1 ਜਿਵੇਂ ਮਰੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਅਤਰ ਨੂੰ ਗੰਧੀ ਬਦਬੂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ,
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਮੂਰਖਤਾ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਮਾਤ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
2 ਬੁੱਧਵਾਨ ਦਾ ਦਿਲ ਉੱਚਿਤ ਗੱਲ ਵੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਪਰ ਮੂਰਖ ਦਾ ਦਿਲ ਉਸਦੇ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3 ਭਾਵੇਂ ਮੂਰਖ ਸੜਕ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ,
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ
ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਮੂਰਖ ਹਨ।
4 ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਹਾਕਮ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉੱਠੇ,
ਆਪਣਾ ਅਹੁਦਾ ਨਾ ਛੱਡੋ,
ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਧੀਰਜ ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਬੁਝਾ ਦੇਵੇਗਾ।
5 ਇੱਕ ਬੁਰਾਈ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੇਖੀ ਹੈ,
ਇੱਕ ਹਾਕਮ ਦੀ ਭੁੱਲ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
6 ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਮੀਰ ਨੀਵੇਂ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
7 ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਦਾਸ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ,
ਜਦੋਂ ਸਰਦਾਰ ਨੌਕਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪੈਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
8 ਜੋ ਕੋਈ ਟੋਆ ਪੁੱਟਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇਗਾ,
ਜੋ ਕੋਈ ਕੰਧ ਤੋੜਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਸੱਪ ਲੜੇਗਾ।
9 ਜੋ ਕੋਈ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ,
ਜੋ ਕੋਈ ਲੱਕੜ ਚੀਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਉਸੇ ਤੋਂ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੈ।
10 ਜੇਕਰ ਕੁਹਾੜਾ ਖੁੰਡਾ ਹੋਵੇ
ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਧਾਰ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਨਾ ਕਰੇ,
ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ,
ਪਰ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਬੁੱਧ ਵੱਡੀ ਗੁਣਕਾਰ ਹੈ।
11 ਜੇ ਸੱਪ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜੇ,
ਤਾਂ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲਾਭ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
12 ਬੁੱਧਵਾਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਰਪਾ ਦੀਆਂ ਹਨ,
ਪਰ ਮੂਰਖ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13 ਉਹ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮੂਰਖਤਾਈ ਹੈ,
ਅਤੇ ਉਹ ਦੇ ਬੋਲ ਦਾ ਅੰਤ ਭੈੜਾ ਪਾਗਲਪੁਣਾ ਹੈ।
14 ਮੂਰਖ ਸ਼ਬਦਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।
ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕੀ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਕੌਣ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
15 ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ,
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
16 ਹੇ ਦੇਸ਼ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਾਏ! ਜਦ ਤੇਰਾ ਰਾਜਾ ਅਜੇ ਮੁੰਡਾ ਹੈ
ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਹਾਕਮ ਸਵੇਰ-ਸਾਰ ਦਾਵਤ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹਨ।
17 ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਧਰਤੀ ਜਿਸ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨੇਕ ਘਰਾਣੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ,
ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਹਾਕਮ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ,
ਤਾਕਤ ਲਈ, ਨਾ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੋਣ ਲਈ।
18 ਆਲਸ ਕਰਕੇ ਛੱਤ ਦੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਲਿਫ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ,
ਵਿਹਲੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਛੱਤ ਚੋਂਦੀ ਹੈ।
19 ਇੱਕ ਦਾਅਵਤ ਹਾਸੇ ਲਈ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਦਾਖ਼ਰਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਅਨੰਦਮਈ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ,
ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ।
20 ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਫਿਟਕਾਰ ਨਾ,
ਨਾ ਆਪਣੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦੇ,
ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਉੱਡੇਗਾ,
ਇੱਕ ਪੰਛੀ ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੰਭਾ ਨਾਲ ਪਰਗਟ ਕਰੇਗਾ।