Provérbios 20

1 Το κρασί φέρνει αυθάδεια και τα μεθυστικά ποτά μανία· όποιος αφήνεται να δελεάζεται απ’ αυτά, σοφός δεν μπορεί να ’ναι.

2 Σαν λιονταριού είναι βρυχηθμός του βασιλιά ο θυμός· όποιος τον εξοργίζει τη ζωή του χάνει.

3 Τιμή είναι για τον άνθρωπο φιλονικίες ν’ αποφεύγει· μόνο οι ανόητοι εξάπτονται.

4 Ο οκνός δεν οργώνει το φθινόπωρο, μα στη συγκομιδή καρπό δε θα ’βρει να θερίσει.

5 Οι σκέψεις στην καρδιά του ανθρώπου σαν τα βαθιά είναι νερά, μα ο άνθρωπος ο συνετός ξέρει απ’ αυτές ν’ αντλήσει.

6 Πολλοί είναι που διακηρύττουν την καλοσύνη του καθένας, αλλά ποιος θα μπορέσει να ’βρει άνθρωπο αξιόπιστο;

7 Ο δίκαιος βαδίζει μες στην ευθύτητά του, κι ευτυχισμένα τα παιδιά του θα ’ναι μετά απ’ αυτόν.

8 Ο βασιλιάς που κάθεται στο θρόνο να δικάσει, με τη ματιά του μοναχά κάθε κακό διακρίνει.

9 Ποιος είναι που μπορεί να πει: «Εξάγνισα την καρδιά μου, άσπιλος είμαι απ’ την αμαρτία μου»;

10 Λειψά ζύγια και ψεύτικα μέτρα, είν’ και τα δυο στον Κύριο μισητά.

11 Και το παιδί ακόμα δείχνει με τις πράξεις του αν θα ’ναι τα έργα του αθώα και σωστά.

12 Το αυτί που ακούει και το μάτι που βλέπει, ο Κύριος τα ’χει φτιάξει και τα δυο.

13 Τον ύπνο μην τον αγαπάς αν θες να μη φτωχύνεις· κράτα ανοιχτά τα μάτια σου και θα χορτάσεις το ψωμί.

14 «Κακό, κακό», λέει ο αγοραστής, μα καθώς φεύγει μέσα του παινεύεται.

15 Χρυσάφι υπάρχει κι άφθονα μαργαριτάρια· τα χείλη όμως τα γνωστικά είναι το πιο πολύτιμο.

16 Πάρε το ρούχο εκεινού που γι’ άλλον μπήκε εγγυητής και κράτησέ το ενέχυρο για των ξένων τα χρέη.

17 Είναι γλυκό στον άνθρωπο ψωμί που το ’βγαλε με απάτη· μετά όμως θα του γίνει χαλίκια μες στο στόμα του.

18 Κατάστρωσε τα σχέδιά σου ύστερα από συμβουλή, και με υπολογισμούς σωστούς έβγα στον πόλεμο.

19 Ο φλύαρος εδώ κι εκεί τα μυστικά τα φανερώνει· γι’ αυτό μην έχεις σχέσεις μ’ εκείνον που μιλάει πολύ.

20 Αυτός που μάνα και πατέρα καταριέται, θα δει να χάνεται η ζωή του, σαν το λυχνάρι που σε σκοτάδι σβήνεται βαθύ.

21 Ο πλούτος που αποκτήθηκε γρήγορα απ’ την πρώτη στιγμή, στο τέλος δεν θα ευλογηθεί.

22 Μην πεις: «Θ’ ανταποδώσω το κακό». Περίμενε τον Κύριο κι αυτός θα σε γλιτώσει.

23 Τα λειψά ζύγια ο Κύριος τ’ απεχθάνεται, κι η πλάστιγγα η ψεύτικη πράγμα καλό δεν είναι.

24 Τα βήματα του ανθρώπου τα κατευθύνει ο Κύριος· πώς μπορεί λοιπόν ο άνθρωπος να γνωρίζει το δρόμο της ζωής του;

25 Παγίδα είναι στον άνθρωπο να τάζει αλόγιστα στο Θεό, κι αφού κάνει το τάμα του μετά να συλλογιέται.

26 Ο βασιλιάς που ’ναι σοφός διαχωρίζει τους κακούς, και στρέφει ενάντιά τους την ποινή.

27 Το πνεύμα του ανθρώπου λυχνάρι είναι δοσμένο από τον Κύριο, που ερευνάει όλα τα βάθη της καρδιάς.

28 Η αγάπη κι η αλήθεια είν’ η φρουρά του βασιλιά, και με την καλοσύνη του το θρόνο του στηρίζουν.

29 Τιμή των νέων είν’ η δύναμή τους, και των γερόντων κόσμημα η λευκασμένη κεφαλή.

30 Ραβδίσματα που μελανιάζουν, καθαρίζουν το κακό· το ίδιο και τα πλήγματα της καρδιάς τα βάθη.*Η εξήγηση του στ. στο εβρ. είναι αβέβαιη.

1 O vinho é zombador, e a bebida fermentada provoca brigas;

ninguém que se deixa dominar por eles é sábio.

2 O medo que o rei provoca é como o do rugido de um leão;

quem o irrita põe em risco a própria vida.

3 Honroso é para o homem abster-se da contenda,

mas todos os insensatos envolvem-se nela.

4 O preguiçoso não ara a terra na estação própria;*20.4 Hebraico: por causa do inverno.

mas na época da colheita procura e não acha nada.

5 Os propósitos do coração do homem são águas profundas,

mas quem tem entendimento os traz à tona.

6 Muitos se dizem amigos leais,

mas quem encontrará um homem fiel?

7 O homem justo leva uma vida íntegra;

como são bem-aventurados os seus filhos!

8 Quando o rei assenta no trono para julgar,

com o olhar esmiúça todo o mal.

9 Quem poderá dizer: "O meu coração está puro;

estou limpo do meu pecado"?

10 Pesos adulterados e medidas falsificadas:

ambos são coisas que o Senhor detesta.

11 Até a criança mostra pelas suas ações quem ela é;

o seu procedimento revelará se ela é pura e justa.

12 Os ouvidos que ouvem e os olhos que veem:

ambos foram feitos pelo Senhor.

13 Não ame o sono, senão você acabará pobre;

fique desperto e terá alimento de sobra.

14 "Isso não vale nada! Nada!", diz o comprador,

mas, quando se vai, gaba-se do bom negócio.

15 Mesmo onde há ouro e rubis em grande quantidade,

os lábios que transmitem conhecimento são uma joia rara.

16 Tome-se a veste de quem fica por fiador de um estranho;

sirva ela de penhor de quem dá garantia a um desconhecido.

17 Saborosa é a comida que uma pessoa obtém com mentiras,

mas depois ela acabará com a boca cheia de areia.

18 Os planos são estabelecidos pelo conselho,

e só saia à guerra com orientações precisas.

19 O caluniador não guarda segredo;

por isso, evite quem fala demais.

20 Se alguém amaldiçoar o seu pai ou a sua mãe,

a sua lâmpada se extinguirá na mais profunda escuridão.

21 A herança que se obtém facilmente no início

não será abençoada no final.

22 Não diga: "Eu o farei pagar pelo mal que me fez!".

Espere pelo Senhor, e ele o livrará.

23 O Senhor detesta pesos adulterados

e não se agrada de balanças falsificadas.

24 Os passos do homem são dirigidos pelo Senhor.

Como poderia alguém discernir o seu próprio caminho?

25 É uma armadilha consagrar algo precipitadamente

e só pensar nas consequências depois que se fez o voto.

26 O rei sábio peneira os ímpios

e passa sobre eles a roda de debulhar.

27 O espírito do ser humano é a lâmpada do Senhor

e vasculha cada parte do seu ser.

28 O amor e a fidelidade preservam o rei;

com amor, ele dá firmeza ao seu trono.

29 A glória dos jovens está na sua força;

a honra dos idosos, nos seus cabelos brancos.

30 Os golpes e os ferimentos eliminam o mal,

e os açoites limpam as profundezas do ser.