1 Είν’ η καρδιά του βασιλιά στο χέρι του Κυρίου· σαν των νερών τα ρεύματα τη στρέφει όπου θέλει.
2 Όλοι του ανθρώπου οι δρόμοι μοιάζουν σωστοί στα μάτια του, αλλά ο Κύριος ζυγιάζει τις καρδιές.
3 Πράξη να γίνεται το δίκαιο και τ’ ορθό, είναι στον Κύριο αρεστό πιότερο απ’ τη θυσία.
4 Τα μάτια τ’ ακατάδεχτα κι η αλαζονική καρδιά, που σαν λυχνάρι καθοδηγούν τους ασεβείς, άλλο δεν είναι από αμαρτία.
5 Τα σχέδια του φίλεργου φέρνουν σε βέβαιη αφθονία· αλλά όποιος βιαστικά ενεργεί, σε βέβαιη στέρηση θα φτάσει.
6 Οι θησαυροί που αποκτηθήκαν με ψευτιές, κυνήγι είναι ματαιότητας, που στις παγίδες του θανάτου φέρνει.
7 Οι πράξεις βίας των ασεβών θα τους εξολοθρέψουν, γιατί δεν δέχονται να κάνουν εκείνο που είναι δίκαιο.
8 Ο ένοχος ακολουθεί δρόμους διεστραμμένους, ενώ ο αθώος ενεργεί μ’ ευθύτητα.
9 Κάλλιο να κατοικεί κανείς στην κόχη μιας σοφίτας, παρά σε σπίτι ευρύχωρο με δύστροπη γυναίκα.
10 Πάντα του ασεβή η ψυχή διψάει για το κακό· ούτε για τον πλησίον του έλεος δεν έχει.
11 Όταν ο αδιόρθωτος τιμωρείται, αν είν’ καλοπροαίρετος, γίνεται σοφός· κι όταν διδάσκεται ο σοφός πιότερη παίρνει γνώση.
12 Δίκαιος είν’ ο Κύριος: βλέπει του ασεβή την οικογένεια και φέρνει την καταστροφή τους.
13 Όποιος τ’ αυτιά του κλείνει στου φτωχού την κραυγή, δε θα λαβαίνει απάντηση κι ο ίδιος σαν φωνάζει.
14 Δώρο που δίνεται κρυφά καταπραΰνει το θυμό· το χάρισμα το μυστικό και την πιο βίαιη οργή την παύει.
15 Χαρά είναι για τον δίκαιο να αποδίδεται δικαιοσύνη· για τους παράνομους όμως, αυτό είναι φρίκη.
16 Εκείνος που απ’ της φρόνησης λοξοδρομεί τη στράτα, θα πάει να βρει κατάλυμα στον κόσμο των νεκρών.
17 Όποιος τα γλέντια αγαπάει, σε στέρηση θα πέσει· δε θα πλουτίσει ο κρασοπότης κι ο καλοφαγάς.
18 Ο ασεβής αντίλυτρο είναι για τον δίκαιο, κι ο παραβάτης είν’ αντίλυτρο για τους ευθείς.Στο εβρ. η εξήγηση είναι αβέβαιη.
19 Καλύτερα να κατοικεί κανείς στην ερημιά, παρά με μια γυναίκα φιλόνικη και μεμψίμοιρη.
20 Στου συνετού το σπίτι πάντοτε υπάρχουν θησαυροί πολύτιμοι κι αρώματα, ενώ ο άμυαλος όλα τα κατασπαταλάει.
21 Όποιος τη δικαιοσύνη ακολουθεί και την αγάπη, θα βρει ζωή, δικαιοσύνη και τιμή.
22 Ο σοφός κυριεύει την πολιτεία των δυνατών, και τ’ οχυρό γκρεμίζει που ήταν η ελπίδα της.
23 Όποιος το στόμα του προσέχει και τη γλώσσα του, τον εαυτό του τον φυλάει από αγωνίες.
24 Ο αλαζόνας, ο υπερόπτης, αυτός είναι που τον φωνάζουν «χλευαστή», και που ενεργεί με υπέρμετρη αυθάδεια.
25 Οι επιθυμίες του σκοτώνουν τον οκνό, γιατί τα χέρια του δε στέργουν να δουλέψουν.
26 Όλη τη μέρα σκέφτεται τι θέλει ν’ αποχτήσει, ενώ ο δίκαιος δίνει αφειδώλευτα.
27 Θυσία που προσφέρουν οι ασεβείς είν’ αποκρουστική στον Κύριο, και πιότερο όταν την προσφέρουν με σκέψεις πονηρές.
28 Ο ψευδομάρτυρας θα καταποντιστεί· μα η γνώμη εκείνου που ακούει στοχαστικά, πάντα θ’ ακούγεται.
29 Ο ασεβής παίρνει ύφος αναιδές, μα ο ίσιος άνθρωπος με σιγουριά πορεύεται.
30 Ούτε σοφία υπάρχει ούτε φρονιμάδα ούτε σκέψη σωστή μπροστά στον Κύριο.
31 Το άλογο το ετοίμασαν για τη μέρα της μάχης· τη νίκη όμως ο Κύριος τη δίνει.
1 O coração do rei é como ribeiros nas mãos do Senhor;
ele o dirige para onde quer.
2 Todos os caminhos do homem lhe parecem certos,
mas o Senhor avalia o coração.
3 Fazer o que é justo e direito é mais aceitável ao Senhor
do que oferecer sacrifícios.
4 O olhar altivo e o coração orgulhoso
— o campo não arado dos ímpios — produzem pecado.
5 Os planos do diligente levam à fartura,
mas o apressado sempre acaba na miséria.
6 A fortuna obtida com a língua mentirosa
é ilusão fugaz para os que buscam a morte.21.6 Conforme a maioria dos manuscritos hebraicos. Alguns manuscritos hebraicos, a Septuaginta e a Vulgata trazem é ilusão fugidia e armadilha mortal.
7 A violência dos ímpios os arrastará,
pois se recusam a fazer o que é justo.
8 O caminho do culpado é tortuoso,
mas a conduta do inocente é reta.
9 Melhor é viver em um canto sobre o telhado
do que dividir a casa com uma mulher briguenta.
10 O desejo do ímpio é fazer o mal;
ele não tem dó do próximo.
11 Quando o zombador é castigado, o ingênuo obtém sabedoria;
quando o sábio recebe instrução, obtém conhecimento.
12 O Justo21.12 Ou A pessoa justa. observa a casa dos ímpios
e os faz cair em desgraça.
13 Quem fecha os ouvidos ao clamor do pobre
também clamará e não terá resposta.
14 O presente dado em segredo acalma a ira,
e a dádiva oferecida às ocultas aplaca a maior fúria.
15 Quando se faz justiça, o justo se alegra,
mas os malfeitores se apavoram.
16 Quem se afasta do caminho da prudência
repousará na companhia dos mortos.
17 Quem ama o prazer passará necessidade;
quem ama o vinho e o azeite jamais será rico.
18 O ímpio serve de resgate para o justo,
e o infiel, para o homem íntegro.
19 Melhor é viver no deserto
do que com uma mulher briguenta e irritada.
20 Na casa do sábio há tesouros valiosos e azeite,
mas o tolo devora tudo o que pode.
21 Quem segue a justiça e o amor
encontra vida, justiça e honra.
22 O sábio conquista a cidade dos valentes
e derruba a fortaleza em que eles confiam.
23 Quem é cuidadoso no que fala
evita muitos sofrimentos.
24 O orgulhoso e arrogante chama-se zombador;
ele age com extremo orgulho.
25 O desejo do preguiçoso o mata
porque suas mãos se recusam a trabalhar.
26 O dia inteiro ele deseja mais e mais,
enquanto o justo reparte sem cessar.
27 O sacrifício dos ímpios em si já é detestável;
tanto mais quando oferecido com más intenções.
28 A testemunha falsa perecerá,
mas o homem que sabe ouvir testemunhará com sucesso.
29 O ímpio mostra no rosto a sua insolência,
mas o justo mantém em ordem o seu caminho.
30 Não há sabedoria, nem discernimento, nem conselho
que possam se opor ao Senhor.
31 Prepara-se o cavalo para o dia da batalha,
mas a vitória depende do Senhor.