1 A boa reputação vale mais que grandes riquezas;
desfrutar boa estima vale mais que prata e ouro.
2 O rico e o pobre têm isto em comum:
o Senhor é o Criador de ambos.
3 O prudente percebe o perigo e busca refúgio,
mas os ingênuos seguem adiante e sofrem as consequências.
4 A recompensa da humildade
e do temor do Senhor são a riqueza, a honra e a vida.
5 No caminho do perverso há espinhos e armadilhas;
quem quer proteger a própria vida mantém-se longe dele.
6 Instrua a criança no caminho em que deve andar,
e, mesmo com o passar dos anos,22.6 Ou no caminho em que deve seguir, / e, mesmo quando envelhecer. não se desviará dele.
7 O rico domina sobre o pobre,
e quem toma emprestado é escravo de quem empresta.
8 Quem semeia injustiça colhe calamidade;
o castigo da sua ira será completo.
9 Quem é generoso será abençoado,
pois reparte o seu pão com o pobre.
10 Quando se manda embora o zombador, a briga acaba;
cessam as contendas e os insultos.
11 Quem ama a pureza de coração e se expressa com elegância
será amigo do rei.
12 Os olhos do Senhor protegem o conhecimento,
mas ele frustra as palavras dos infiéis.
13 O preguiçoso diz: "Há um leão lá fora.
Serei morto na rua!".
14 A conversa da estranha é uma cova profunda;
nela cairá quem estiver sob a ira do Senhor.
15 A insensatez está ligada ao coração da criança,
mas a vara da disciplina a livrará dela.
16 Tanto quem oprime o pobre para se enriquecer
quanto quem dá presentes ao rico: ambos empobrecerão.
Ditado 1
17 Incline o ouvido e ouça os ditados dos sábios;
aplique o coração ao meu ensino,
18 pois será agradável guardá-los no seu íntimo
e tê-los todos na ponta da língua.
19 Para que você deposite sua confiança no Senhor,
hoje eu os ensino a você; sim, a você mesmo.
20 Já não escrevi a você trinta ditados22.20 Ou não escrevi a você coisas excelentes.
em conselhos e conhecimento,
21 para ensinar-lhe a ser honesto e a falar a verdade,
a fim de que responda com a verdade a quem perguntar?
Ditado 2
22 Não explore os pobres por serem pobres
nem oprima os necessitados no tribunal,22.22 Hebraico: porta. Refere-se ao lugar em que as decisões eram tomadas pelos líderes de uma cidade. Veja Rt 4.1.
23 pois o Senhor será o advogado deles
e despojará da vida os que os despojarem.
Ditado 3
24 Não se associe com quem vive de mau humor
nem ande em companhia de quem facilmente se ira;
25 do contrário, você acabará imitando essa conduta
e cairá em armadilha mortal.
Ditado 4
26 Não seja como aqueles que, com um aperto de mão,
se empenham com outros e se tornam fiadores de dívidas;
27 porque, se você não tem como pagá-las,
por que correr o risco de perder até a cama em que dorme?
Ditado 5
28 Não mude de lugar os marcos antigos que limitam as propriedades
e que foram estabelecidos por seus antepassados.
Ditado 6
29 Você já observou alguém habilidoso em seu trabalho?
Ele se apresentará diante de reis
e não se apresentará diante de gente desconhecida.
1 Τ’ όνομα το καλό είναι προτιμότερο από πληθώρα πλούτη· να σ’ εκτιμούν, πιότερο αξίζει από τ’ ασήμι και το μάλαμα.
2 Ο πλούσιος κι ο φτωχός σ’ ένα σημείο συμπίπτουν: ο Κύριος και τους δυο τους έπλασε.
3 Ο μυαλωμένος βλέπει το κακό και προφυλάγεται· οι ανόητοι προχωρούν και τιμωρούνται.
4 Είν’ η ανταμοιβή του ταπεινού κι εκείνου που τον Κύριο σέβεται, πλούτος και δόξα και ζωή.
5 Τριβόλια και παγίδες στου διεστραμμένου είναι το δρόμο· όποιος φυλάει τη ζωή του απομακρύνεται απ’ αυτά.
6 Μάθαινε το παιδί στην αρχή της ζωής του να ’χει καλές συνήθειες, και δε θα ξεστρατίσει απ’ αυτές ούτε όταν θα ’ναι γέρος πια.
7 Ο πλούσιος εξουσιάζει τους φτωχούς· κι εκείνος που δανείζεται, του δανειστή είναι δούλος.
8 Όποιος σπέρνει αδικία, θερίζει συμφορά· η τυραννία του πάνω στους άλλους, θα τελειώσει.
9 Εκείνος που έχει βλέμμα φιλικό θα ευλογηθεί, γιατί απ’ το δικό του το ψωμί δίνει και στον φτωχό.
10 Διώξε τον εγωιστή και θα λείψει η διχόνοια· θα πάψουν και η φιλονικία και οι προσβολές.
11 Όποιος την καθαρότητα αγαπάει της καρδιάς κι όποιος μιλάει με χάρη, έχει το βασιλιά για φίλο του.
12 Τα μάτια του Κυρίου τη γνώση την περιφρουρούν· ενώ του πονηρού τα λόγια τ’ ανατρέπει.
13 Λέει ο τεμπέλης: «Είναι στο δρόμο ένα λιοντάρι· αν βγω έξω απ’ το σπίτι μπορεί και να με φάει».
14 Λάκκος βαθύς το στόμα είναι της πόρνης· κι αυτός που έχει ενάντια του την οργή του Κυρίου θα πέσει μέσα εκεί.
15 Η ανοησία με του παιδιού συνδέεται την καρδιά· μα της παιδείας το ραβδί θα την απομακρύνει.
16 Όποιος πιέζει τον φτωχό, στο τέλος τον κάνει πλούσιο· κι όποιος δίνει στον πλούσιο, σίγουρα ο ίδιος θα φτωχύνει.Το εβρ. είναι ασαφές. Εδώ εννοείται η αντίληψη πως όταν ένας φτωχός καταπιέζεται, ο Θεός τού συμπεριφέρεται σαν να είναι δίκαιος. – Για την αντιστροφή των κοινωνικών καταστάσεων των ανθρώπων βλ. Α΄ Σαμ. 2:8· Ιωβ 5:11· Λκ 1:51-53 και εξής.
Παραγγελίες και προειδοποιήσεις
17 Στρέψε τ’ αυτί σου κι άκου τα λόγια των σοφών, στη γνώση μου αφοσιώσου· 18 γιατί είν’ ευχάριστο να τα κρατάς όλα βαθιά μες στην καρδιά σου, και να τα ψιθυρίζεις με τα χείλη σου. 19 Θα σε διδάξω σήμερα κι εσένα. Για να ’χεις την εμπιστοσύνη σου στον Κύριο. 20 Τριάντα ρητά με συμβουλές και γνώσεις έγραψα για σένα, 21 για να σε κάνω να γνωρίσεις την πραγματική αλήθεια, ώστε με λόγια αλήθειας ν’ απαντάς σ’ εκείνον που την αλήθεια σε στέλνει για να βρεις:
1
22 Μη γδύνεις το φτωχό επειδή είναι φτωχός, και μην καταπιέζεις το δυστυχή στη δίκη· 23 γιατί ο Κύριος θα υπερασπιστεί το δίκιο τους και θα απειλήσει τη ζωή εκείνων που τους απειλούν.
2
24 Μην πιάνεις φιλία με άνθρωπο που θυμώνει, και με άνθρωπο ευέξαπτο μη συμπορεύεσαι, 25 για να μη συνηθίσεις στους τρόπους του, και παγίδα γίνουν στην ψυχή σου.
3
26 Μην είσαι από κείνους που υπόσχονται εύκολα, από κείνους που εγγυώνται για χρέη. 27 Όταν δεν θα ’χεις από πού να τα πληρώσεις, θα πάρουν κάτωθέ σου το κρεβάτι σου.
4
28 Μη μετατοπίζεις παλιά όρια, που έβαλαν οι πρόγονοί σου για να ορίζουν την ιδιοκτησία τους.
5
29 Είδες άνθρωπο επιδέξιο στα έργα του; Αυτός θα παρουσιαστεί μπροστά σε βασιλιάδες, όχι μπροστά σε τιποτένιους.
/images/a/Tcg2NiV7ce24OT6kCIQGR)
/images/a/a0208299-6f37-40a0-66e1-2576b9435f00)