1 Como neve no verão e chuva na colheita,

assim a honra é imprópria para o tolo.

2 Como o pardal que alça voo e a andorinha que atravessa o céu,

a maldição imerecida não pousa sobre quem ela é dirigida.

3 Conduza o cavalo com o chicote, o jumento com o freio

e o tolo com a vara nas costas.

4 Não responda aos argumentos insensatos do tolo,

para que não se torne tolo como ele.

5 Responda aos argumentos insensatos do tolo,

para que ele não se considere sábio.

6 Confiar ao tolo a responsabilidade de transmitir uma mensagem

é como cortar o próprio pé ou beber veneno.

7 Um provérbio na boca do tolo

é tão inútil quanto uma perna paralisada.

8 Honrar o tolo

é tão insensato quanto amarrar a pedra à atiradeira.

9 Um provérbio na boca do tolo

é como um ramo cheio de espinhos na mão de um bêbado.

10 Quem contrata um tolo ou o primeiro que passa

é como o arqueiro que atira ao acaso.

11 Como o cão volta a seu vômito,

assim o tolo repete sua insensatez.

12 Há mais esperança para o tolo

que para aquele que se considera sábio.

13 O preguiçoso diz: "Há um leão no caminho!

Tenho certeza de que há um leão lá fora!".

14 Como a porta gira nas dobradiças,

assim o preguiçoso se revira na cama.

15 O preguiçoso pega a comida na mão,

mas não se dá o trabalho de levá-la à boca.

16 O preguiçoso se considera mais esperto

que sete conselheiros sábios.

17 Meter-se em discussão alheia

é como puxar um cachorro pelas orelhas.

18 O louco que atira com arma mortal

causa tanto estrago

19 quanto quem mente para um amigo

e depois diz: "Estava só brincando!".

20 Sem lenha, o fogo apaga;

sem intrigas, as brigas cessam.

21 Como as brasas acendem o carvão e o fogo acende a lenha,

assim o briguento provoca conflitos.

22 Calúnias são como petiscos saborosos

que descem até o íntimo de quem ouve.

23 Palavras suaves podem esconder um coração perverso,

como uma camada de esmalte cobre o vaso de barro.

24 As pessoas podem encobrir o ódio com palavras agradáveis,

mas isso não passa de engano.

25 Ainda que pareçam amáveis, não acredite nelas;

seu coração está cheio de maldade.

26 Mesmo que escondam o ódio dissimuladamente,

sua maldade será exposta em público.

27 Quem prepara uma armadilha para outros nela cairá;

quem rola uma pedra sobre outros por ela será esmagado.

28 A língua mentirosa odeia suas vítimas;

palavras bajuladoras causam ruína.

1 Sự vinh hiển không xứng cho kẻ ngu muội, Như tuyết trong mùa hạ, như mưa trong mùa gặt.2 Như chim sẻ bay đi đây đó, như con én liệng đi, Lời rủa sả vô cớ cũng vậy, nó chẳng hề xảy đến.3 Roi nẹt dùng cho ngựa, hàm thiết để cho lừa, Còn roi vọt dành cho lưng kẻ ngu muội.4 Chớ đáp với kẻ ngu si tùy sự ngu dại nó, E con giống như nó chăng.5 Hãy đáp với kẻ ngu si tùy sự ngu dại nó, Kẻo nó khôn ngoan theo mắt nó chăng.6 Kẻ nào cậy kẻ ngu muội đem báo tin, Chặt chơn mình, và uống lấy sự tổn hại.7 Ong chơn người què đòng đưa vô đụng; Câu châm ngôn trong miệng kẻ ngu dại cũng vậy.8 Tôn trọng kẻ ngu muội, Giống như bỏ cục ngọc vào trong đống đá.9 Câu châm ngôn ở nơi miệng kẻ ngu muội, Khác nào một cái gai đâm vào tay người say rượu.10 Ai mướn người ngu muội và kẻ khách đi qua đường, Giống như một lính xạ tên làm thương mọi người.11 Kẻ ngu muội làm lại việc ngu dại mình, Khác nào con chó đã mửa ra, rồi liếm lại.12 Con có thấy người nào khôn ngoan theo mắt nó chăng? Còn có sự trông cậy cho kẻ ngu muội hơn là cho nó.13 Kẻ biếng nhác nói: Có con sư tử ngoài đường; Một con sư tử ở trong đường phố.14 Kẻ biếng nhác lăn trở trên giường mình, Khác nào cửa xây trên bản lề nó.15 Kẻ biếng nhác thò tay mình vào trong dĩa, Lấy làm mệt nhọc mà đem nó lên miệng.16 Kẻ biếng nhác tự nghĩ mình khôn ngoan Hơn bảy người đáp lại cách có lý.17 Kẻ nào đi qua đường mà nổi giận về cuộc cãi lẫy không can đến mình, Khác nào kẻ nắm con chó nơi vành tai.18 Người nào phỉnh gạt kẻ lân cận mình, Rồi nói rằng: Tôi chơi mà!19 Khác nào kẻ điên cuồng ném than lửa, Cây tên, và sự chết.20 Lửa tắt tại thiếu củi; Khi chẳng có ai thèo lẻo cuộc tranh cạnh bèn nguôi.21 Than chụm cho than đỏ, và củi để chụm lửa; Người hay tranh cạnh xui nóng cãi cọ cũng vậy.22 Lời kẻ thèo lẻo giống như vật thực ngon, Vào thấu đến tận gan ruột.23 Môi miệng sốt sắng và lòng độc ác, Khác nào bình gốm bọc vàng bạc pha.24 Kẻ nào ghen ghét, dùng môi miệng nói giả đò, Nhưng trong lòng nó nuôi sự gian lận;25 Khi nó nói ngọt nhạt, thì chớ tin; Vì trong lòng nó có bảy sự gớm ghiếc.26 Dầu sự ghen ghét ẩn giấu trong tuồng giả bộ, Sự gian ác nó sẽ bị lộ ra nơi hội chúng.27 Ai đào hầm sẽ té xuống đó; Kẻ nào lăn đá, đá sẽ trở đè lại nó.28 Lưỡi giả dối ghét những kẻ nó đã chà nát; Và miệng dua nịnh gây điều bại hoại.