1 Meu filho, se você aceitou ser fiador de seu amigo

ou se concordou em garantir a dívida de um estranho,

2 se caiu numa armadilha por causa do acordo feito

e se está preso por suas palavras,

3 siga meu conselho e livre-se dessa obrigação,

pois você se colocou nas mãos de seu amigo.

Procure-o, humilhe-se

e insista com ele.

4 Não deixe para amanhã;

não descanse enquanto não resolver essa situação.

5 Livre-se como a gazela que escapa do caçador,

como o pássaro que foge da rede.

6 Aprenda com a formiga, preguiçoso!

Observe como ela age e seja sábio.

7 Embora não tenha príncipe,

nem autoridade, nem governante,

8 ela trabalha duro durante todo o verão,

juntando comida para o inverno.

9 Mas você, preguiçoso, até quando dormirá?

Quando sairá da cama?

10 Um pouco mais de sono, mais um cochilo,

mais um descanso com os braços cruzados,

11 e a pobreza o assaltará como um bandido;

a escassez o atacará como um ladrão armado.

12 Como são os desprezíveis e os perversos?

Eles vivem mentindo:

13 demonstram sua falsidade com um piscar de olho,

com um movimento do pé ou por sinais com os dedos.

14 Seu coração pervertido trama a maldade,

e andam sempre criando problemas.

15 Por isso, serão destruídos de repente,

despedaçados num instante sem que possam se recuperar.

16 Há seis coisas que o Senhor odeia,

ou melhor, sete coisas que ele considera detestáveis:

17 olhos arrogantes,

língua mentirosa,

mãos que matam o inocente,

18 coração que trama a maldade,

pés que se apressam em fazer o mal,

19 testemunha falsa que diz mentiras,

e aquele que semeia desentendimento entre irmãos.

20 Meu filho, obedeça aos mandamentos de seu pai

e não deixe de lado a instrução de sua mãe.

21 Guarde as palavras deles em seu coração

e amarre-as em seu pescoço.

22 Quando você andar, os conselhos de seus pais o guiarão;

quando dormir, eles o protegerão;

quando acordar, eles o orientarão.

23 Pois o mandamento é lâmpada,

e a instrução é luz;

e as correções da disciplina

são o caminho que conduz à vida.

24 Eles o protegerão da mulher imoral,

das palavras sedutoras da promíscua.

25 Não cobice sua beleza;

não deixe que seus olhares o seduzam.

26 Pois a prostituta o levará à pobreza,

mas dormir com a esposa de outro homem lhe custará a vida.

27 Pode um homem carregar fogo junto ao peito

sem que a roupa se queime?

28 Pode alguém caminhar sobre brasas

sem que os pés se queimem?

29 Assim acontece com quem dorme com a mulher de outro;

aquele que a toca não ficará sem castigo.

30 Pode-se encontrar desculpa para o ladrão

que rouba porque está com fome.

31 Ainda assim, se for apanhado, terá de pagar sete vezes o que roubou,

mesmo que precise vender tudo que há em sua casa.

32 Mas o homem que comete adultério não tem juízo,

pois destrói a si mesmo.

33 Será ferido e desonrado,

e sua vergonha jamais se apagará.

34 Porque o marido ciumento ficará furioso

e não terá misericórdia quando se vingar.

35 Não aceitará compensação alguma,

nem se satisfará com os presentes mais valiosos.

1 Hỡi con, nếu con có bảo lãnh cho kẻ lân cận mình, Nếu con giao tay mình vì người ngoại,2 Thì con đã bị lời miệng mình trói buộc, Mắc phải lời của miệng con.3 Hỡi con, bởi vì con đã sa vào tay kẻ lân cận con, Hỡi làm điều nầy và giải cứu mình con: Hãy đi hạ mình xuống, nài xin người lân cận con;4 Chớ để cho hai mắt con ngủ, Hoặc mí mắt con chợp lại;5 Hỡi giải cứu mình khỏi người như con hoàng dương thoát khỏi tay thợ săn, Như con chim thoát khỏi tay kẻ đánh rập.6 Hỡi kẻ biếng nhác, hãy đi đến loài kiến; Khá xem xét cách ăn ở nó mà học khôn ngoan.7 Tuy nó không có hoặc quan tướng, Hay quan cai đốc, hay là quan trấn,8 Thì nó cũng biết sắm sửa lương phạn mình trong lúc mùa hè, Và thâu trử vật thực nó trong khi mùa gặt.9 Hỡi kẻ biếng nhác, ngươi sẽ nằm cho đến chừng nào? Bao giờ ngươi sẽ ngủ thức dậy?10 Ngủ một chút, chợp mắt một chút, Khoanh tay nằm một chút,11 Thì sự nghèo khổ của ngươi sẽ đến như kẻ đi rảo, Và sự thiếu thốn của ngươi tới như người cầm binh khí.12 Người nào đi đừng có miệng giả dối, Là một kẻ vô loại, một người gian ác;13 Hắn liếc con mắt, dùng chơn mình bày ý, Và lấy ngón tay mình ra dấu;14 Trong lòng hắn vẫn có sự gian tà; Nó toan mưu ác luôn luôn, Và gieo sự tranh cạnh.15 Bới cớ ấy, tai họa sẽ xảy đến nó thình lình; Bỗng chúc nó bị bại hoại, không phương thế chữa được.16 Có sáu điều Đức Giê-hô-va ghét, Và bảy điều Ngài lấy làm gớm ghiếc:17 Con mắt kiêu ngạo, lưỡi dối trá, Tay làm đổ huyết vô tội18 Lòng toan những mưu ác, Chơn vội vàng chạy đến sự dữ,19 Kẻ làm chứng gian và nói điều dối, Cùng kẻ gieo sự tranh cạnh trong vòng anh em.20 Hỡi con, hãy giữ lời răn bảo của cha, Chớ lìa bỏ các phép tắc của mẹ con.21 Khá ghi tạc nó nơi lòng con luôn luôn, Và đeo nó nơi cổ con.22 Khi con đi, các lời đó sẽ dẫn dắt con; Lúc con ngủ, nó gìn giữ con; Và khi con thúc đẩy, thì nó sẽ trò chuyện với con.23 Vì điều răn là một cái đèn, luật pháp là ánh sáng, Và sự quở trách khuyên dạy là con đường sự sống,24 Đặng giữ con khỏi người đờn bà ác nghiệp, Và khỏi lưỡi dua nịnh của dâm phụ.25 Lòng con chớ tham muốn sắc nó, Đừng để mình mắc phải mí mắt nó.26 Vì tại kỵ nữ có người nông nổi chỉ còn một miếng bánh mà thôi; Người dâm phụ vẫn lừa sẵn linh hồn quí báu.27 Há có người nào để lửa trong lòng mình, Mà áo người lại chẳng bị cháy sao?28 Há có ai đi trên than lửa hực, Mà chơn mình lại chẳng bị phồng chăng?29 Kẻ nào đi tới cùng vợ người lân cận mình cũng vậy; Phàm ai đụng đến nàng ắt chẳng được khỏi bị phạt.30 Người ta chẳng khinh dị kẻ trộm, Nếu nó ăn cắp đặng phỉ lòng mình khi đói khát;31 Hễ nó bị bắt, chắc phải thường bồi gấp bảy lần; Nó sẽ nộp hết tài sản của nhà nó.32 Kẻ nào phạm tội ngoại tình với người đờn bà, tất vô tâm vô trí: Ai làm như vậy, khiến cho linh hồn mình bị hư mất.33 Người ấy sẽ bị thương tích và khinh bỉ, Sự sỉ nhục người sẽ chẳng bôi mất đi;34 Vì sự ghen ghét là điều giận dữ của người nam, Trong ngày báo thù, người không dung thứ;35 Người sẽ chẳng nhận giá đền tội nào hết, Mặc dầu con gia tăng của lễ, người cũng không đặng phỉ ý đâu.