜାତି ମୁଣ୍ତା ଲାକ ହୁଞ୍ଜିନି ଲ଼କୁ ଲେହେଁ ଆ଼ଦି। 35 ନୀନୁ ଏଲେଇଞ୍ଜିଁ, "ଏ଼ୱାରି ନାଙ୍ଗେ ୱେ଼ତାତେରି, ସାମା ନା଼ନୁ ଗା଼ହାଁ ଆ଼ହାହିଲଅଁ ଏ଼ୱାରି ନାଙ୍ଗେ ୱେ଼ତାତେରି, ସାମା ନା଼ନୁ ଏ଼ନାଆଁ ପୁଞ୍ଜାହିଲଅଁ; ନା଼ନୁ ଏଚେ଼ତା ନିଙ୍ଗିଇଁ ? ଅ଼ଡ଼େ ୱେଣ୍ତେ ନା଼ନୁ ଏ଼ଦାଆଁ ପାରିଇଁ।"