1 Δέχεται ο γιος που ’ναι σοφός την πατρική τη διδαχή, μα ο αλαζόνας δεν λογαριάζει επίπληξη.
2 Αυτός που λέει λόγια καλά, χορταίνει τ’ αγαθά, ενώ οι ασεβείς διψούν για βία.
3 Όποιος στα λόγια του φυλάγεται, φυλάει τη ζωή του· όποιος μιλάει αλόγιστα, πηγαίνει στο χαμό.
4 Ό,τι και αν επιθυμεί ο οκνός, δεν μπορεί και να το ’χει· ενώ εκπληρώνονται οι πόθοι εκείνων που μοχθούν.
5 Μισεί ο δίκαιος τις ψεύτικες κουβέντες, μα του ασεβή τα λόγια είν’ απεχθή κι επαίσχυντα.
6 Η δικαιοσύνη προστατεύει όποιον πορεύεται μ’ ευθύτητα, μα η ασέβεια τον αμαρτωλό τον καταστρέφει.
7 Ένας κάνει τον πλούσιο και τίποτα δεν έχει· και άλλος φαίνεται φτωχός κι έχει αγαθά πολλά.
8 Μπορεί ο πλούσιος με τα πλούτη του να γλιτώσει τη ζωή του, μα τον φτωχό κανένας να τον εκβιάσει δεν μπορεί.
9 Η ζωή των δικαίων είναι σαν φως που λάμπει, ενώ των ασεβών η ζωή λυχνάρι είναι που σβήνει.
10 Μονάχα απ’ την αλαζονεία προέρχεται η διχόνοια, ενώ η σοφία είναι μ’ εκείνους που δέχονται τις συμβουλές.
11 Πλούτη που αποκτήθηκαν με δόλο, θα λιγοστέψουν· μα αυτός που λίγο λίγο τα μαζεύει με τον κόπο του, τα κάνει και αυξαίνουν.
12 Ελπίδα που αναβάλλεται την καρδιά την τσακίζει, μα ο πόθος που εκπληρώνεται δίνει νέα ζωή.
13 Όποιος τη συμβουλή περιφρονεί, αφανίζεται, μα αυτός που υπακούει στην εντολή, θ’ ανταμειφθεί.
14 Η διδαχή ενός σοφού είναι πηγή ζωής, που απομακρύνει απ’ τις παγίδες του θανάτου.
15 Η φρονιμάδα του ανθρώπου του αγαθού τον κάνει αξιοσέβαστο, ενώ των παρανόμων είναι σκληρή η ζωή.
16 Κάθε φρόνιμος άνθρωπος σκέφτεται πριν ενεργήσει, ενώ ο ανόητος επιδεικνύει την ανοησία του.
17 Κακόπιστος απεσταλμένος δυστυχία προκαλεί, ενώ ο πιστός αγγελιοφόρος φέρνει ειρήνευση.
18 Φτώχεια κι αισχύνη θα ’χει εκείνος που διόρθωση δε δέχεται, ενώ αυτός που δέχεται τον έλεγχο, θα τιμηθεί.
19 Ο πόθος που εκπληρώνεται γλυκαίνει την ψυχή· μα πού ν’ ακούσει ο ανόητος ν’ αφήσει τις κακίες του!
20 Όποιος πηγαίνει με σοφούς μαζί, σοφός θα γίνει· μα όποιος σ’ ανόητων συντροφιές συχνάζει, θα χαθεί.
21 Η δυστυχία ακολουθεί εκείνους που αμαρτάνουν, ενώ στους δίκαιους ευτυχία θ’ αποδοθεί.
22 Κληρονομιά ο καλός αφήνει για τα εγγόνια του, μα τ’ αγαθά του αμαρτωλού κρατούνται για τον δίκαιο.
23 Τα άγονα χωράφια των φτωχών πολλή τροφή παράγουν· κι όμως πολλοί απ’ αυτούς καταστρέφονται, γιατί το δίκιο τους περιφρονείται απ’ τους πλουσίους.
24 Όποιος λυπάται το ραβδί του, το γιο του δεν τον αγαπάει· μα κείνος που τον αγαπάει ζητάει να τον διορθώσει.
25 Ο δίκαιος τρώει και την πείνα του χορταίνει, μα η κοιλιά των ασεβών στέρηση δοκιμάζει.
1 O filho sábio acolhe a instrução do pai,
mas o zombador não ouve a repreensão.
2 Do fruto da sua boca o homem comerá bem,
mas o que os infiéis desejam é violência.
3 Quem guarda a sua boca preserva a própria vida,
mas quem fala demais acaba se arruinando.
4 O preguiçoso deseja e nada consegue,
mas os desejos do diligente são amplamente satisfeitos.
5 Os justos odeiam a palavra mentirosa,
mas os ímpios trazem vergonha e desgraça.
6 A justiça protege quem anda em integridade,
mas a impiedade arruína o pecador.
7 Alguns fingem que são ricos e nada têm;
outros fingem que são pobres e têm grande riqueza.
8 As riquezas de um homem servem de resgate para a sua vida,
mas o pobre nem sequer ouve a ameaça.
9 A luz dos justos brilha radiante,
mas a lâmpada dos ímpios será apagada.
10 O orgulho só gera discussões,
mas a sabedoria está com os que tomam conselho.
11 O dinheiro ganho com desonestidade diminuirá,
mas quem aos poucos ajunta o aumentará.
12 A esperança que se retarda deixa o coração doente,
mas o anseio satisfeito é árvore de vida.
13 Quem despreza a instrução pagará por ela,
mas aquele que respeita o mandamento será recompensado.
14 O ensino dos sábios é fonte de vida
para desviar das armadilhas da morte.
15 O bom senso conquista favor,
mas o caminho dos infiéis leva à destruição.13.15 Conforme a Septuaginta e a Versão Siríaca. O significado dessa frase em hebraico é incerto.
16 Todo homem prudente age com base no conhecimento,
mas o tolo expõe a sua insensatez.
17 O mensageiro ímpio cai em dificuldade,
mas o enviado digno de confiança traz a cura.
18 Quem despreza a disciplina cai na pobreza e na vergonha,
mas quem acolhe a repreensão é honrado.
19 O anseio satisfeito agrada à alma,
mas o tolo detesta afastar-se do mal.
20 Aquele que anda com os sábios será cada vez mais sábio,
mas o companheiro dos tolos acabará mal.
21 O infortúnio persegue o pecador,
mas os justos são recompensados com o bem.
22 O homem bom deixa herança para os filhos dos seus filhos,
mas a riqueza do pecador é armazenada para os justos.
23 O campo não arado dos pobres produz alimento com fartura,
mas pela falta de justiça este é levado embora.
24 Quem retém a vara odeia o seu filho;
quem o ama buscará discipliná-lo.
25 O justo come até satisfazer o apetite,
mas os ímpios permanecem famintos.