Pular para o conteúdo
Publicidade

Gênesis 37

Rí nigundaa José

1 Jakób nixtáa ná mbaa Kanaán, ná mánixtáa anu̱u̱. 2 Ríge̱ñajuun rí naꞌthán xóo nijúwá i̱ji̱i̱n Jakób: Ído̱ rí José gíꞌdoo mbá gu̱wa̱ꞌ-nítsu i̱jma̱ tsiguu̱, na̱ka̱ ra̱ña̱wúu̱n mogo̱ gajmíi̱ dxíyo̱o̱. Xómáikhaa̱ xtáa̱ gajmíi̱ i̱ji̱i̱n Bíla̱ jamí i̱ji̱i̱n Sílpa̱, tsí gu̱ꞌwi̱i̱ máanu̱u̱. Xúꞌkhue̱n mánaꞌthúu̱n anu̱u̱ rí xóo kri̱ga̱ ajngáa rí ra̱máján rí none̱ dxíyo̱o̱.

3 XómáIsraél ja rá, phú nando-jaꞌyoo̱ i̱tháan José xó rí mbá xúgíin i̱ji̱i̱n, numuu rí ni̱gi̱ꞌdaa̱ ído̱ rí xi̱ꞌñú máñajuu̱n. Ikhaa jngó niꞌnii̱ mbá xtíñuu rí phú mitsaan rí mbaꞌa mixtiúu. 4 Jamí ído̱ ndiyáá dxíyo̱o̱ rí i̱tháan nando-jiꞌyáa̱ ikhaa̱ eꞌne anu̱u̱ xóo rí mbá xúgíi̱n ikhii̱n, a̱ꞌkhue̱n rí najiꞌníi̱ juyáa̱, jamí nánguá itháa̱n ga̱jma̱á ajngáa máján wáa.

5 A̱ꞌkhue̱n rí mbá mbiꞌi nigundaa José, jamí ni̱gu̱wí-jnga̱a̱ xnuꞌndaa inúú dxíyo̱o̱. Xómáikhii̱n i̱tháan najiꞌníi̱ juyáa̱ xóó, 6 numuu rí niꞌthúu̱n:

Gu̱dxawíínlaꞌ xúge̱rí ni̱gúndaa jún rá. 7 Ná xanáá kacháánlónuruꞌwáálóxtaꞌdu̱u̱ ra̱xo̱o̱ ixí iña. A̱ꞌkhue̱n rí xtaꞌdu̱u̱ drígo̱ni̱we̱je̱ jmbu ne̱, xómáxtaꞌdu̱u̱ dríga̱ꞌlaꞌ ni̱ge̱ꞌe̱ jndi ná inuu drígo̱jamí ndiya-makuíi̱ ne̱.

8 A̱ꞌkhue̱n ni̱ri̱ꞌñaa̱ dxíyo̱o̱:

Ikháán ma̱ra̱tha̱n-ñájuanxo̱rá, jamí ma̱nimba̱ꞌxo̱ju̱ya̱a̱rá.

A̱ꞌkhue̱n rí i̱tháan najiꞌníi̱ juyáa̱ xóó ga̱jma̱á numuu xnuꞌndaa, xúꞌkhue̱n máajngáa xóo rí naꞌthúu̱n.

9 Nigundaa̱ xóó i̱mba̱ xnuꞌndaa, jamí ni̱gu̱wí-jnga̱a̱ ne̱ inúú dxíyo̱o̱:

Xúge̱ni̱gúndaa-lá i̱mba̱ mbu̱jú rá. Ndi̱yo̱o̱ a̱kha̱ga̱jma̱á go̱nꞌ xúꞌkhue̱n mámbá gue̱mba̱ a̱ꞌgua̱án rí nduya̱-makui̱ꞌ-lá mé.

10 Jamí ni̱gu̱wí-jnga̱a̱ ne̱ inuu anu̱u̱ xúꞌkhue̱n máinúú dxíyo̱o̱. A̱ꞌkhue̱n waxpríguíi̱ neꞌne anu̱u̱ jamí waꞌtháa̱n:

Dí-lá iꞌthán xnuꞌndaa ríge̱rí nitanuꞌndaa ján rá. Á ma̱gu̱ma rí ikhúúnꞌ, ru̱dáaꞌ jamí dxíya̱a̱ma̱gúwa̱ꞌxo̱mu̱sma̱tíga̱ꞌxo̱inaaꞌ asndo mbayíí rá dxe̱.

11 Tsí dxíyo̱o̱ naxígu̱ún juyáa̱, xómáanu̱u̱ nandxaꞌwá-mina̱ga̱jma̱á numuu rúꞌkhue̱n.

Rí nigíꞌnuu José nene̱ a̱ngui̱i̱n

12 Nda̱wa̱á nigóó dxíyo̱o̱ ná Sikém, judii̱n mogui̱i̱ anúu̱ rí mu̱ña̱wúu̱n ikhín. 13 A̱ꞌkhue̱n Israél niꞌthúun José:

A̱ngia̱a̱nꞌ gatiin nu̱ña̱wu̱ún mogo̱ ná Sikém. Nando̱rí mi̱dxu̱ná kachúu̱n.

Xómáikhaa̱ niriꞌña̱a̱:

Xtáá ma̱ꞌgálo̱.

14 A̱ꞌkhue̱n Israél niꞌthúu̱n:

Ayu xúge̱, athayáá xóo júwa̱dxíya̱a̱, xóo júwa̱mogo̱, jamí aya̱a̱máꞌcháa ajngáa ma̱dxawuunlo̱.

A̱ꞌkhue̱n rí Israél nixuꞌmaa José ni̱ka̱. Nigájnuu̱ ná xkua̱ Ebrón, a̱ꞌkhue̱n ni̱ga̱níi̱ asndo ná Sikém. 15 Jamí ikhín waxkamaa̱ eꞌne mbáa xa̱bo̱ rí ni̱ngra̱ꞌaa̱ ná xanáá. A̱ꞌkhue̱n watraxíi̱ eꞌne xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n:

Díne ithaꞌyáa̱rá.

16 XómáJosé niriꞌña̱a̱:

Nda̱ꞌñíi̱ꞌlo̱dxíyo̱. Arathúnꞌ tháan náá katii̱n nu̱ña̱wúu̱n xu̱kú ithayáá ján.

17 Xómáxa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n niꞌthán:

Nigóo̱ máná ge̱e̱ ikhii̱n. I̱ndo̱ó ni̱dxawuun rí nithee̱n: "U̱ꞌgua̱lóná Dotán rá".

A̱ꞌkhue̱n rí José ni̱ka̱ ná nigóó dxíyo̱o̱, jamí ni̱ka̱ gáxkami̱i̱ ná Dotán. 18 Jamí ído̱ ndiyáa̱ rí na̱ꞌkha̱ tsíngua̱José, rí xóó mátága̱níi̱ mijngi ná rí kachúu̱n, a̱ꞌkhue̱n nithan-mi̱jne̱e̱ xáne rí mu̱xi̱ya̱a̱. 19 Xáꞌnii nithee̱n:

A̱gu̱ya̱xíí-lálaꞌ rí a̱ꞌkhue̱n i̱ꞌkha̱ xa̱bo̱ xnuꞌndaa rá. 20 Xúge̱rí ni̱ga̱nú mbiꞌi rá. Awalaꞌ mu̱xíya̱a̱lójamí gu̱xpa̱tuáꞌáa̱nlóná awúun mbá iñá drígo̱o̱ iya. A̱ꞌkhue̱n mu̱ꞌthánló: "Mbáa xu̱kú-xáná wanitsíi̱ neꞌne". A̱ꞌkhue̱n mbu̱ꞌyáá dí gáꞌne xnuꞌnduu̱ xúꞌkhue̱n rá.

21 Ído̱ niꞌdxuun Rubén rí xúꞌkhue̱n ithee̱n, niꞌnii̱ rí ma̱ꞌne-jríya̱a̱ná ñawúún dxíyo̱o̱, jamí niꞌthúu̱n xáꞌnii:

Ma̱xúxíya̱a̱-máló. 22 Jamí niꞌthúu̱n xóó—: Ma̱xúxi̱díílaꞌ iꞌdi. I̱wa̱á máján gu̱xpa̱tuáꞌáa̱nlaꞌ ná iñá drígo̱o̱ iya rí ꞌgí ná mbaa niníí ge̱e̱, jamí ma̱xúne̱ ngínáa̱laꞌ.

Niꞌthée̱n rúꞌkhue̱n numuu rí ma̱goo ma̱ꞌne-jríya̱a̱José ná ñawúún dxíyo̱o̱, jngó xúꞌkhue̱n ma̱xuꞌma̱a̱ inuu anu̱u̱, i̱ju̱mu̱u̱.

23 Jamí ído̱ ni̱ga̱nú José ná gatiin dxíyo̱o̱, a̱ꞌkhue̱n ikhii̱n ni̱ri̱ye̱e̱xtíin rí júwuu̱n rí mbaꞌa mixtiúu. 24 A̱ꞌkhue̱n ni̱xpa̱tua̱ꞌa̱a̱n ná iñá drígo̱o̱ iya, i̱ndo̱ó numuu rí iñúu iya ri̱ga̱ mixoo, nda̱a̱ máiya ikhín. 25 Nda̱wa̱á a̱ꞌkhue̱n nikuíji̱i̱n nipiꞌtsii̱. Jamí a̱ꞌkhue̱n ni̱ya̱xi̱i̱, ndiyáa̱ rí naguwá mbaꞌiin xa̱bo̱ ismaelíta̱ tsí naguwá ná Galaád. Naguwée̱gajmíi̱ kaméyo̱ judee̱ iya ndaa thawuun, wájia thana ndaa thawuun ga̱jma̱á wájioo ixu̱u̱ mírra̱, rí ná Ejípto̱ igóo̱ judúu̱n ne̱.

26 A̱ꞌkhue̱n Judá niꞌthúún dxíyo̱o̱: «Náá-lá rí máján gámbáyálórí mu̱xíya̱a̱lódxíya̱ꞌló, xúꞌkhue̱n márí mu̱rkaꞌwíílórí nijáñuu̱ rá. 27 I̱wa̱á máján rí gu̱ngu̱jua̱a̱lóinúú mbo̱ ismaelíta̱ xóo rí mo̱ꞌne̱ ngínáa̱ló. Numuu rí dxíya̱ꞌ-málójamí iꞌdia-málóñajuu̱n». Xkuaꞌnii jngó nigruígúun dxíyo̱o̱ rí niꞌthée̱n. 28 Jamí ído̱ nigánújngúún mbo̱ madianíta̱37.28 Tsí «mbo̱ madianíta̱», ikhiin máꞌ ñajúún «mbo̱ ismaelíta̱», xó máꞌ naꞌthán ná kíxnuu 25 ga̱jma̱á 27. tsí nagóó ra̱ngu̱jua̱, a̱ꞌkhue̱n ni̱ri̱ya̱a̱José ná iñá, jamí ni̱ngu̱jua̱a̱ inúú xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n. Mbá skíñú mbúkha̱a̱ ajua̱nꞌ miꞌxá jámaa̱ rí ni̱ngu̱jua̱a̱. Xkuaꞌnii neꞌne rí nigó juya̱a̱ José ná Ejípto̱.

29 Nda̱wa̱á nitanga̱a̱ Rubén ni̱ka̱ gáꞌyoo iñá, jamí nánguá-lá kua̱ꞌa̱a̱n José ikhín ndiꞌyoo̱. A̱ꞌkhue̱n ni̱ru̱thii̱n xtíñuu̱ rí natájuíin a̱kui̱i̱n. 30 A̱ꞌkhue̱n rí nitanga̱a̱ ná kachúún a̱ngui̱i̱n, jamí niꞌthúu̱n: «Nánguá-lá kua̱ꞌa̱a̱n dxáma ná iñá ndi̱yo̱o̱. Xómáikhúúnꞌ, náá rí gáne̱ xúge̱rá».

31 A̱ꞌkhue̱n ni̱ro̱tho̱n-raꞌáa̱ agoo mbáa a̱ꞌdá-tsútúún, xúꞌkhue̱n máni̱xta̱jmáa̱ iꞌdi rúꞌkhue̱n xtíñuu José. 32 A̱ꞌkhue̱n nigúu̱n juya̱a̱ xtíin rí mbaꞌa mixtiúu inuu anúu̱, jamí nitháa̱n:

Ni̱xkama̱a̱xo̱ríge̱. Á ra̱ꞌkháa-lá xtíñuu a̱ꞌdeáaꞌ ñajuun ríge̱ithayáá ján.

33 Xómáikhaa̱ neꞌne-nuwi̱i̱nꞌ ne̱, jamí niꞌthée̱n:

Xtíñuu a̱ꞌdéñajuun ne̱. Mbáa xu̱kú-xáná wanitsíi̱ neꞌne, jamí wachíko-ri̱ga̱a̱ José.

34 A̱ꞌkhue̱n rí Jakób ni̱ro̱thon xtíñuu, jamí nijúwuu̱nꞌ xtíin rí xíni, numuu rí natájuíin a̱kui̱i̱n. Xúꞌkhue̱n mámba̱a̱ mbiꞌi nixtáa̱-jínúu̱ ga̱jma̱á numuu a̱dée̱. 35 A̱ꞌkhue̱n rí mbá xúgíin i̱ji̱i̱n tsí xa̱bekha jamí go̱ꞌo̱ niguwá rí muxna̱a̱ la tsiakhe̱ anúu̱. I̱ndo̱ó numuu rí ikhaa̱ ra̱khóo̱ gáxná-mina̱a̱tsiakhe̱, jamí niꞌthée̱n: «Ma̱xtáá májínúasndo náá gájnguaa̱nꞌ iñá-wa̱jíín ga̱jme̱a̱ꞌdé». Jamí ni̱mbi̱ya̱ꞌ-jmaa̱ máxúꞌkhue̱n a̱dée̱.

36 Xómámbo̱ madianíta̱37.36 Tsí «mbo̱ madianíta̱», ikhiin máꞌ ñajúún «mbo̱ ismaelíta̱», xó máꞌ naꞌthán ná kíxnuu 25 ga̱jma̱á 27. ni̱ngu̱jua̱a̱ José ná Ejípto̱ inuu mbáa xa̱bi̱i̱ Faraón37.36 «Faraón» nuxnáá mbiꞌyuu thúngaa mba̱a̱ ná Ejípto̱. tsí mbiꞌyuu Potifár, xa̱bo̱ tsí naꞌthán-ñájúún mbo̱ ku̱ra̱tuun ajua̱nꞌ, tsí nu̱ña̱wa̱án má.

Veja também