Provérbios 24

19

1 Να μη ζηλεύεις τους κακούς ανθρώπους, τη συντροφιά τους μην την επιθυμείς. 2 Γιατί η καρδιά τους σκέφτεται τον όλεθρο και τα χείλη τους λένε παρανομίες.

20

3 Με τη σοφία χτίζεται το σπίτι και με τη φρόνηση στεριώνεται· 4 με τη γνώση γεμίζουνε τα δώματα απ’ όλα τα πολύτιμα, λαχταριστά αγαθά.

21

5 Η σοφία του ανθρώπου τον κάνει δυνατό, η γνώση του το σφρίγος του αυξαίνει· 6 γιατί πρώτα κάνεις προσεκτικά τα σχέδιά σου κι ύστερα βγαίνεις στον πόλεμο, κι η νίκη εξασφαλίζεται με τους πολλούς συμβούλους.

22

7 Είν’ άπιαστη η σοφία για τον ανόητο. Στης πολιτείας την πύλη το στόμα του ν’ ανοίξει δεν μπορεί.

23

8 Αυτός που σκέφτεται να κάνει το κακό λέγεται «απατεώνας». 9 Η δολιότητα άλλο δεν είν’ από αμαρτία· κι οι άνθρωποι το χλευαστή τον αποστρέφονται.

24

10 Αν χάσεις το κουράγιο σου της αγωνίας τη μέρα, η δύναμή σου είναι μικρή.

25

11 Μη διστάσεις να ελευθερώσεις εκείνους που άδικα τους τραβούν στο θάνατο, και σώσε αυτούς που τους πάνε να τους σφαγιάσουν. 12 Μην πεις «δεν είχα ιδέα του τι γίνεται»· μήπως δεν το γνωρίζει εκείνος που σταθμίζει τις καρδιές; Αυτός που επιβλέπει τη ζωή σου δεν το ξέρει; Και δε θ’ ανταποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του;

26

13 Γιε μου, να τρως το μέλι, γιατί είν’ καλό· και μια κερήθρα μέλι θα ’ναι γλυκιά στον ουρανίσκο σου. 14 Το ίδιο συμβαίνει και με τη σοφία στην ψυχή σου: Όταν την αποκτήσεις, θα ’χεις μέλλον λαμπρό γεμάτο ελπίδα.

27

15 Μη σχεδιάζεις, ασεβή, κακό ενάντια στου δίκαιου το σπίτι, μην του ταράζεις τη γαλήνη του σπιτιού του. 16 Γιατί ο δίκαιος κι αν πέσει εφτά φορές, ξανασηκώνεται· ενώ οι ασεβείς πέφτουν στη δυστυχία για πάντα.

28

17 Μη χαίρεσαι στην πτώση του εχθρού σου, κι ας μην ευφραίνεται η καρδιά σου όταν αυτός κλονίζεται· 18 μήπως το δει ο Κύριος και για κακό το λογαριάσει, και αναστείλει το θυμό του εναντίον του.

29

19 Με τους κακούς ανθρώπους μην αγανακτείς όταν ευτυχούν, και μη φθονείς τους ασεβείς. 20 Γιατί δεν έχουν μέλλον οι κακοί· η ζωή των ασεβών λυχνάρι ’ναι που σβήνει.

30

21 Γιε μου, να σέβεσαι τον Κύριο και το βασιλιά· και με τους ταραξίες να μην ανακατεύεσαι. 22 Γιατί άξαφνα η συμφορά τους θα φανεί, και ποιος να ξέρει τι καταστροφές θα προκληθούν από τον ένα κι απ’ τον άλλο!

23 Μερικά ακόμη λόγια σοφών:

Η μεροληψία στην κρίση δεν είναι καλό. 24 Αυτόν που λέει στον ασεβή «είσαι δίκαιος» οι λαοί θα τον καταραστούν· θα τον αποστραφούν τα έθνη. 25 Αλλ’ αυτοί που τον ένοχο καταδικάζουν θα ευτυχούν, θα πέσουν πάνω τους πληθώρα οι ευλογίες.

26 Εκείνος που με λόγια αποκρίνεται σωστά, είναι σάμπως να δίνει φίλημα στα χείλη.

27 Φρόντισε πρώτα την εργασία σου έξω, το χωράφι σου ετοίμασε, κι έπειτα απ’ όλα αυτά χτίσε το σπίτι σου.

28 Μη δίνεις μαρτυρία μ’ ελαφρότητα ενάντια στον πλησίον σου, και με τα λόγια σου μην παραπλανάς. 29 Μη λες «όπως μου έκανε αυτός, κι εγώ έτσι θα του κάνω· θ’ ανταποδώσω στον καθένα ανάλογα με τα έργα του».

30 Περνούσα απ’ το χωράφι του τεμπέλη κι από το αμπέλι του ανόητου. 31 Και να, παντού είχαν φυτρώσει αγκάθια, τσουκνίδες τού είχανε σκεπάσει την επιφάνεια, κι η πέτρινή του μάντρα είχε γκρεμιστεί. 32 Είδα λοιπόν και σκέφτηκα, είδα και πήρα μάθημα: 33 Λίγος ύπνος, λίγη νύστα, λίγο τα χέρια να σταυρώσεις για ν’ αναπαυτείς, 34 και θα ’ρθει η φτώχεια ξαφνικά σαν το ληστή, κι η στέρηση σαν άντρας οπλισμένος.

Ditado 20

1 Não tenha inveja dos malvados

nem deseje a companhia deles,

2 pois violência é o que planejam no coração;

seus lábios só falam em criar confusão.

Ditado 21

3 Com sabedoria se constrói uma casa;

com discernimento ela se consolida.

4 Pelo conhecimento os seus cômodos se enchem

do que é precioso e agradável.

Ditado 22

5 O homem sábio é poderoso,

e quem tem conhecimento aumenta a sua força.

6 Uma guerra se faz com sábias orientações,

e a vitória é alcançada com muitos conselheiros.

Ditado 23

7 A sabedoria é elevada demais para o insensato;

ele não sabe o que dizer na assembleia pública.*24.7 Hebraico: porta. Refere-se ao lugar em que as decisões eram tomadas pelos líderes de uma cidade. Veja Rt 4.1.

Ditado 24

8 Quem maquina o mal

será conhecido como criador de intrigas.

9 Os planos perversos do insensato são pecado,

e o zombador é detestável a todos.

Ditado 25

10 Se você vacila no dia da dificuldade,

como é limitada a sua força!

11 Liberte os que estão sendo levados para a morte;

detenha os que caminham trêmulos para a matança!

12 Mesmo que você diga:

"Não sabíamos o que estava acontecendo!",

não o perceberia aquele que avalia os corações?

Não o saberia aquele que preserva a sua vida?

Não retribuirá ele a cada um segundo o seu procedimento?

Ditado 26

13 Coma mel, meu filho, porque é bom!

O mel do favo será doce ao seu paladar.

14 Saiba que assim é a sabedoria para a sua alma!

Se a encontrar, você terá um futuro,

e a sua esperança não será frustrada.

Ditado 27

15 Não fique de tocaia, como faz o ímpio, contra a casa do justo

nem destrua o seu local de repouso,

16 pois, ainda que o justo caia sete vezes, tornará a se levantar,

mas os ímpios tropeçarão no mal.

Ditado 28

17 Não se alegre quando o seu inimigo cair

nem exulte o seu coração quando ele tropeçar,

18 para que o Senhor não veja isso, se desagrade

e desvie dele a sua ira.

Ditado 29

19 Não se aborreça por causa dos malfeitores

nem tenha inveja dos ímpios,

20 pois não há futuro para o malfeitor,

e a lâmpada dos ímpios se apagará.

Ditado 30

21 Tema ao Senhor e o rei, meu filho,

e não se associe aos rebeldes,

22 pois terão repentina destruição, e quem pode imaginar a ruína

que o Senhor e o rei podem causar?

23 Estes são outros ditados dos sábios:

Agir com parcialidade nos julgamentos não é nada bom.

24 Quem disser ao ímpio: "Você é justo"

será amaldiçoado pelos povos

e sofrerá a indignação das nações.

25 Mas os que condenam o culpado terão vida agradável;

sobre eles virão grandes bênçãos.

26 A resposta sincera

é como beijo nos lábios.

27 Termine primeiro o seu trabalho a céu aberto

e deixe pronta a sua lavoura;

depois disso, edifique a sua casa.

28 Não testemunhe sem motivo contra o seu próximo

nem use os seus lábios para enganá-lo.

29 Não diga: "Farei com ele o que fez comigo;

ele pagará pelo que fez".

30 Passei pelo campo do preguiçoso,

pela vinha do homem sem juízo.

31 Havia espinheiros por toda parte,

o chão estava coberto de ervas daninhas

e o muro de pedra estava em ruínas.

32 Observei aquilo e fiquei pensando;

olhei e aprendi esta lição:

33 "Vou dormir um pouco", você diz.

"Vou cochilar um momento;

vou cruzar os braços para descansar um pouco mais",

34 e a sua pobreza sobrevirá como um assaltante,

e a sua necessidade como um homem armado.