1 Quem se isola busca interesses egoístas
e se rebela contra a sensatez.
2 O tolo não tem prazer no entendimento,
mas sim em expor os seus pensamentos.
3 Quando vem a impiedade, também vem o desprezo,
e com a desonra vem a vergonha.
4 As palavras do homem são águas profundas,
mas a fonte da sabedoria é um ribeiro que transborda.
5 Não é bom favorecer os ímpios
para privar da justiça o justo.
6 Os lábios do tolo provocam briga,
e a sua boca atrai açoites.
7 A boca do tolo é a sua desgraça,
e os seus lábios são uma armadilha para a própria alma.
8 As palavras do caluniador são como petiscos deliciosos;
descem até o mais íntimo do ser.
9 Quem relaxa no seu trabalho
é irmão de quem é destrutivo.
10 O nome do Senhor é uma torre forte;
os justos correm para ela e estão seguros.
11 A riqueza dos ricos é a sua cidade fortificada;
eles a imaginam como um muro que é impossível escalar.
12 A soberba do coração precede a ruína,
mas a humildade antecede a honra.
13 Quem responde antes de ouvir
comete insensatez e passa vergonha.
14 O espírito do homem o sustenta na doença,
mas quem levantará o espírito abatido?
15 O coração do que tem discernimento adquire conhecimento,
e os ouvidos dos sábios saem à procura do conhecimento.
16 O presente abre caminho para aquele que o entrega
e o conduz à presença dos grandes.
17 O primeiro a apresentar a sua causa parece ter razão,
até que outro venha à frente e o questione.
18 Lançar sortes resolve contendas
e decide questões entre poderosos.
19 Um irmão ofendido é mais inacessível do que uma cidade fortificada,
e as contendas são como as portas trancadas de uma cidadela.
20 Do fruto da boca enche-se o estômago do homem;
a colheita dos seus lábios o satisfaz.
21 A língua tem o poder de vida e morte;
quem a ama comerá do seu fruto.
22 Quem encontra uma esposa encontra algo excelente
e recebe o favor do Senhor.
23 O pobre implora misericórdia,
mas o rico responde com aspereza.
24 Quem tem muitos amigos pode chegar à ruína,
mas existe amigo mais chegado que um irmão.
1 Ο ακοινώνητος δεν νοιάζεται παρά για ό,τι ο ίδιος θέλει, κι εναντιώνεται σε όλα.
2 Δε βρίσκει ο ανόητος στη φρόνηση ευχαρίστηση, μα μόνο στην επίδειξη των σκέψεών του.
3 Όταν έρχεται ο ασεβής, έρχεται και η περιφρόνηση μαζί του· και με την ατιμία μαζί έρχεται κι η ντροπή.
4 Τα λόγια του σοφού είναι βαθιά νερά, πηγή σοφίας, χείμαρρος που πλημμυράει.
5 Στην κρίση δεν είναι καλό να ευνοείται ο ένοχος, κι ο αθώος να εμποδίζεται το δίκιο του να βρει.
6 Τα χείλη του ανόητου φέρνουν φιλονικία και προκαλεί το στόμα του ξυλοδαρμούς.
7 Το στόμα του ανόητου είν’ η καταστροφή του, παγίδα για τον ίδιο είναι τα χείλη του.
8 Του συκοφάντη τα λεγόμενα είναι σαν λιχουδιές, που ως της κοιλιάς τα βάθη κατεβαίνουν.
9 Αυτός που ’ναι τεμπέλης στη δουλειά του, είναι του χαλαστή αδερφός.
10 Ο Κύριος, ο Θεός, είναι πύργος ισχυρός· εκεί ο δίκαιος καταφεύγει και είναι ασφαλής.
11 Ο πλούσιος θεωρεί τ’ αγαθά του οχυρωμένη πόλη και τα φαντάζεται σαν τείχος ψηλό.
12 Πριν από την καταστροφή περηφανεύεται του ανθρώπου η καρδιά· μα η ταπείνωση πάει μπροστά απ’ τη δόξα.
13 Εκείνος που αποκρίνεται χωρίς ν’ ακούσει πρώτα, κάνει μια πράξη ανόητη κι εξευτελιστική.
14 Το ακμαίο ηθικό του ανθρώπου θα τον στηρίξει στην αρρώστια του· μα ποιος θα ανορθώσει ένα πεσμένο ηθικό;
15 Του μυαλωμένου η καρδιά αποζητά τη σύνεση, και των σοφών το αυτί ζητάει ν’ ακούει τη γνώση.
16 Το δώρο δρόμο ανοίγει για τον άνθρωπο, και στους μεγάλους μπρος τον οδηγεί.
17 Όποιος στη δίκη του μιλάει πρώτος, φαίνεται να ’χει δίκιο· μα έρχεται ο αντίδικός του και τα λεγόμενά του τα αντικρούει.
18 Ο κλήρος σταματά των αντιδίκων τις φιλονικίες, και βγάζει αυτός απόφαση ανάμεσα στους ισχυρούς.
19 Ο προσβλημένος αδερφός γίνεται πιο δυσπρόσιτος κι απ’ την οχυρωμένη πόλη· οι διαμάχες τους είναι πεισματικές, σαν του φρουρίου τους μοχλούς.
20 Απ’ τον καρπό του στόματός του τρέφεται ο άνθρωπος· θα δοκιμάσει τις συνέπειες αυτών που λέει.
21 Ζωή και θάνατος είναι στην εξουσία της γλώσσας· κι όσοι αγαπούν να λεν’ πολλά, τους καρπούς της θα γευτούν.
22 Όποιος βρήκε καλή γυναίκα, βρήκε την ευτυχία· έχει ευνοηθεί από τον Κύριο.
23 Μιλάει ικετευτικά ο φτωχός, κι ο πλούσιος με σκληρότητα αποκρίνεται.
24 Υπάρχουν φίλοι που καταστρέφει ο ένας τον άλλο· μα είν’ και φίλοι πιστότεροι κι από αδερφό.