1 Pois a tudo isso apliquei o meu coração, fiz de tudo isso o objeto do meu exame e vi que os justos, e os sábios, e as suas obras estão Dt 33.3;Jó 12.10;Sl 119.109nas mãos de Deus; se é Ec 9.6amor ou se é ódio, Ec 10.14não o sabe o homem. Tudo lhe pode sobrevir.
2 Ec 9.11;Jó 9.22Todas as coisas sucedem igualmente a todos: Ec 2.14;3.19;6.6;7.2o mesmo sucede ao justo e ao perverso, ao bom, e ao puro, e ao impuro; ao que oferece sacrifícios e ao que não os oferece. Como é o bom, assim é o pecador; e aquele que jura, como aquele que teme o juramento. 3 Este é um mal em tudo o que se faz debaixo do sol; Ec 9.2a todos sucede o mesmo. Também o Ec 8.11coração dos filhos é cheio de maldade, e Ec 1.17a loucura acha-se no seu coração durante a sua vida, e depois vão ter com os mortos. 4 Para aquele que está na companhia dos vivos, há esperança; porque mais vale um cão vivo do que um leão morto. 5 Pois os vivos sabem que hão de morrer, mas os mortos Jó 14.21não sabem coisa alguma, nem tampouco têm daí em diante recompensa, porque a Ec 1.11;2.16;8.10;Sl 88.12;Is 26.14sua memória fica entregue ao esquecimento. 6 Tanto o seu amor como o seu ódio e a sua inveja pereceram; nem têm eles daí em diante Ec 2.10;3.22parte para sempre em coisa alguma que se faz debaixo do sol.
7 Vai, Ec 2.24, ref.come o teu pão com alegria e bebe o teu vinho com coração contente; pois há muito que Deus se agrada das tuas obras. 8 Sejam sempre Ap 3.4brancos os teus vestidos, Sl 23.5e não falte óleo sobre a tua cabeça. 9 Goza a vida com a mulher que amas, todos os dias Ec 6.12;7.15da tua vida vã que ele te deu debaixo do sol, por todos os dias da tua vaidade. Pois essa é a tua porção na vida e no teu trabalho com que te afadigas debaixo do sol. 10 Tudo o que alcançar a tua mão para fazer, Ec 11.6;Rm 12.11;Cl 3.23faze-o com tuas forças, porque, Gn 37.35;Jó 21.13;Is 38.10na sepultura para onde vais, Ec 9.5não há obra, nem engenho, nem conhecimento, nem sabedoria.
A sabedoria é muitas vezes mais útil aos outros do que àquele que a possui
11 Eu vi ainda debaixo do sol que Am 2.14-15a corrida não é para os ligeiros, nem 2Cr 20.15;Sl 76.5;Is 40.29;Zc 4.6a batalha para os fortes, nem o pão para os sábios, nem Dt 8.17-18as riquezas para os inteligentes, nem o favor para os homens de destreza; mas tudo depende do tempo e 1Sm 6.9do acaso. 12 Pois o homem Ec 8.7não sabe a sua hora. Como os peixes que são apanhados numa rede cruel e como Pv 7.23os pássaros que são presos no laço, assim os filhos dos homens são Pv 29.6;Is 24.18;Os 9.8enlaçados no tempo mau, quando este dá sobre eles Lc 21.34-35de improviso.
13 Vi também este sinal de sabedoria debaixo do sol, que me pareceu grande. 14 Houve uma pequena cidade, e nela se achavam poucos homens; veio contra ela um grande rei, cercou-a e levantou contra ela grandes baluartes. 15 Ora, achou-se nela Ec 4.13um homem pobre e sábio, que 2Sm 20.22pela sua sabedoria livrou a cidade; contudo, Ec 2.16;8.10ninguém se lembrou mais daquele homem pobre. 16 Então, disse eu: Ec 7.12,19A sabedoria é melhor do que a força; todavia, a sabedoria do pobre é desprezada, e as suas palavras não são ouvidas. 17 As Ec 7.5;10.12palavras dos sábios, proferidas no meio de silêncio, são mais ouvidas do que o clamor de quem governa entre os tolos. 18 Ec 9.16A sabedoria é melhor do que as armas de guerra, porém Js 7.1-26;2Rs 21.2-17um só pecador faz muito dano ao bem.
Ka Pā mai te Mate ki te Katoa
1 Nā, ko tēnei katoa he mea whakaaro nā tōku ngākau, arā kia āta tirotirohia tēnei katoa; ko te hunga tika, ko te hunga whakaaro nui, me ā rātou mahi, kei roto i te ringa o te Atua. E kore te tangata e mōhio he aroha rānei, he kino rānei; kei tō rātou aroaro ngā mea katoa. 2 He rite tonu te pānga mai o ngā mea katoa ki ngā tāngata katoa; kotahi tonu te mea e pā ana ki te tangata tika, ki te tangata kino; ki te pai, ki te mā, ki te poke; ki te tangata i te patunga tapu, ki te tangata kāhore nei āna patunga tapu.
Ko te tangata pai rite tonu
ki te tangata hara,
ko te tangata e oati ana,
ki te tangata e wehi ana i te oati.
3 He hē tēnei i roto i ngā mea katoa e meatia ana i raro i te rā, kotahi tonu te mea e pā ana ki te katoa. Ko te ngākau anō hoki o ngā tama a te tangata kī tonu i te kino; kei roto hoki te haurangi i ō rātou ngākau i a rātou e ora ana; ā muri iho ka riro rātou ki ngā tūpāpaku. 4 Ko te tangata hoki e tūhono ana ki te hunga ora katoa ka whai tūmanakohanga; pai atu hoki te kurī ora i te raiona mate.
5 E mōhio ana hoki te hunga ora tērā rātou e mate;
ko ngā tūpāpaku ia, kāhore ō rātou mōhio ki tētahi mea,
kāhore ake hoki he utu i a rātou;
ka warewaretia hoki te mahara ki a rātou.
6 Ko tō rātou aroha hoki, ko tō rātou riri,
ko tō rātou hae, kua kore noa ake;
kāhore hoki he wāhi i a rātou ā ake ake,
o ngā mea katoa e meatia ana i raro i te rā.
7 Haere, kainga tāu kai i runga i te hari, inumia hoki tāu wāina i runga i te ngākau hari; nō te mea kua manako noa kē te Atua ki āu mahi. 8 I ngā wā katoa kia mā ōu kākahu; kaua hoki e whakakāhoretia te hinu mō tōu māhunga. 9 Kia ora tōu ngākau i tōu hoa wahine e aroha nā koe i ngā rā katoa o tōu oranga horihori, i hōmai nei ki a koe i raro i te rā, i ngā rā katoa o tōu horihori. Ko te wāhi hoki tēnā mōu i tēnei ao, i tōu māuiui anō hoki e māuiui nā koe i raro i te rā. 10 Ko ngā mea katoa e kitea e tōu ringa kia mahia, kia puta tōu uaua ki te mahi; kāhore hoki he mahi, kāhore he tikanga, kāhore he mātauranga, kāhore he whakaaro nui i te rēinga, i te wāhi ka haere atu nā koe ki reira.
11 I hoki ahau, ā, i kite ahau i raro i te rā,
ehara i te mea ko te hunga tere e puta i te oma,
ko te hunga mārohirohi rānei e toa i te pakanga,
ko te hunga whakaaro nui rānei e whiwhi i te taro,
ko te hunga mōhio rānei e whiwhi i te taonga,
ko te hunga tohunga rānei e manakohia,
engari nā te wā, nā te tūpono noa,
i hōmai ki a rātou katoa.
12 Kāhore hoki te tangata e mōhio ki te wā mōna;
he rite ki ngā ika e haoa ana ki te kupenga nanakia,
ki ngā manu hoki e mau ana i te māhanga,
he pērā anō hoki ngā tama a te tangata,
e māhangatia ana i te wā whakarihariha,
ina puta whakarere mai ki a rātou.
He Pai ake te Whakaaronui i te Mahi Wairangi
13 I kitea anō e ahau te whakaaro nui pēnei i raro i te rā, ā, he mea nui ki ahau. 14 Tērā tētahi pā iti, me ōna tāngata torutoru i roto. Nā, ka haere mai tētahi kīngi nui ki te tū i reira, whakapaea ana e ia, hangā ana e ia ētahi pourewa nunui hei tatau atu ki reira. 15 Nā, i kitea tētahi tangata rawakore, whakaaro nui, i roto, ā, nāna, nā tōna whakaaro nui, ka ora te pā. Otiia, kīhai tētahi tangata i mahara ki taua tangata rawakore. 16 Nā, ko tāku kīanga ake, "Engari rawa te whakaaro nui i te kaha; heoi whakahāweatia iho ngā whakaaro nui o te rawakore, kīhai hoki āna kupu i whakarangona."
17 Ko ngā kupu a te hunga whakaaro nui, he mea āta kōrero,
e rangona nuitia ake ana i te hāmama a te rangatira o ngā wairangi.
18 Pai ake te whakaaro nui i ngā rākau o te riri;
otiia kotahi noa te tangata hara, he nui tāna pai e takakino ai.