Provérbios 16

Παροιμίες για τη ζωή και τη διαγωγή

1 Μες στην καρδιά του κάνει σχέδια ο άνθρωπος, μα την απάντηση την τελική ο Κύριος τη δίνει.

2 Του ανθρώπου όλοι οι δρόμοι τού φαντάζουν καθαροί, μα ο Κύριος σταθμίζει τις διαθέσεις.

3 Τα έργα σου στον Κύριο εμπιστέψου τα και οι σκοποί σου θα εκπληρωθούν.

4 Ο Κύριος όλα τα ’φτιαξε μ’ ένα σκοπό καθένα· ακόμα και τον ασεβή για του όλεθρου τη μέρα.

5 Ο Κύριος απεχθάνεται κάθε αλαζονική καρδιά, και βέβαια δεν θα μείνει ατιμώρητη.

6 Με την αλήθεια και τη χάρη η ανομία ξεπλένεται και με το φόβο του Κυρίου φεύγει κανείς απ’ το κακό.

7 Όταν ο Κύριος ευχαριστείται με κάποιου τη διαγωγή, τον συμφιλιώνει και με τους εχθρούς του.

8 Πιότερο αξίζει λιγοστό και με δικαιοσύνη, παρά εισοδήματα πολλά φτιαγμένα με αδικία.

9 Του ανθρώπου μελετά η καρδιά τι πρόκειται να κάνει, αλλά τα βήματά του τα κατευθύνει ο Κύριος.

10 Στου βασιλιά τα χείλη ένας χρησμός είναι θεόπνευστος· το στόμα του δεν ξαστοχάει στην κρίση.

11 Η ζυγαριά κι η πλάστιγγα η ακριβοδίκαιη στον Κύριο ανήκουν· όλα τα ζύγια μες στο σάκο είν’ έργα του.

12 Είναι αποτρόπαιο οι βασιλιάδες ν’ ασεβούν, γιατί το θρόνο τον στεριώνει η δικαιοσύνη.

13 Τα δίκαια χείλη δίνουνε χαρά στους βασιλιάδες, αγαπούν εκείνον που σωστά μιλάει.

14 Είν’ ο θυμός του βασιλιά προμήνυμα θανάτου, μα ξέρει να τον ημερεύει ο σοφός.

15 Του βασιλιά το πρόσωπο δίνει ζωή όταν λάμπει, και μοιάζει η εύνοιά του με σύννεφο ανοιξιάτικης βροχής.

16 Πόσο καλύτερο σοφία ν’ αποκτάς παρά χρυσάφι! Και πόσο προτιμότερο σύνεση ν’ αποκτάς παρά ασήμι!

17 Ο δρόμος των ίσιων ανθρώπων είναι να φεύγουν πέρα απ’ το κακό. Όποιος τις πράξεις του προσέχει, τη ζωή του διατηρεί.

18 Πριν απ’ τον όλεθρο πάει η αλαζονεία, και πριν από την πτώση το πνεύμα το υπεροπτικό.

19 Πιότερο αξίζει ταπεινός να είσαι με τους ταπεινούς, παρά με τους περήφανους λάφυρα να μοιράζεσαι.

20 Όποιος με φρόνηση ενεργεί θα ωφεληθεί· κι όποιος στον Κύριο ελπίζει θα ’ναι ευτυχισμένος.

21 Ο σοφός άνθρωπος γνωρίζεται για φρόνιμος· κι όσο τα χείλη του είν’ γλυκά, τόσο πιότερο πείθουν.

22 Η φρόνηση σ’ αυτόν που την έχει, χαρίζει τη ζωή· οι ανόητοι όμως τιμωρούνται με την ανοησία τους.

23 Η καρδιά του σοφού το στόμα του το κάνει φρόνιμο, και πιότερο τα χείλη του τα κάνει πειστικά.

24 Τα λόγια τα ευχάριστα είναι κερήθρα μέλι, γλύκα για την ψυχή και γιατρειά στα κόκαλα.

25 Βλέπει ένα δρόμο κάποιος και τον θαρρεί σωστό, μα κείνος τελικά φέρνει στο θάνατο.

26 Όποιος εργάζεται, για λόγου του δουλεύει, γιατί τον σφίγγει η πείνα του.

27 Ο κακός άνθρωπος κακό ετοιμάζει· τα χείλη του είν’ σαν άσβηστη φωτιά.

28 Ο διεστραμμένος τη φιλονικία σπέρνει, χωρίζει ο συκοφάντης φίλους στενούς.

29 Ο άνθρωπος ο βίαιος παραπλανά το διπλανό του, τον οδηγεί σε δρόμο που δεν είν’ καλός.

30 Όποιος τα φρύδια του ζαρώνει, διεστραμμένα σκέφτεται· τα χείλη του δαγκώνει κι ολοκληρώνει το κακό.

31 Η λευκασμένη κεφαλή είναι τιμητικό στεφάνι· γιατί η μακροζωία είν’ των δικαίων ανταμοιβή.

32 Πιότερο αξίζει ο υπομονετικός από το χεροδύναμο· κι εκείνος που στο πνεύμα του κυριαρχεί, από τον άλλο, που κυριεύει πόλη.

33 Ο κλήρος ρίχνεται στην κάλπη, αλλά η απόφαση προέρχεται απ’ τον Κύριο.*Υπαινιγμός για τη χρησιμοποίηση των ιερών κλήρων, προκειμένου να γίνει γνωστή η θέληση του Θεού.

1 Ao homem pertencem os planos do coração,

mas do Senhor vem a resposta da língua.

2 Todos os caminhos do homem lhe parecem puros,

mas o Senhor avalia as motivações.

3 Entregue ao Senhor tudo o que você faz,

e os seus planos serão estabelecidos.

4 O Senhor faz tudo para o seu devido propósito;

até os ímpios, para o dia do castigo.

5 O Senhor detesta todos os orgulhosos de coração.

Esteja certo de que ele não ficará impune.

6 Com amor leal e fidelidade se faz expiação pelo pecado;

com o temor do Senhor o homem evita o mal.

7 Quando os caminhos de um homem são agradáveis ao Senhor,

ele faz que até os seus inimigos vivam em paz com ele.

8 É melhor ter pouco com justiça

do que grande lucro com injustiça.

9 No coração, o homem planeja o seu caminho,

mas o Senhor determina os seus passos.

10 Os lábios do rei pronunciam palavras divinas;

a sua boca não trai a justiça.

11 Balanças e pesos justos vêm do Senhor;

todos os pesos da bolsa são feitos por ele.

12 Os reis detestam a prática da maldade,

porque o trono se firma pela justiça.

13 Os reis têm prazer em lábios honestos

e apreciam o homem que fala o que é certo.

14 A ira do rei é um mensageiro de morte,

mas o homem sábio a acalmará.

15 O brilho no rosto do rei implica vida,

e o seu favor é como nuvem de chuva na primavera.

16 Bem melhor é obter sabedoria do que ouro!

Mais vale obter entendimento do que prata.

17 A vereda do justo evita o mal;

quem guarda o seu caminho preserva a própria vida.

18 O orgulho vem antes da destruição;

o espírito altivo, antes da queda.

19 Melhor é ter espírito humilde entre os oprimidos

do que compartilhar os despojos com os orgulhosos.

20 Quem considera atentamente a instrução prospera,*16.20 Ou Quem presta atenção no que fala prospera.

e bem-aventurado aquele que confia no Senhor.

21 O sábio de coração é considerado prudente,

e lábios gentis promovem a instrução.*16.21 Ou consegue convencer; também no versículo 23.

22 O discernimento é fonte de vida para aqueles que o têm,

mas a insensatez traz castigo aos insensatos.

23 O coração do sábio torna prudente a sua boca,

e com os lábios ele promove a instrução.

24 As palavras agradáveis são como um favo de mel:

são doces para a alma e trazem cura para os ossos.

25 Há caminho que parece reto ao homem,

mas no final conduz à morte.

26 O apetite do trabalhador o obriga a trabalhar;

a sua fome o impulsiona.

27 O homem maldoso maquina o mal,

que é como um fogo devorador nos seus lábios.

28 O homem perverso provoca dissensão,

e o que espalha boatos afasta bons amigos.

29 O homem violento instiga o seu próximo

e o leva por um caminho ruim.

30 Quem pisca os olhos planeja a perversidade;

quem franze os lábios já vai praticá-la.

31 O cabelo grisalho é uma coroa de esplendor

que se obtém no caminho da justiça.

32 Melhor é o homem paciente do que o guerreiro;

mais vale controlar o seu espírito do que conquistar uma cidade.

33 A sorte é lançada no colo,

mas a decisão dela vem do Senhor.