Provérbios 23

1 Kiam vi sidiĝos, por manĝi kun reganto,

Rigardu bone, kio estas antaŭ vi;

2 Kaj vi metu tranĉilon al via gorĝo,

Se vi estas avidulo.

3 Ne deziru liajn bongustajn manĝojn;

Ĉar ĝi estas trompa pano.

4 Ne penu riĉiĝi;

Forlasu vian pripensadon.

5 Ĉu vi direktos viajn okulojn al ĝi? ĝi jam ne ekzistos;

Ĉar riĉeco faras al si flugilojn kiel aglo, kaj forflugas al la ĉielo.

6 Ne manĝu panon de malbondeziranto,

Kaj ne deziru liajn bongustajn manĝojn.

7 Ĉar kiaj estas la pensoj en lia animo, tia li ankaŭ estas:

Manĝu kaj trinku, li diros al vi,

Sed lia koro ne estas kun vi.

8 La pecon, kiun vi manĝis, vi elvomos;

Kaj vane vi perdis viajn agrablajn vortojn.

9 En la orelojn de malsaĝulo ne parolu;

Ĉar li malŝatos la saĝecon de viaj vortoj.

10 Ne forŝovu la antikvajn limojn,

Kaj sur la kampon de orfoj ne iru.

11 Ĉar ilia Liberiganto estas forta;

Li defendos ilian aferon kontraŭ vi.

12 Elmetu vian koron al instruo

Kaj viajn orelojn al paroloj de prudento.

13 Ne malvolu puni knabon:

Se vi batos lin per kano, li ne mortos.

14 Vi batos lin per kano,

Kaj lian animon vi savos de Ŝeol.

15 Mia filo, se via koro estos saĝa,

Tiam ĝojos ankaŭ mia koro.

16 Kaj mia internaĵo ĝojos,

Kiam viaj lipoj parolos ĝustaĵon.

17 Via koro sin tiru ne al pekuloj,

Sed al timo antaŭ la Eternulo ĉiutage.

18 Ĉar ekzistas estonteco,

Kaj via espero ne perdiĝos.

19 Aŭskultu vi, mia filo, kaj estu saĝa,

Kaj direktu vian koron al la ĝusta vojo.

20 Ne estu inter la drinkantoj de vino,

Inter tiuj, kiuj manĝas tro da viando;

21 Ĉar drinkemulo kaj manĝegemulo malriĉiĝos,

Kaj dormemulo havos sur si ĉifonaĵojn.

22 Aŭskultu vian patron, kiu vin naskigis,

Kaj ne malŝatu vian patrinon, kiam ŝi maljuniĝos.

23 Veron aĉetu, kaj ne vendu saĝon

Kaj instruon kaj prudenton.

24 Grandan ĝojon havas patro de virtulo,

Kaj naskinto de saĝulo ĝojos pro li.

25 Via patro kaj via patrino ĝojos,

Kaj via naskintino triumfos.

26 Donu, mia filo, vian koron al mi,

Kaj al viaj okuloj plaĉu miaj vojoj.

27 Ĉar malĉastulino estas profunda foso,

Kaj fremda edzino estas malvasta puto.

28 Ŝi embuskas kiel rabisto,

Kaj kolektas ĉirkaŭ si perfidulojn.

29 Ĉe kiu estas ploro? ĉe kiu estas ĝemoj? ĉe kiu estas malpaco?

Ĉe kiu estas plendoj? ĉe kiu estas senkaŭzaj batoj?

Ĉe kiu estas malklaraj okuloj?

30 Ĉe tiuj, kiuj sidas malfrue ĉe vino,

Ĉe tiuj, kiuj venas, por gustumi aroman trinkaĵon.

31 Ne rigardu la vinon, kiel ruĝa ĝi estas,

Kiel ĝi brilas en la pokalo, kiel glate ĝi eniras:

32 En la fino ĝi mordas kiel serpento

Kaj pikas kiel vipuro.

33 Viaj okuloj vidos fremdaĵojn,

Kaj via koro parolos malĝustaĵojn.

34 Kaj vi estos kiel dormanto meze de la maro,

Kaj kiel dormanto sur la supro de masto.

35 Ili batis min, sed ĝi min ne doloris;

Ili frapis min, sed mi ne sentis;

Kiam mi vekiĝos, mi denove tion serĉos.

1 Quando te assentares

a comer com um governador,

atenta bem

para o que é posto

diante de ti,

2 E se és homem

de grande apetite,

põe uma faca à tua garganta.

3 Não cobices as suas iguarias

porque são

comidas enganosas.

4 Não te fatigues para enriqueceres;

e não apliques nisso

a tua sabedoria.

5 Porventura fixarás

os teus olhos naquilo

que não é nada? Porque

certamente criará asas

e voará ao céu como a águia.

6 Não comas o pão daquele

que tem o olhar maligno,

nem cobices as suas iguarias gostosas.

7 Porque, como imaginou no seu coração,

assim é ele. Come e bebe,

te disse ele;

porém o seu coração não está contigo.

8 Vomitarás o bocado que comeste,

e perderás

as tuas suaves palavras.

9 Não fales ao ouvido do tolo,

porque desprezará a sabedoria

das tuas palavras.

10 Não removas os limites antigos

nem entres nos campos dos órfãos,

11 Porque o seu redentor é poderoso;

e pleiteará a causa deles contra ti.

12 Aplica o teu coração à instrução

e os teus ouvidos

às palavras do conhecimento.

13 Não retires

a disciplina da criança;

pois se a fustigares com a vara,

nem por isso morrerá.

14 Tu a fustigarás com a vara,

e livrarás a sua alma do inferno.

15 Filho meu,

se o teu coração for sábio,

alegrar-se-á o meu coração,

sim, o meu próprio.

16 E exultarão as minhas entranhas,

quando os teus lábios

falarem coisas retas.

17 O teu coração não

inveje os pecadores;

antes permanece no temor

do Senhor todo dia.

18 Porque certamente acabará bem;

não será malograda

a tua esperança.

19 Ouve tu, filho meu,

e sê sábio,

e dirige no caminho o teu coração.

20 Não estejas entre os beberrões de vinho,

nem entre os comilões de carne.

21 Porque o beberrão

e o comilão

acabarão na pobreza;

e a sonolência os faz

vestir-se de trapos.

22 Ouve teu pai, que te gerou,

e não desprezes tua mãe,

quando vier a envelhecer.

23 Compra a verdade,

e não a vendas;

e também a sabedoria,

a instrução e o entendimento.

24 Grandemente se regozijará

o pai do justo,

e o que gerar um sábio,

se alegrará nele.

25 Alegrem-se teu pai

e tua mãe,

e regozije-se a que te gerou.

26 Dá-me, filho meu,

o teu coração,

e os teus olhos observem

os meus caminhos.

27 Porque cova profunda

é a prostituta,

e poço estreito a estranha.

28 Pois ela, como um salteador,

se põe à espreita,

e multiplica

entre os homens os iníquos.

29 Para quem são os ais?

Para quem os pesares?

Para quem as pelejas?

Para quem as queixas?

Para quem as feridas

sem causa? E

para quem os olhos

vermelhos?

30 Para os que se demoram

perto do vinho,

para os que andam

buscando vinho misturado.

31 Não olhes para o vinho

quando se mostra vermelho,

quando resplandece no copo

e se escoa suavemente.

32 No fim, picará

como a cobra,

e como a víbora morderá.

33 Os teus olhos olharão

para as mulheres estranhas,

e o teu coração

falará perversidades.

34 E serás como o que se

deita no meio do mar,

e como o que jaz

no topo do mastro.

35 E dirás: Espancaram-me

e não me doeu;

bateram-me e nem senti;

quando despertarei? Aí

então beberei outra vez.