Έκκληση για υπακοή
1 Μην ξεχνάς, γιε μου, τη διδασκαλία μου και η καρδιά σου να φυλάει τις εντολές μου. 2 Έτσι χρόνους πολλούς θα ζήσεις και θα πληθαίνει η ευημερία σου. 3 Ας μη σου λείψουν καλοσύνη κι ειλικρίνεια· δέσ’ τες γύρω απ’ το λαιμό σου, στις πλάκες πάνω της καρδιάς σου γράψ’ τες.στις πλάκες... γράψ’ τες. Η φρ. δεν υπάρχει σε μερικά από τα σπουδαιότερα αρχαία χειρόγραφα. Προφανώς προέρχεται από το στ. 7:3.4 Έτσι θα έχεις την αγάπη και την εύνοια του Θεού και των ανθρώπων.
5 Στον Κύριο να εμπιστεύεσαι μ’ όλη σου την καρδιά και στη δική σου σύνεση να μη στηρίζεσαι. 6 Ό,τι κι αν κάνεις αυτόν να σκέφτεσαι και θα εξομαλύνει αυτός τους δρόμους σου. 7 Τον εαυτό σου μην τον θεωρείς σοφό· τον Κύριο να υπολογίζεις κι απ’ το κακό ν’ απομακρύνεσαι. 8 Έτσι θα βρει το σώμα σου γιατρειά και θ’ ανακουφιστούν τα κόκαλά σου από τους πόνους. 9 Τίμα τον Κύριο προσφέροντάς του απ’ τα αγαθά σου κι από τους πρώτους της σοδειάς σου τους καρπούς. 10 Τότε από στάρι θα γεμίσουν οι αποθήκες σου, τα πατητήρια σου θα ξεχειλίσουν από μούστο.
11 Του Κυρίου την παιδαγωγία, γιε μου, μην την καταφρονείς· μη δυσανασχετείς όταν εκείνος σε διορθώνει. 12 Γιατί όποιον ο Κύριος αγαπάει, εκείνον τον διορθώνει, καθώς παιδαγωγεί ο γονιός το γιο για τον οποίο καμαρώνει.
13 Ευτυχισμένος ο άνθρωπος που βρήκε τη σοφία κι έγινε συνετός! 14 Γιατί το κέρδος απ’ αυτήν είναι καλύτερο απ’ το ασήμι, το όφελός της προτιμότερο απ’ το χρυσάφι. 15 Πιότερο η σοφία αξίζει απ’ τα πολύτιμα πετράδια· κανένα πράγμα ακριβό μαζί της δεν μπορεί να συγκριθεί. 16 Με το δεξί της χέρι προσφέρει μακροημέρευση –πλούτη και δόξα με τ’ αριστερό της. 17 Γεμίζει τη ζωή του ανθρώπου με χαρά, τον οδηγεί στην ευτυχία. 18 Είναι δέντρο που δίνει ζωή σ’ όσους την αγκαλιάζουν, κι ευτυχισμένοι είναι όσοι δική τους την κρατούν.
19 Με τη σοφία ο Κύριος θεμέλιωσε τη γη,
και με τη φρόνηση στερέωσε τους ουρανούς.
20 Με τη δική του γνώση ανοίχτηκαν οι άβυσσοι
και τη δροσιά τα σύννεφα σταλάζουν.
21 Γιε μου, κράτα σφιχτά τη σωφροσύνη και τη νοημοσύνη· να φύγουνε μακριά σου μην τις αφήνεις. 22 Ζωή θα σου χαρίζουν και για τον τράχηλό σου θα ’ναι στόλισμα. 23 Τότε στο δρόμο σου με ασφάλεια θα βαδίζεις κι ούτε που θα σκοντάψει πουθενά το πόδι σου. 24 Όταν πλαγιάζεις, δεν θα σε ταράζει φόβος· κι όταν αποκοιμιέσαι, ο ύπνος σου θα ’ναι γλυκός. 25 Δε θα ’χεις να φοβάσαι ούτε τρομάρα ξαφνική ούτε όταν ξεσπάει θύελλα στους ασεβείς ενάντια· 26 γιατί ο Κύριος θα είναι η ελπίδα σου· το πόδι σου θα το φυλάξει σε παγίδα μην πιαστεί.
27 Μην αρνηθείς να κάνεις το καλό σ’ αυτόν που το ’χει ανάγκη, όταν στο χέρι σου είναι να το κάνεις. 28 Μην πεις στο διπλανό σου: «Φύγε και ξαναέλα, και αύριο θα σου δώσω», ενώ μπορείς να τον βοηθήσεις τώρα. 29 Μη σχεδιάσεις το κακό στον διπλανό σου ενάντια, όταν μαζί σου κατοικεί και σου ’χει εμπιστοσύνη. 30 Χωρίς αιτία μη φιλονικείς μ’ άνθρωπο που δε σου ’κανε κακό.
31 Τον άδικο μην τον ζηλεύεις και το παράδειγμά του μην το ακολουθείς· 32 γιατί ο Κύριος αποστρέφεται τους διεστραμμένους, ενώ στους δίκαιους τα μυστικά του φανερώνει. 33 Στο σπίτι του ασεβή είναι η κατάρα του Κυρίου, ενώ την κατοικία των δικαίων την ευλογεί. 34 Εναντιώνεται στους αλαζόνες, ενώ δείχνει αγάπη στους ταπεινούς. 35 Τη δόξα θα κληρονομήσουν οι σοφοί, ενώ η υπερηφάνεια των ανόητων θα φέρει σ’ αυτούς ατιμία.
Conselhos da sabedoria
1 Meu filho, não se esqueça da minha instrução,
mas guarde no coração os meus mandamentos,
2 pois eles prolongarão a sua vida por muitos anos
e darão a você prosperidade e paz.
3 Que o amor e a fidelidade jamais o abandonem.
Prenda-os ao redor do pescoço,
escreva-os na tábua do seu coração.
4 Então, você terá o favor e a aprovação
aos olhos de Deus e dos homens.
5 Confie no Senhor de todo o coração
e não se apoie no seu próprio entendimento.
6 Reconheça-o em todos os seus caminhos,
e ele endireitará as suas veredas.
7 Não seja sábio aos seus próprios olhos;
tema ao Senhor e afaste-se do mal.
8 Isso dará saúde ao seu corpo
e vigor aos seus ossos.
9 Honre ao Senhor com os seus recursos
e com as primícias de todas as suas colheitas;
10 os seus celeiros ficarão plenamente cheios,
e os seus lagares transbordarão de vinho.
11 Meu filho, não despreze a disciplina do Senhor
nem rejeite a sua repreensão,
12 pois o Senhor disciplina a quem ama,
assim como o pai faz ao filho a quem deseja o bem.
13 Bem-aventurado o homem que acha a sabedoria,
o homem que obtém entendimento,
14 pois a sabedoria é mais proveitosa do que a prata
e rende mais do que o ouro!
15 É mais preciosa do que rubis;
nada do que você possa desejar se compara a ela.
16 A longa vida se encontra na sua mão direita;
na sua mão esquerda, riquezas e honra.
17 Seus caminhos são caminhos agradáveis,
e todas as suas veredas são paz.
18 Ela é árvore de vida para quem a abraça;
quem a ela se apega será abençoado.
19 Pela sua sabedoria o Senhor lançou os alicerces da terra;
pelo seu entendimento fixou no lugar os céus.
20 Pelo seu conhecimento as fontes profundas se fenderam
e as nuvens gotejaram o orvalho.
21 Meu filho, guarde a sensatez e o bom senso
e nunca os perca de vista;
22 eles trarão vida a você
e serão um enfeite para o seu pescoço.
23 Então, você seguirá o seu caminho em segurança,
e seu pé não tropeçará.
24 Quando se deitar, não terá medo,
e o seu sono será tranquilo.
25 Não tenha medo da calamidade repentina
nem da ruína que atinge os ímpios,3.25 Ou provocada pelos ímpios.
26 pois o Senhor estará ao seu lado
e impedirá que o seu pé caia em armadilha.
27 Quando estiver ao seu alcance,
não deixe de fazer o bem a quem é devido.
28 Não diga ao seu próximo:
"Volte depois; amanhã darei isso a você",
se você já o tem hoje.
29 Não trame o mal contra o seu próximo
que confiantemente mora perto de você.
30 Não acuse alguém sem motivo
se ele não fez nenhum mal a você.
31 Não tenha inveja de quem é violento
nem escolha nenhum dos seus caminhos,
32 pois o Senhor detesta o perverso,
mas compartilha sua intimidade com os retos.
33 A maldição do Senhor está sobre a casa dos ímpios,
mas ele abençoa o lar dos justos.
34 Ele zomba dos zombadores,
mas concede graça aos humildes.
35 A honra é herança dos sábios,
mas os tolos estão destinados a passar vergonha.