A missão dos doze
1 Mt 10.5;Mc 6.7Reunindo Jesus os doze, deu-lhes poder e autoridade sobre todos os demônios e para curarem doenças; 2 enviou-os a cp.Mt 10.7pregar o reino de Deus e a fazer curas, 3 dizendo-lhes: Lc 9.3-5;Mt 10.9-15;Mc 6.8-11; cp.Lc 10.4-12;22.35Nada leveis para o caminho: Mt 10.10;Mc 6.8; cp.Lc 22.35s.nem bordão, nem alforje, nem pão, nem dinheiro, nem tenhais duas túnicas. 4 Em qualquer casa em que entrardes, nela ficai e dali partireis. 5 Em qualquer cidade em que vos não receberem, saindo dela, At 13.51;Lc 10.11sacudi o pó de vossos pés em testemunho contra eles. 6 Tendo eles partido, percorreram as aldeias, Lc 8.1;Mc 6.12anunciando as boas-novas e fazendo curas em toda parte.
Herodes e João Batista
7 Lc 9.7-9;Mt 14.1-2; cp.Mc 6.14s.Ora, o tetrarca Mt 14.1; cp.Lc 3.1;13.31;23.7Herodes soube de tudo o que se passava e ficou muito perplexo, porque uns diziam: Mt 14.2João ressuscitou dentre os mortos; 8 outros: Mt 16.14Elias apareceu; e outros: Levantou-se um dos antigos profetas. 9 Disse, porém, Herodes: Eu mandei degolar a João; mas quem é este de quem ouço tais coisas? Lc 23.8E procurava vê-lo.
A primeira multiplicação dos pães
10 Mc 6.30Quando voltaram os Mc 6.30apóstolos, relataram-lhe tudo o que haviam feito. Lc 9.10-17;Mt 14.13-21;Mc 6.32-44;Jo 6.5-13Ele, levando-os consigo, retirou-se à parte para uma cidade chamada Mt 11.21Betsaida. 11 Mas, ao saber isso, a multidão seguiu-o; Jesus, acolhendo-a, falava-lhe do reino de Deus e sarava os que necessitavam de cura. 12 O dia começava a declinar e, aproximando-se de Jesus os doze, disseram: Despede a multidão, para que, indo às aldeias e sítios vizinhos, se hospedem e achem alimento; pois estamos aqui num lugar deserto. 13 Ele, porém, lhes disse: Dai-lhes vós de comer. Responderam eles: Não temos mais do que cinco pães e dois peixes, a não ser que devamos ir comprar comida para todo este povo. 14 Pois eram quase cinco mil homens. Então, disse a seus discípulos: Fazei-os sentar Mc 6.39em turmas de cerca de cinquenta cada uma. 15 Assim o fizeram e mandaram a todos sentar-se. 16 Tomou Jesus os cinco pães e os dois peixes, e, erguendo os olhos ao céu, os abençoou, e partiu, e entregou aos discípulos, para que os distribuíssem pela multidão. 17 Todos comeram e se fartaram; e foram levantados doze Mt 14.20cestos dos pedaços que lhes sobejaram.
A confissão de Pedro. Jesus prediz a sua morte, ressurreição e vinda
18 Lc 9.18-20;Mt 16.13-16;Mc 8.27-29Estando ele sozinho cp.Mt 14.23;Lc 6.12;Lc 9.28orando em particular, achavam-se com ele os discípulos; e fez-lhes esta pergunta: Quem dizem as multidões que sou eu? 19 Responderam eles: João Batista, mas outros dizem que Elias, e outros ainda que ressuscitou um dos antigos profetas. 20 Mas vós, perguntou ele, quem dizeis que sou eu? Respondeu Pedro: cp.Jo 6.68s.O Cristo de Deus. 21 Porém ele Mt 16.20;Mc 8.30; cp.Mt 8.4lhes advertiu energicamente que não contassem isso a ninguém, 22 Lc 9.22-27;Mt 16.21-28; Mc 8.31—9.1dizendo: Mt 16.21;Lc 9.44É necessário que o Filho do Homem padeça muitas coisas e seja rejeitado pelos anciãos, pelos principais sacerdotes e pelos escribas, que seja morto e ao terceiro dia seja ressuscitado. 23 Dizia a todos: Se alguém quer vir após mim, negue-se a si mesmo, Mt 10.38tome cada dia a sua cruz e siga-me. 24 Pois Mt 10.39quem quiser salvar a sua vida perdê-la-á; mas quem perder a sua vida por amor de mim, esse a salvará. 25 Que aproveita a um homem, se ganhar o mundo inteiro, mas Hb 10.34perder-se ou causar dano a si mesmo? 26 cp.Lc 12.9;Mt 10.33Pois o que se envergonhar de mim e das minhas palavras, envergonhar-se-á dele o Filho do Homem, quando vier na sua glória, na do Pai e na dos santos anjos. 27 Mas em verdade vos digo: Mt 16.28Alguns há dos que estão aqui que de modo algum morrerão, até que vejam o reino de Deus.
A transfiguração
28 Lc 9.28-36;Mt 17.1-8;Mc 9.2-8Cerca de oito dias depois de haver assim falado, levou consigo a Mt 17.1Pedro, a João e a Tiago e cp.Mt 5.1subiu ao monte para Lc 3.21;5.16;6.12;Lc 9.18orar. 29 Enquanto orava, o aspecto do seu rosto cp.Mc 16.12(Gr.)alterou-se, e as suas vestes tornaram-se brancas e resplandecentes. 30 Eis que dois varões falavam com ele; estes eram Moisés e Elias, 31 que apareceram em glória e falavam da 2Pe 1.15sua retirada que ele estava para realizar em Jerusalém. 32 Pedro e seus companheiros estavam Mt 26.43;Mc 14.40oprimidos de sono; mas, conservando-se acordados, viram a sua glória e os dois varões ao lado dele. 33 Ao apartarem-se estes de Jesus, disse-lhe Pedro: Lc 5.5;Lc 9.49Mestre, bom é estarmos aqui, cp.Mt 17.4;Mc 9.5e façamos três tabernáculos: um para ti, outro para Moisés e outro para Elias, cp.Mc 9.6não sabendo o que dizia. 34 Enquanto assim falava, veio uma nuvem que os envolvia; e encheram-se de temor ao entrar na nuvem. 35 Dela saiu 2Pe 1.17s.uma voz, dizendo: Mt 3.17;Lc 3.22Este é o meu Filho, o meu escolhido, ouvi-o. 36 Tendo cessado a voz, viram só a Jesus. Mt 17.9;Mc 9.9s.Eles guardaram silêncio e, naqueles dias, a ninguém contaram coisa alguma do que haviam visto.
A cura de um epilético
37 Lc 9.37-42;Mt 17.14-18;Mc 9.14-27No dia seguinte, quando desceram do monte, uma grande multidão foi encontrá-lo. 38 Do meio da multidão um homem clamou: Mestre, suplico-te que ponhas os olhos em meu filho, porque é o único que tenho; 39 um espírito apodera-se dele, fá-lo gritar subitamente, convulsiona-o até escumar e dificilmente o deixa, tirando-lhe todas as forças. 40 Supliquei a teus discípulos que o expelissem, mas não puderam. 41 Respondeu Jesus: Ó geração incrédula e perversa! Até quando estarei convosco e vos sofrerei? Traze aqui teu filho. 42 Quando se ia aproximando, o demônio atirou o menino no chão e convulsionou-o; mas Jesus repreendeu ao espírito imundo, curou o menino e o entregou ao pai. 43 Maravilharam-se todos 2Pe 1.16da grandeza de Deus.
De novo, Jesus prediz a sua morte
Lc 9.43-45;Mt 17.22s.;Mc 9.30-32Como todos se maravilhassem de tudo o que ele fazia, disse a seus discípulos: 44 Dai ouvidos a estas palavras; pois Lc 9.22o Filho do Homem há de ser entregue às mãos dos homens. 45 Mc 9.32Eles, porém, não entenderam isso, e foi-lhes encoberto para que o não compreendessem; e temiam interrogá-lo a esse respeito.
O maior no reino dos céus
46 Lc 9.46-48;Mt 18.1-5;Mc 9.33-37Levantou-se uma discussão entre eles sobre qual deles seria o maior. 47 Mas Jesus, Mt 9.4percebendo o pensamento dos seus corações, tomou um menino, pô-lo junto de si 48 e disse-lhes: Mt 10.40Quem receber este menino em meu nome a mim me recebe; e quem receber a mim recebe aquele que me enviou; Lc 22.26pois aquele que dentre vós todos é o menor, esse é grande.
Jesus ensina a tolerância e caridade
49 Lc 9.49-50;Mc 9.38-40Disse João: Lc 5.5;Lc 9.33Mestre, vimos um homem expelir demônios em teu nome e lho proibimos, porque não te segue conosco. 50 Mas Jesus respondeu-lhe: Não lho proibais; Mt 12.30; cp.Lc 11.23pois quem não é contra vós é por vós.
Os samaritanos não recebem a Jesus
51 Estando para se completarem os dias em que Mc 16.19devia ser recebido no céu, manifestou a firme resolução cp.Lc 13.22;17.11;18.31;19.11,28de ir a Jerusalém e enviou mensageiros adiante de si. 52 Indo eles, entraram numa aldeia dos Mt 10.5; cp.Lc 10.33;17.16;Jo 4.4samaritanos, para lhe arranjar pousada; 53 o povo, porém, não o recebeu, porque Jo 4.9o seu rosto era como o de quem ia para Jerusalém. 54 Vendo isso os discípulos cp.Mc 3.17; cp.2Rs 1.10-12Tiago e João, perguntaram: Senhor, queres que mandemos descer fogo do céu para os consumir? 55 Mas ele, virando-se para eles, os repreendeu. 56 E foram para outra aldeia.
Jesus põe à prova os que queriam segui-lo
57 Lc 9.51Enquanto estavam no caminho, disse-lhe Lc 9.57-60;Mt 8.19-22um homem: Seguir-te-ei para onde quer que fores. 58 Jesus respondeu-lhe: As raposas têm covis, e as aves do céu, pousos; mas Mt 8.20o Filho do Homem não tem onde reclinar a cabeça. 59 A um outro disse Jesus: Mt 8.22Segue-me! Ele, porém, respondeu: Deixa-me ir primeiro enterrar meu pai. 60 Replicou-lhe Jesus: Deixa que os mortos enterrem os seus mortos; tu, porém, vai e Mt 4.23anuncia o reino de Deus. 61 Disse-lhe ainda um outro: Seguir-te-ei, Senhor; mas cp.1Rs 19.20deixa-me primeiro despedir-me dos que estão em minha casa. 62 Respondeu-lhe Jesus: cp.Fp 3.13Ninguém, tendo posto a mão ao arado e olhando para trás, é apto para o reino de Deus.
Ka Tonoa e Īhu ngā Ākonga Tekau mā rua
1 Nā, ka karangatia e ia te tekau mā rua, ka hoatu ki a rātou he kaha, he mana, e peia ai ngā rēwera katoa, e ora ai ngā mate. 2 Ā, tonoa ana rātou e ia ki te kauwhau i te rangatiratanga o te Atua, ki te whakaora hoki i te hunga e mate ana. 3 I mea anō ia ki a rātou, "Kaua tētahi mea e mauria ki te ara, kaua he tokotoko, kaua he pūtea, kaua he taro, kaua he moni; kaua anō e takiruatia he koti. 4 Ā, ka tomo koutou ki tētahi whare, hei reira noho ai, ā, haere noa i reira. 5 Ā, ki te kāhore ētahi e manako ki a koutou, ina haere atu koutou i taua pā, ruia atu te puehu o ō koutou waewae, hei mea whakaatu ki a rātou."
6 Nā, ko tō rātou mawehetanga atu, ka hāereerea e rātou ngā kāinga, me te kauwhau i te rongopai, me te whakaora i ngā wāhi katoa.
Te Pororaru o Herora
7 Ā, ka rongo a Herora tetaraki i ngā mea katoa i meinga e ia; ā, he nui tōna pororaru, nō te mea ki tā ētahi kī, kua ara mai a Hoani i te hunga mate. 8 Ki tā ētahi, kua puta mai a Irāia; ki tā ētahi, kua ara mai tētahi o ngā poropiti onamata. 9 Nā, ka mea a Herora, "I pōutoa e ahau te mātenga o Hoani; ko wai hoki tēnei mōna nei ēnei kōrero ka rangona nei e ahau?" Ā, ka whai ia kia kite i a ia.
Ka Whāngaia e Īhu te Rima Mano
10 Ā, nō te hokinga mai o ngā āpōtoro, ka kōrerotia ki a ia ngā mea katoa i mea ai rātou. Ā, ka tango ia i a rātou, ka haere ko rātou anake ki tētahi pā, ko Petahaira te ingoa. 11 Otirā, i te kitenga o ngā mano, ka aru i a ia; ā, ka manaaki ia i a rātou, ka kōrerotia ki a rātou te rangatiratanga o te Atua, whakaorangia ana hoki e ia te hunga e mea ana kia rongoātia.
12 Nā, kua tītaha haere te rā; ā, ka haere mai te tekau mā rua, ka mea ki a ia, "Tonoa te mano, kia haere ai ki ngā kāinga, ki ngā whenua i tētahi taha, i tētahi taha, moe ai, ki te mea kai hoki mā rātou; he wāhi koraha hoki tēnei i a tātou nei."
13 Ā, ka mea ia ki a rātou, "Mā koutou e hoatu he kai mā rātou."
Ka mea rātou, "Heoi anō a mātou e rima ngā taro, e rua ngā ika; ki te kāhore anō ia mātou e haere ki te hoko kai mā tēnei iwi katoa." 14 (Me te mea anō, e rima mano ngā tāne.)
Ka mea ia ki āna ākonga, "Meinga rātou kia noho, kia rima tekau ki te nohoanga." 15 Ā, pērā ana rātou, meinga katoatia ana kia noho. 16 Nā, ka mau ia ki ngā taro e rima, ki ngā ika e rua, ka titiro ake ki te rangi, ka whakapai i aua mea, ka whawhati, ka hoatu ki ngā ākonga kia whakatakotoria atu mā te mano. 17 Nā, ka kai rātou, ka mākona katoa; ā, kotahi tekau mā rua ngā kete i kohia ake e rātou, he toenga nā rātou nō ngā whatiwhatinga.
Te Pānuitanga a Pita mō Īhu
18 Ā, i a ia e īnoi ana ko ia anake, i a ia anō āna ākonga; nā, ka ui ia ki a rātou, ka mea, "Ko wai ahau ki te kī a te mano?"
19 Nā, ka whakahoki rātou, ka mea, "Ko Hoani Kaiiriiri, ki tā ētahi ia; ko Irāia, ki tā ētahi; kua ara mai tētahi o ngā poropiti onamata."
20 Nā, ka mea ia ki a rātou, "Ki tā koutou nā kī, ko wai ahau?"
Ka whakahoki a Pita, ka mea, "Ko te Karaiti a te Atua."
Ka Kōrero a Īhu mō Tōna Mamaetanga me Tōna Matenga
21 Kātahi ia ka whakatūpato i a rātou, ka mea, "Kia kaua tēnei e kōrerotia ki te tangata." 22 I mea anō ia, "Kua takoto te tikanga kia maha ngā mamae o te Tama a te tangata, kia whakakāhoretia anō ia e ngā kaumātua, e ngā tohunga nui, e ngā karaipi, kia whakamatea, ā, i te toru o ngā rā ka whakaarahia."
23 I mea anō ia ki a rātou katoa, "Ki te mea tētahi kia haere mai i muri i ahau, me whakakāhore ia e ia anō, me amo tōna rīpeka i ngā rā katoa, ka aru ai i ahau. 24 Ki te whai hoki tētahi kia ora, ka mate ia; otirā, ki te mate tētahi, mōna i whakaaro ki ahau, ka ora ia. 25 He aha oti te pai ki te tangata, ki te riro i a ia te ao katoa, ā, ka ngaro ko ia anō, ka riro rānei i te hē? 26 Ki te whakamā hoki tētahi ki ahau, ā, ki āku kōrero, ka whakamā anō te Tama a te tangata ki a ia, ina haere mai ia i runga i tōna ake korōria, i te korōria hoki o te Matua, o ngā anahera tapu. 27 Nā, he pono tāku kōrero ki a koutou, tēnei anō ētahi o te hunga e tū nei e kore e pāngia e te mate, kia kite rā anō i te rangatiratanga o te Atua."
Te Whakaahua Kētanga
28 Ā, ka tata ki te waru o ngā rā i muri i ēnei kōrero, ka mau ia ki a Pita, ki a Hoani, ki a Hēmi, ka haere ki runga ki te maunga ki te īnoi. 29 Ā, i a ia e īnoi ana, ka puta kē te āhua o tōna mata, mā tonu tōna kākahu, kanapa tonu. 30 Nā, tokorua ngā tāngata e kōrero tahi ana me ia, ko Mohi rāua ko Irāia, 31 i puta korōria mai, i kōrero anō ki tōna matenga meāke nei rite i a ia ki Hiruhārama. 32 I pēhia hoki a Pita rātou ko ōna hoa e te moe; ā, i tō rātou aranga ake, ka kite i tōna korōria, me ngā tāngata tokorua e tū tahi ana me ia. 33 Ā, i a rāua e mawehe atu ana i a ia, ka mea a Pita ki a Īhu, "E kara, he pai kia noho tātou i konei; nā, kia hangā e mātou ētahi wharau kia toru; kia kotahi mōu, kia kotahi mō Mohi, kia kotahi mō Irāia." (Kīhai ia i mōhio ki tāna i kōrero ai.)
34 Ā, i a ia e kōrero ana i ēnei mea, ka puta he kapua, ā, taumaru iho ana ki a rātou; ā, mataku ana rātou i tō rātou haerenga ki roto ki te kapua. 35 Nā, ka puta mai he reo i te kapua e mea ana, "Ko tāku Tama tēnei, ko tāku i whiriwhiri ai; whakarongo ki a ia!"
36 Ā, nō te putanga o te reo, ko Īhu anake i kitea. Ā, whakarongo puku ana rātou, kīhai hoki i kōrerotia e rātou ki te tangata i aua rā tētahi o ngā mea i kite ai rātou.
Ka Whakaorangia e Īhu te Tama he Wairua Poke Tōna
37 Nā, i te aonga ake o te rā, i a rātou kua tatū iho i runga i te maunga, he rahi te hui i tūtaki ki a ia. 38 Nā, ka karanga tētahi tangata i roto i te mano, ka mea, "Tēnā koa, e te Kaiwhakaako, titiro mai ki tāku tama; ko ia anake hoki tāku. 39 Nā, ka hopu te wairua i a ia, inamata ka hāmama. Nā, ka haehae i a ia, tutū ana te huka i a ia. Whakauaua ana te whakarere i a ia, ā, marū iho ia. 40 Ā, i te īnoi ahau ki āu ākonga kia peia ia ki waho; heoi, kīhai i taea e rātou."
41 Nā, ka whakahoki a Īhu, ka mea, "E te uri whakapono kore, parori kē, kia pēhea te roa o tōku noho ki a koutou, o tōku manawanui ki a koutou? Kawea mai tāu tama ki konei."
42 Nā, i a ia e haere mai ana, ka tāia iho ia e te rēwera, haehaea iho. Nā, ka rīria te wairua poke e Īhu, ā, whakaorangia ana te tamaiti, hoatu ana ki tōna pāpā. 43 Oho mauri katoa ana rātou ki te nui o te Atua.
Ka Kōrero anō a Īhu mō Tōna Matenga
Ā, i a rātou e mīharo ana ki ngā mea katoa i meinga e Īhu, ka mea ia ki āna ākonga, 44 "Rongoātia ēnei kōrero ki roto ki ō koutou taringa; meāke hoki tukua te Tama a te tangata ki ngā ringa o ngā tāngata." 45 Otirā, kīhai rātou i mōhio ki tēnei kupu, he mea huna hoki i a rātou, kei kite rātou; i mataku hoki rātou ki te ui ki a ia i taua kupu.
Ko Wai te Nui Rawa
46 Nā, ka puta ake he kōrerorero i roto i a rātou, ko wai o rātou te mea nui rawa. 47 Otirā, i te kitenga o Īhu i te whakaaroaronga a ō rātou ngākau, ka mau ia ki tētahi tamaiti nohinohi, ā, whakatūria ana ki tōna taha, 48 ka mea ki a rātou, "Ki te manako tētahi ki tēnei tamaiti, nā te whakaaro hoki ki tōku ingoa, e manako ana ia ki ahau. Ki te manako hoki tētahi ki ahau, e manako ana ia ki tōku kaitono mai. Nā, ko te iti rawa i roto i a koutou katoa ko ia hei mea nui."
Mō he Kore Rānei mō Īhu Karaiti
49 Nā, ka whakahoki a Hoani, ka mea, "E kara, i kite mātou i tētahi e pei rēwera ana i runga i tōu ingoa; ā, rīria iho e mātou, mōna kāhore e haere tahi tātou."
50 Otirā, i mea a Īhu ki a ia, "Kaua e rīria; ki te mea hoki ehara tētahi i te hoa whawhai nō koutou, nō koutou ia."
Kīhai i Manakohia a Īhu e tētahi Kāinga Hamari
51 Ā, nō ka tata ngā rā mō tōna tangohanga ki runga, ka whakamau tōna kanohi ki te haere ki Hiruhārama, 52 Ā, ka tonoa atu e ia he karere i mua i tōna aroaro; ā, ka haere rātou, ka tomo ki tētahi kāinga o ngā Hamari ki te mea tukunga iho mōna. 53 Heoi, kīhai ērā i manako ki a ia, ko te āhua hoki o tōna kanohi me te mea e haere ana ia ki Hiruhārama. 54 Ā, nō te kitenga o āna ākonga, o Hēmi rāua ko Hoani, ka mea rāua, "E te Ariki, e pai ana rānei koe kia kōrerotia e māua he kāpura kia heke iho i te rangi, hei whakangaro i a rātou?"
55 Otirā, ka tahuri ia, ka rīria rāua, "Kāhore kōrua e mātau nō tēhea wairua kōrua. 56 Kīhai hoki te Tama a te tangata i haere mai ki te whakamate tangata, engari ki te whakaora." Nā, haere ana rātou he kāinga kē.
Te Hunga e Hia-Whai i a Īhu
57 Ā, i a rātou e haere ana i te ara, ka mea tētahi tangata ki a ia, "Ka aru ahau i a koe ki ngā wāhi katoa e haere ai koe."
58 Nā, ko te meatanga a Īhu ki a ia, "He rua o ngā pokiha, he kōhanga o ngā manu o te rangi; tēnā ko te Tama a te tangata hore ōna wāhi e takoto ai tōna mātenga."
59 Ka mea ia ki tētahi atu, "Arumia mai ahau." Ā, ka mea ia, "E te Ariki, tukua ahau kia mātua haere ki te tanu i tōku pāpā."
60 Nā, ka mea a Īhu ki a ia, "Waiho mā ngā tūpāpaku e tanu ō rātou nā tūpāpaku. Ko koe ia me haere ki te kauwhau i te rangatiratanga o te Atua."
61 Ka mea hoki tētahi atu, "E te Ariki, ka aru ahau i a koe; otirā, tukua ahau kia mātua poroporoaki ki te hunga i tōku whare."
62 Otirā, ka mea a Īhu ki a ia, "Ki te pā te ringa o tētahi ki te parau, ā, ka titiro ki muri, e kore ia e tau mō te rangatiratanga o te Atua."