1 Não tenha inveja dos maus,

nem deseje a companhia deles.

2 Pois tramam violência no coração,

e suas palavras sempre causam problemas.

3 Com sabedoria se constrói a casa,

e com entendimento ela se fortalece.

4 Pelo conhecimento seus cômodos se enchem

de toda espécie de bens preciosos e desejáveis.

5 O sábio é mais poderoso que o forte;

quem tem conhecimento se fortalece sempre mais.

6 Portanto, não saia para guerrear sem boa orientação;

com muitos conselheiros se obtém a vitória.

7 A sabedoria é elevada demais para o insensato;

entre os líderes à porta da cidade, nada tem a dizer.

8 Quem planeja o mal

se torna conhecido como criador de problemas.

9 Os planos do insensato são pecado;

o zombador é detestável para todos.

10 Se você vacilar no momento de dificuldade,

sua força será pequena.

11 Liberte os que foram injustamente condenados a morrer;

salve-os enquanto vão tropeçando para a morte.

12 Não se desculpe, dizendo: "Não sabia o que estava acontecendo";

lembre-se de que Deus conhece cada coração.

Aquele que zela por sua vida sabe que você estava ciente;

ele retribuirá a cada um conforme suas ações.

13 Meu filho, coma mel, pois é bom,

e o favo é doce ao paladar.

14 Da mesma forma, a sabedoria é doce para a alma;

se você a encontrar, terá um futuro brilhante,

e suas esperanças não serão frustradas.

15 Não seja como o perverso, que fica de tocaia na frente da casa do justo,

nem ataque a moradia dele.

16 Ainda que o justo tropece sete vezes, voltará a se levantar,

mas uma só calamidade é suficiente para derrubar o perverso.

17 Não se alegre quando seu inimigo cair;

não exulte quando ele tropeçar.

18 Pois o Senhor se desagradará disso

e dele desviará sua ira.

19 Não se perturbe por causa dos maus;

não tenha inveja dos perversos.

20 Pois os maus não têm futuro;

a luz dos perversos se apagará.

21 Meu filho, tema o Senhor e o rei

e não se associe com os rebeldes,

22 pois serão destruídos repentinamente;

quem sabe que castigo virá do Senhor e do rei?

23 Estes são mais alguns ditados dos sábios:

É errado tomar partido

quando se julga um caso.

24 O juiz que diz ao perverso: "Você é inocente",

será amaldiçoado pelo povo e odiado pelas nações.

25 Mas as coisas irão bem para os que condenam o culpado;

eles receberão grandes bênçãos.

26 Uma resposta honesta

é como um beijo de amizade.

27 Antes de construir sua casa,

planeje-se e prepare os campos.

28 Não testemunhe contra o próximo sem motivo;

não minta a respeito dele.

29 E não diga: "Agora vou me vingar do que ele me fez!

Vou acertar as contas com ele!".

30 Passei pelo campo do preguiçoso,

pelo vinhedo daquele que não tem juízo.

31 Tudo estava cheio de espinhos e coberto de ervas daninhas,

e seu muro de pedras, em ruínas.

32 Então, enquanto observava e pensava no que via,

aprendi esta lição:

33 Um pouco mais de sono, mais um cochilo,

mais um descanso com os braços cruzados,

34 e a pobreza o assaltará como um bandido;

a escassez o atacará como um ladrão armado.

1 Chớ ganh ghét kẻ làm ác. Đừng ước ao ở cùng chúng nó.2 Vì lòng chúng nó toan điều hủy phá, Và môi họ nói ra sự tổn hại.3 Nhờ sự khôn ngoan, cửa nhà được xây cất nên, Và được vững vàng bởi sự thông sáng;4 Nhờ sự tri thức, các phòng vi đều được đầy đủ Các thứ tài vật quí báu đẹp đẽ.5 Người khôn ngoan có sức mạnh, Và người tri thức gia thêm năng lực.6 Vì con phải nhờ mưu khôn mà đánh giặc; Đâu có nhiều mưu sĩ thì đặng toàn thắng.7 Sự khôn ngoan lấy làm cao xa quá cho kẻ ngu dại; Nó không mở miệng ra nơi cửa thành.8 Kẻ nào toan làm điều ác, Người ta sẽ gọi hắn là kẻ gian giảo.9 Tư tưởng ngu dại là tội lỗi; Kẻ nhạo báng lấy làm gớm ghiếc cho loài người.10 Nếu con ngã lòng trong ngày hoạn nạn, Thì sức lực con nhỏ mọn thay.11 Hãy giải cứu kẻ bị đùa đến sự chết, Và chớ chối rỗi cho người đi xiêu tó tới chốn hình khổ.12 Nếu con nói: Chúng tôi chẳng biết gì đến; Thì Đấng mà cân nhắc lòng người ta, há chẳng xem xét điều ấy sao? Và Đấng gìn giữ linh hồn con, há không biết đến ư? Chớ thì Ngài chẳng báo cho mỗi người tùy theo công việc họ làm sao?13 Hỡi con, hãy ăn mật, vì nó ngon lành; Tàng ong lấy làm ngọt ngào cho ổ gà con.14 Con sẽ biết sự khôn ngoan nơi linh hồn con cũng như vậy; Nếu con đã tìm được sự khôn ngoan, ắt sẽ có phần thưởng, Và sự trông đợi của con sẽ chẳng phải thành luống công.15 Hỡi kẻ ác, chớ rình rập nhà người công bình; Đừng phá tan chỗ nghĩ ngơi của người.16 Vì người công bình dầu sa ngã bảy lần, cũng chổi dậy; Còn kẻ hung ác bị tai vạ đánh đổ.17 Khi kẻ thù nghịch con sa ngã, chớ vui mừng; Lúc nó bị đánh đổ, lòng con đừng hớn hở;18 Kẻo e Đức Giê-hô-va thấy điều đó, mà chẳng đẹp lòng, Bèn cất cơn thạnh nộ Ngài khỏi nó chăng.19 Chớ nổi giận vì cớ kẻ làm ác, Cũng đừng ganh ghét những người hung dữ;20 Vì kẻ làm gian ác sẽ không được thiện báo, Và đèn kẻ hung dữ sẽ tắt đi.21 Hỡi con, hãy kính sợ Đức Giê-hô-va và tôn kính vua; Chớ hội hiệp cùng kẻ phản nghịch;22 Vì sự tai họa của chúng xảy đến thình lình; Và ai biết sự phá hại của người nầy người kia?23 Những ngôn ngữ nầy cũng do kẻ khôn ngoan mà đến: Trong việc xét đoán tư vị người, ấy chẳng phải tốt lành.24 Kẻ nào nói với kẻ ác rằng: Ngươi là công bình, Sẽ bị dân tộc rủa sả, và các nước lấy làm gớm ghiếc mình;25 Còn người nào quở trách kẻ ác ắt sẽ được đẹp lòng, Và sự phước lành sẽ giáng trên họ.26 Ai đáp lời chánh đáng, Tất như hôn nơi môi miệng vậy.27 Hãy sửa sang công việc ở ngoài của con, Và sắm sẵn tại trong ruộng con; Rồi sau hãy cất nhà của con.28 Chớ làm chứng vô cớ nghịch kẻ lân cận mình; Con há muốn lấy môi miệng mình mà phỉnh gạt sao?29 Chớ nên nói: Tôi sẽ làm cho hắn như hắn đã làm cho tôi; Tôi sẽ báo người tùy công việc của người.30 Ta có đi ngang qua gần ruộng kẻ biếng nhác, Và gần vườn nho của kẻ ngu muội,31 Thấy cây tật lê mọc khắp cùng, Gai góc che khuất mặt đất, Và tường đá của nó đã phá hư rồi32 Ta nhìn xem, bèn để ý vào đó; Ta thấy và nhận được sự dạy dỗ.33 Ngủ một chút, chợp mắt một chút, Khoanh tay ngủ một chút,34 Thì sự nghèo của con sẽ đến như một kẻ đi rạo, Và sự thiếu thốn của con áp tới như một kẻ cầm binh khí.