Mɛsa 27

Pɔl eekyeedaa pɛ Lɔm

1 Dáa bɛ nake náá, bis moo tɔ́ pɛ dik Itali pɛ tɔ mɛsuwa ɛ, wɔ gwaa, bɛ zɛnɔɔ Pɔl nɛ bɛdhiiti bot ɛ membok djɛ bɛ é mɛmbɔ mɛ dhiiti kukuma esodja. Din ɛ kukuma tak nabɛ ɛ́ Zilius. Nyɛ nadi ɛ́ boo kukuma mwaka esodja e bot ɛ ghaada Lɔm nadi edjóo «Mwaka boo mɛkoozi» ɛ. 2 Bis eezɛni tɔ mɛsuwa nadus pɛ ɛboŋ ɛ Adalamit, etɔ́ pɛ kyee mɛboŋ mɛ kyee dik Azi ɛ. Tin, bis eezɛtɔ́, Aalistaalak, mot kyee dik Masedwan pɛ ghaada Tesalonik nadi ɛ́ bis nɛ bɛnɔɔ. 3 É yak mɛlem, bis eezɛkum pɛ Sidɔn. Zilius nadi ɛ́ nɛ lyem ghwyikwyee nɛ Pɔl. Nyɛ ɛ́ boozɛdjɛ Pɔl ze nyɛ kɛbee bɛsɔ étɛp bɛ neekwyee nyɛ nɛ esa ee nyɛ aadi nɛ gwyes tak ɛ. 4 Dáa bis nadus tin ɛ, bis eezɛtɔ́ mbaka-mbaka pɛ kyee ghola Siipɛlɛ, ye nabɛ ɛ́, étɛp ɛkɛsɔwa pup nadi epupal ɛlyelɛpe ɛ. 5 Bis eezɛtsaal boo dii mɛsɔn é ngwoob Silisi nɛ Panfili, tin, bis eezɛkum pɛ ghaada Miila pɛ tɔ dik Lisi. 6 Tin, kukuma tak eezɛbee dhiiti mɛsuwa mɛ bot ɛ ghaada Alɛkzandili, etɔ́ pɛ kyee dik Itali. Nyɛ eezɛniigal bis tɔ tak. 7 Tɔ bɛtɛ nɛ mɛlu, bis nadi ekɛ ɛ́ tetyok-tetyok. Yɛ ɛ́ tɔ boo mezuk ɛ bis nakum pɛ ghaada Siniid. Dáa pup nadi elu náá, bis natɔ́ ɛnyɔɛpe pɛ ze tak ɛ, bis ɛ́ boozɛdhaa mbaka-mbaka nɛ dhiiti di di edjóoaa ze Salmɔne ɛ. Di tak nadi ɛ́ pɛ tɔ ghola Kelɛt, pɛ kyee nadi ààbɛ nɛ pup ɛbuɛpe ɛ. 8 Bis nadi ewyeed ɛ́ mbaka-mbaka, ɛkɛ ɛ mɛzuwa mes naadyeebalyel. Tin, wɔ gwaa bis zɛkum é dhiiti di, bɛ nadi edjóo «Mbɛɛ Ɛboŋ» ɛ, é ngwoob ghaada Lase.

9 É mɛdjoŋ mɛ tak, ye nabɛ ɛ́ bis eezedyeebakwyɛɛg bɛtɛ nɛ mɛlu. Tin, ɛkɛ ɛ mɛsuwa nabɛ ɛ́ ye moo ɛlyelɛpe, etɛɛ náá, dwoo eYuda dyeebatsi edee*27.9 dwoo eYuda dyeebatsi edee ɛ kana é mɛlu menek, ye nabɛ ɛ́ mɛlu mɛ ghuu nadi ɛlyelɛpe pɛ kyee dik’enek ɛ. ɛ nabɛ ɛ́ eezedhaa. Yɛ ɛ́ étɛp tak ɛ Pɔl nadul bot ɛ di ebe mɛsuwa ɔ mɛlɔ náá: 10 «Bɛwɛn bam, mɛ bee ɛ́ náá, mɛdjoŋ mak ɛ́ waakɔɔla. Mɛsuwa nɛ esa ee di tɔ tak ɛ waapulel, dɔɔ nɛ menabɛlka, mena ɛ́ nɛ ghwyil ɛgwyɛka.» 11 Tin, kukuma esodja nakadi egwak ɛ́ mɛkpa mɛ mbeel mɛsuwa nɛ nakuma tak, dhaa yii Pɔl nadi elɛɛ ɛ. 12 Ɛboŋ ɛ tak nabɛ ɛ́ àànyɔ étɛp ɛsel mɛsuwa é mbu kwol. Yɛ ɛ́ étɛp tak ɛ bɛtɛ nɛ bot nadi tɔ mɛsuwa ɔ nazɛke náá, bɛ dus tin, bɛ nadi ekwyɛl ɛsa mɛghaaz étɛp bɛ neekum pɛ dɛl ɛ Fenikesɛ, ye nabɛ ɛ́, dhiiti ɛboŋ ɛ ghola Kelɛt. Yiizaag ɛboŋ gwyákel ɛ́ nɛ pɛ ɛsila ɛ dwoo, ye tɛp tak ɛ, ɛboŋ ɛ tak, nadi mbɛɛ di ɛkɛdhaa mbu kwol.

Boo ghuu kɔ boo dii mɛsɔn

13 Bhii tak, ba mɔɔ pup di edus pɛ kyɛ bɔs eezɛkan ɛpupal. Bɛ nagek ɛ́ náá, bɛ aakwak ɛkum pɛ ɛboŋ ɛ Fenikesɛ. Bɛ eezɛghɛɛ mbwak mɛsuwa*27.13 mbwak mɛsuwa yɛ ɛ́ boo ghwooz na dil-dil nɛghu boo ele bɛ di elóo tɔ dii étɛp ɛpyet mɛsuwa ekaab náá, yɛ ɛzɛkɛwo ɛ., bɛ eezɛtɔ́ mbaka-mbaka nɛ ghola Kelɛt.

14 Tin, ààkobɔya deenek, boo ghuu di edjóoaa «pup di epupal edus pɛ ɛdjem ɛ dwoo» nadi esul edus pɛ kɔ mɛtsok mɛ ghola Kelɛt. 15 Mɛsuwa nadi ewo, ye nabɛ ɛ́ ààbɛ nɛ tyee bis pyet yɛ, etɛɛ náá, ghuu nadi ɛ́ ɛlyelɛpe. Tin, bis eezɛbet náá, bis wo dáa pup nadi edul bis ɛ. 16 Deenek, bis naazɛdhaa é ngwoob dhiiti mɔɔ ghola di edjóoaa Koda ɛ. Ghola tak naala bis pup ghuu. Tin, tɔ mezuk djas ɛ, bis nakwak ɛdul ɛ́ mɔɔ elɛɛd di elwol bot ɛ. 17 Tin, bot ɛ di esa mɛsa tɔ mɛsuwa ɔ eezɛben mɔɔ elɛɛd e tak, wa tɔ mɛsuwa. Bhii tak, bɛ eezɛkɔl ekel é mengwoob mɛ boo mɛsuwa, étɛp ɛpyet ɛ yɛ. Bela náá, bɛ nadi ekaab ɛkɛghaaga kɔ ɛbyok ɛ bɛsyɛ di é mengwoob pɛ kyee dik Libi ɛ. Tin, bɛ eezɛlóo dhiiti sonok di esa náá, boo mɛsuwa nàwo ɛlyelɛpe ɛ tɔ dii. Bhii tak, bɛ eezɛbet náá, pup wo nɛ nɔɔ. 18 Ghuu nadi etɔ́ nɛ ɛdheeg bis ɛlyelɛpe. Ye naasa náá, é ɛlu ɛ nazyɛ bhii tak ɛ, bɛ zɛkan ɛmwas dhiiti esa e mɛbom mɔɔ tɔ boo dii mɛsɔn. Bɛ nasa deenek ɛ́ etɛɛ náá, boo mɛsuwa neegwyaa. 19 É ɛlu ɛ elɛl, bɛ naazɛmwas nɛ mɛmbɔ mɔɔ met dhiiti eghwooz di esa náá, mɛsuwa kɛ ɛ́ pɛ tɔ dii. 20 Tin, mɛlu naadhaa ɛbuɛpe bis ààkobee-beeak gwyes nɛ ekwyikwyen. Boo ghuu tak nazodi ɛ́ ɛlyelɛpe. Ye nabɛ ɛ́ bisɔ djas naazɛdis lyem tɔ ɛbwaal náá, bis ɛ́ waatsak.

21 Bot ɛ nadi tɔ mɛsuwa ɔ naasa bɛtɛ nɛ mɛlu ààdɛ edee. Tin, Pɔl eezɛtyaa tetel sok bhwoob’ɔɔ, nyɛ eezɛke nɛ nɔɔ náá: «Bɛwɛn, bi ɛpedi náá bi naagwak mɛ ɔɔ, pe bi ààpadus pɛ ghola Kelɛt. Bi ɛpedi náá bi naagwak mɛ ɔɔ, pe yak puluk nɛ ɛsaab esa e mɛbom mena ààpasael. 22 Nenak, mɛ lɛɛ bin ɛ́ náá, nàbemka ba, etɛɛ náá, mot ngɔt pak’en aanàkwaagwyɛ. Yɛ ɛ́ boo mɛsuwa ɛ aakwaazopulel. 23 Mɛ ke deenek ɛ́ etɛɛ náá, é pum’ak mos, Zɛɛb’am, mot mɛ di esa mɛsa mɛ ɔ, ye bɛ ɛ́, nyɛ eedhis fofop’ɛ ngɔt pɛ daa lam. 24 Nyɛ lɛɛ mɛ ɛ́ náá: "Nàbem ba, Pɔl! Ye goka ɛ́ náá, wɔ kɛtaŋal sok bhwoob ɛ Sezaad, mɛkoozi mɛ dik Lɔm. Tin, Zɛɛb tɔ mɛkwyɛla mɛ nyɛ di nɛ yɛ nɛ nɔ ɛpetsik wɔ, dɔɔ nɛ bot ɛ wɔ di kɔ dii bi nɛ bɛnɔɔ ɛ djas." 25 Saka mɛghaaz bɛwɛn, etɛɛ náá, mɛ dum koŋ ɛ́ nɛ Zɛɛb. Yɛ waasael dáa nyɛ lɛɛ mɛ ɛ. 26 Ye kalik ɛ́ batsa, mɛsuwa neebel mena é ngwoob dhiiti ghola.»

Boo ghuu naazyeegal boo mɛsuwa pɛ dhiiti ghola

27 Ye nabɛ ɛ́, é pum, ɛlu ɛ kam nɛ ená, yii pup nadi ewo nɛ nes kɔ boo dii mɛsɔ mɛ Mediteelane ɛ. Ye moo tyee kuku pum, bot ɛ di ebe mɛsuwa ɔ, eezɛbee tyee náá, bis nadi ɛ́, bis moo kunaa nɛ kiid. 28 Bɛ eezɛlóo ghwooz bɛ di egek mɛdim mɛ dii nɛ yɛ ɛ. Bɛ eezɛbee náá, dii nabɛ ɛ́ edim, mɛdim mɛ tak nabɛ ɛ́ tyee emɛtɛlɛ mɛkam-mɛlɛl nɛ etɛn nɛ ebá (37). Tin, bɛ eezɛbaatiila, bhii tak, bɛ eebaazɛlóo ghwooz tak tɔ dii, bɛ eezɛbee náá, mɛdim mɛ tak nabɛ ɛ́ ye moo tyee emɛtɛlɛ mɛkam-mɛmbá nɛ etɛn nɛ elɛl (28). 29 Bot ɛ di esa mɛsa tɔ mɛsuwa ɔ nadi ekaab náá, mɛsuwa mes ɛzɛkɛtuma é mɛkok. Étɛp tak, bɛ eezɛsil embwak e mɛsuwa ená pɛ bhii mɛsuwa. Bhii bɛ nasa deenek ɛ́, bɛ eezɛbwood náá, mɛlem lem. 30 É di’enek, bot ɛ di ebe mɛsuwa ɔ nadi esaa dáa bɛ dus tɔ mɛsuwa kaab. Bɛ eezɛsil mɔɔ elɛɛd tɔ boo dii mɛsɔn. Bɛ nadi esa tyee náá, bɛ ɛpekɔl edhiiti embwak mɛsuwa pɛ lo boo mɛsuwa. 31 Tin, Pɔl eezɛke nɛ kukuma nɛ esodja bɛ náá: «Bot bak ɛ di ààdi tɔ mɛsuwa ɔɔ, biyɔ djas aanàkwaatsak.» 32 É di’enek, esodja eezɛtsaal ekel e mɔɔ elɛɛd. Bhii tak bɛ eezɛbet elɛɛd náá, ye wo.

33 Ɛsok nɛ mɛlem nɛ lem, Pɔl eezɛdjóo bɔɔ djas étɛp bɛ neezɛdɛ edee, nyɛy náá: «Beeka, ye moo mos ɛ́ mɛlu kam nɛ ená, yii bi di ebwood nɛ bwoo tɔ elyem ɛ. Deenek, bi ààpaboma mbɔ nɛ nuub. 34 Mɛ ke nɛ nen ɛ́ bi dɛ edee, étɛp bi neebela ghwyil étɛp bi neetsak. Ye tok nɛ mot ngɔt pak’en aakodiibal ko bhoo lo’ɛ wat.» 35 Dáa nyɛ nasilal ɛlii ɛ, Pɔl eezɛnɔɔ mapa, ghaapɛɛ Zɛɛb. Bhii tak nyɛ eepyak yɛ, wɔ gwaa, nyɛ zɛnɔɔ yɛ dɛ. 36 Tin, nyɛ eezɛdjɛ bɔɔ djas mɛghaaz. É di’enek, bɔɔ djas eezɛdɛ pe. 37 Pɛ tɔ mɛsuwa, bis nadi ɛ́ bot bɛdhet-ɛbá nɛ mɛkam-mɛtɛn nɛ mɛkam-mɛmbá nɛ ɛtɛn nɛ wat (276). 38 Dáa mot nɛ mot nadɛ djil ɛ, bɛ eezɛmwas mɛbhubhwak mɛ mbi bhek bhusa di edjóoaa ble ɛ, tɔ dii, étɛp mɛsuwa neegwyaa.

Ɛdiida ɛ mɛsuwa

39 Dáa mɛlem nakalem ɛ, bot ɛ di esa mɛsa tɔ mɛsuwa ɔ naazɛbee bɔs, bɛ kadi ɛ́ ààgwyak sum di tak. É di tak, bɛ eezɛbee dhiiti mbɛɛ di nadi nɛ bɛsyɛ, étɛp mɛsuwa neesel é tak ɛ. Tin, bɛ eezɛpem mɛsuwa mbaka-mbaka nɛ di tak. 40 Tin, bɛ eezɛtii eghwooz, bet yɛ tɔ dii. Deenek, bɛ eebaazɛtii ekel e ewul ee di epem mɛsuwa tɔ dii ɛ. Tin, bɛ eezɛben boo lɛmbɛ pɛ lo mɛsuwa, etɛɛ náá, pup neepem yɛ, kyeed kɔ bɛsyɛ. 41 É di’enek, mɛsuwa naazɛtuma kɔ ɛbyok ɛ bɛsyɛ. Dáa lo mɛsuwa nabel tin tɔ bɛsyɛ ɛ, ye nabɛ ɛ́ ààkabɛ nɛ ghwyil ɛtiila. Tin, boo ghulal bhuuge naazɛbwak mɛsuwa.

42 Esodja naawaakwyɛl ɛgó bot ɛ membok, etɛɛ náá, bɛ needi ààkaab, da tɔ́ nɛ mɛgɔk. 43 Tin, kukuma esodja nadi ekwyɛl ɛtsik ɛ Pɔl, nyɛ naazɛlu esodja náá, bɛ nàsa sa bɛ nagek ɛ. Nyɛ eezɛke nɛ bot ɛ nadi egu mɛgɔk ɔ, bɛ di bot ɛ ɛsok é ɛghaaga tɔ dii étɛp bɛ neekɛsɛɛ pɛ kyiid. 44 Bhii tak, bɛdhiiti bot ɛ nalik ɔ, naazɛdu bɛ, bɔɔ etselela kɔ ebhil e mɛbaya nɛ é mɛsuwa. Deenek, ye naasa náá, bɔɔ djas kɛsɛɛ, mot ààgwyɛ.