Provérbios 25

1 Ankaŭ ĉi tio estas sentencoj de Salomono, kiujn kolektis la viroj de Ĥizkija, reĝo de Judujo.

2 Honoro de Dio estas kaŝi aferon;

Sed honoro de reĝoj estas esplori aferon.

3 La ĉielo estas alta, la tero estas profunda,

Kaj la koro de reĝoj estas neesplorebla.

4 Forigu de arĝento la almiksaĵon,

Kaj la puriganto ricevos vazon.

5 Forigu malvirtulon de la reĝo,

Kaj lia trono fortikiĝos en justeco.

6 Ne montru vin granda antaŭ la reĝo,

Kaj sur la loko de eminentuloj ne stariĝu;

7 Ĉar pli bone estas, se oni diros al vi: Leviĝu ĉi tien,

Ol se oni malaltigos vin antaŭ eminentulo,

Kiun vidis viaj okuloj.

8 Ne komencu tuj disputi;

Ĉar kion vi faros poste, kiam via proksimulo vin hontigos?

9 Faru disputon kun via proksimulo mem,

Sed sekreton de aliulo ne malkaŝu;

10 Ĉar alie aŭdanto vin riproĉos,

Kaj vian babilon vi jam ne povos repreni.

11 Vorto dirita en ĝusta tempo

Estas kiel oraj pomoj sur retaĵo arĝenta.

12 Kiel ora orelringo kaj multekosta kolringo,

Tiel estas saĝa admonanto por aŭskultanta orelo.

13 Kiel malvarmo de neĝo en la tempo de rikolto,

Tiel estas fidela sendito por siaj sendintoj:

Li revigligas la animon de sia sinjoro.

14 Kiel nuboj kaj vento sen pluvo,

Tiel estas homo, kiu fanfaronas per dono, kiun li ne faras.

15 Per pacienco oni altiras al si potenculon,

Kaj mola parolo rompas oston.

16 Kiam vi trovis mielon, manĝu, kiom vi bezonas,

Por ke vi ne fariĝu tro sata kaj ne elvomu ĝin.

17 Detenu vian piedon de la domo de via proksimulo;

Ĉar alie vi tedus lin kaj li vin malamus.

18 Kiel martelo kaj glavo kaj akra sago

Estas tiu homo, kiu parolas pri sia proksimulo malveran ateston.

19 Kiel putra dento kaj malforta piedo

Estas nefidinda espero en tago de mizero.

20 Kiel demeto de vesto en tempo de malvarmo, kiel vinagro sur natro,

Tiel estas kantado de kantoj al koro suferanta.

21 Se via malamanto estas malsata, manĝigu al li panon;

Kaj se li estas soifa, trinkigu al li akvon;

22 Ĉar fajrajn karbojn vi kolektos sur lia kapo,

Kaj la Eternulo vin rekompencos.

23 Norda vento kaŭzas pluvon,

Kaj ĉagrenita vizaĝo kaŝatan parolon.

24 Pli bone estas loĝi sur angulo de tegmento,

Ol kun malpacema edzino en komuna domo.

25 Kiel malvarma akvo por suferanto de soifo,

Tiel estas bona sciigo el lando malproksima.

26 Virtulo, kiu falas antaŭ malvirtulo,

Estas malklara fonto kaj malbonigita puto.

27 Ne bone estas manĝi tro multe da mielo;

Kaj ne glore estas serĉi sian gloron.

28 Homo, kiu ne povas regi sian spiriton,

Estas urbo detruita, kiu ne havas muron.

Comparações e lições morais

1 Também estes são provérbios de Salomão, os quais transcreveram os homens de Ezequias, rei de Judá.

2 A glória de Deus está nas coisas encobertas;

mas a honra dos reis,

está em descobri-las.

3 Os céus, pela altura,

e a terra,

pela profundidade,

assim o coração dos reis é insondável.

4 Tira da prata as escórias,

e sairá vaso para o fundidor;

5 Tira o ímpio da presença do rei,

e o seu trono se firmará na justiça.

6 Não te glories na presença do rei,

nem te ponhas

no lugar dos grandes;

7 Porque melhor é que

te digam: Sobe aqui;

do que seres humilhado diante do

príncipe que os teus olhos já viram.

8 Não te precipites em litigar,

para que depois,

ao fim, fiques sem ação,

quando teu próximo te puser em apuros.

9 Pleiteia a tua causa

com o teu próximo,

e não reveles o segredo a outro,

10 Para que não te

desonre o que o ouvir,

e a tua infâmia não

se aparte de ti.

11 Como maçãs de ouro

em salvas de prata,

assim é a palavra

dita a seu tempo.

12 Como pendentes de ouro

e gargantilhas

de ouro fino,

assim é o sábio repreensor

para o ouvido atento.

13 Como o frio da neve

no tempo da sega,

assim é o mensageiro fiel

para com os que o enviam;

porque refresca a alma

dos seus senhores.

14 Como nuvens

e ventos que não trazem chuva,

assim é o homem que se

gaba falsamente de dádivas.

15 Pela longanimidade se

persuade o príncipe,

e a língua branda

amolece até os ossos.

16 Achaste mel? Come só o que te basta;

para que porventura

não te fartes dele,

e o venhas a vomitar.

17 Não ponhas muito os pés

na casa do teu próximo;

para que se não enfade de ti,

e passe a te odiar.

18 Martelo, espada

e flecha aguda é o homem que profere

falso testemunho contra o seu próximo.

19 Como dente quebrado,

e pé desconjuntado,

é a confiança no desleal,

no tempo da angústia.

20 O que canta canções

para o coração aflito

é como aquele que despe

a roupa num dia de frio,

ou como o vinagre sobre salitre.

21 Se o teu inimigo tiver fome,

dá-lhe pão para comer;

e se tiver sede,

dá-lhe água para beber;

22 Porque assim lhe

amontoarás brasas

sobre a cabeça;

e o Senhor to retribuirá.

23 O vento norte afugenta a chuva,

e a face irada,

a língua fingida.

24 Melhor é morar só num

canto de telhado do que

com a mulher briguenta

numa casa ampla.

25 Como água fresca

para a alma cansada,

tais são as boas novas

vindas da terra distante.

26 Como fonte turvada,

e manancial poluído,

assim é o justo que cede diante do ímpio.

27 Comer mel demais não é bom;

assim, a busca da própria

glória não é glória.

28 Como a cidade derrubada,

sem muro, assim é o homem que

não pode conter o seu espírito.