1 A̱ꞌkhue̱n rí José nixná-ñájuun yumbáá tsí na̱ru̱thuun ñajun ná goꞌóo̱: «Athane̱ matíí la xkudiúún xa̱bekha tsíge̱ꞌ, mbá xóo rí na̱ꞌngúu̱n nudee̱, xúꞌkhue̱n máꞌ atagíwa̱a̱nꞌ mbúkho̱o̱ mbámbáa ná awúun xkudiuu. 2 Jamí ma̱ta̱gíwa̱nꞌ xu̱wá-ndiyu̱ꞌ, ikhaa rí ajua̱nꞌ miꞌxá, ná awúun xkudiuu tsí lájuíin, ga̱jma̱á máꞌ mbúkho̱o̱ rí neꞌne numuu̱ ixí iña». Xómáꞌ yumbáá neꞌne-mbánuu̱ xóo rí niꞌthán José.
3 Ído̱ rí watse rí i̱mba̱ mbiꞌi, waꞌthán-ngawúún a̱ngui̱i̱n José rí magúu̱n gajmíi̱ xtá-ngidi. 4 Ído̱ rí nigájnaa̱ máꞌ ikhii̱n ná awúun xuajen, asndo xóó máꞌ táꞌne tsínguu̱nꞌ, a̱ꞌkhue̱n José niꞌthúun yumbáá mbo̱ na̱ru̱thuun ñajun: «Ayu jamí araxka-nakhúún xa̱bo̱ tsúꞌkhue̱n. Ído̱ gáta̱xkami̱i̱, xáꞌnii gára̱thúu̱n: "Déjngó i̱rtanga̱a̱laꞌ rí ra̱máján ga̱jma̱á numuu rí máján róꞌ. Déjngó ne̱ne̱ ku̱ꞌwálaꞌ xu̱wá-ndiyuu táta̱ nikhi̱i̱ rí ajua̱nꞌ miꞌxá róꞌ. Yumbáá ginii ni̱ka̱-raxka nakhúún a̱ngui̱i̱n José. 5 Á ra̱ꞌkháa ikhaa ne̱ ñajuun rí najmuu táta̱ rí naꞌña̱a̱-muu̱ iya, xúꞌkhue̱n máꞌ rí naroꞌo̱o̱-muu̱ rá. Rí phú ra̱máján rí xkuaꞌnii ne̱ne̱laꞌ"».
6 Ído̱ ikhaa̱ nixkami̱i̱, a̱ꞌkhue̱n niꞌthúu̱n ikhaa máꞌ ajngáa rúꞌkhue̱n. 7 Xómáꞌ ikhii̱n ni̱ri̱ꞌñaa̱:
―Díjun jngó xkuaꞌnii irathánxo̱ꞌ róꞌ, xa̱bo̱ nikhi̱i̱. Ninguánáá ma̱xúne̱ rúꞌkhue̱n yumbiáaꞌ, táta̱. 8 Á ra̱ꞌkhá nathayáá máꞌ rí mbúkha̱a̱ rí ni̱xkama̱a̱xo̱ꞌ ná awúun xkudiaxo̱ꞌ, ni̱gúwa̱ꞌxo̱ꞌ ju̱ya̱a̱xo̱ꞌ ne̱ inaaꞌ asndo ná mbaa Kanaán. Xáne-lá jngó mo̱ne̱ kúwa̱xo̱ꞌ ajua̱nꞌ rí miꞌxá jamí rí mo̱jmo̱ꞌ ná goꞌóo táta̱ nikhi̱i̱ rá. 9 Ikhaa yumbiáaꞌ tsí ma̱kujma̱a̱ xu̱wá-ndiya ñawúun, ga̱ja̱ñúu. Xúꞌkhue̱n máꞌ mbá xúgiáa̱nꞌxo̱ꞌ ga̱nindxa̱ꞌxo̱ꞌ yumbée xa̱bo̱ nikhi̱i̱.
10 Xómáꞌ ikhaa̱ niꞌthúu̱n:
―Xómáꞌ nu̱tha̱nlaꞌ gáꞌne rámá. I̱ndo̱ó tsí ma̱kujma̱a̱ ne̱ ñawúun, tsúꞌkhue̱n tsí ma̱nindxu̱u̱ yumbéꞌ. Xómáꞌ ikháa̱nꞌlaꞌ, nda̱a̱ máꞌ aꞌkhánlaꞌ.
11 A̱ꞌkhue̱n rí ikhii̱n mbá nacha̱ máꞌ ni̱stri̱guíi̱ xkudiúu̱n mbayíí. Xúꞌkhue̱n máꞌ mbámbáa nirmáꞌthoo xkudiuu. 12 A̱ꞌkhue̱n rí nigíꞌdu̱u̱ ndiꞌyáa̱ꞌ ne̱ ginii ná xkudiuu tsí nikhi̱i̱, jamí wámbo̱o̱ ga̱jma̱á xkudiuu mbo̱ lájuíin. A̱ꞌkhue̱n rí nikujma̱a̱ xu̱wá-ndiya ná xkudiuu Benjamín. Nakujma̱a̱ xu̱wá-ndiyuu José ná xkudiuu Benjamín. 13 A̱ꞌkhue̱n rí ikhii̱n ni̱ru̱thii̱n xtíñúu̱ rí natájuíin a̱kuíi̱n, xúꞌkhue̱n máꞌ mbámbáa niyaꞌda̱a̱ xtá-ngidiuu jamí nitangi̱i̱n ná xuajen.
14 A̱ꞌkhue̱n ni̱ꞌkha̱a̱ Judá gajmíí dxíyo̱o̱ ná goꞌóo José, rí xóó máꞌ xtáa̱ ikhín. A̱ꞌkhue̱n ni̱sma̱ti̱gúu̱n ná inuu rí niꞌgíi̱ inúu̱ asndo mbayíí. 15 A̱ꞌkhue̱n José niꞌthúu̱n:
―Dí ñajuun ríge̱ꞌ rí ne̱ne̱laꞌ róꞌ. Á tsíya̱álaꞌ rí mbáa xa̱biya̱ xóo rí ikhúúnꞌ, na̱ma̱ñuu rí naroꞌo̱o̱ rá dxe̱ꞌ.
16 A̱ꞌkhue̱n niꞌthán Judá:
―Dí-lá gútha̱a̱nꞌxo̱ꞌ rá, táta̱. Xóo-lá gásnga̱jmá-mi̱jna̱xo̱ꞌ rí nda̱a̱ aꞌkhánxo̱ꞌ rá. Ana̱ꞌlóꞌ nixkamaa aꞌkhúún yumbiáaꞌ. Ikhaa jngó, yumbiáaꞌ máꞌ ñajuanxo̱ꞌ rá, táta̱, ikháa̱nꞌxo̱ꞌ, jamí mangaa máꞌ tsí nikujma̱a̱ xu̱wá-ndiya ñawúun.
17 A̱ꞌkhue̱n José niriꞌña̱a̱:
―Ninguánáá ma̱xáne̱ rúꞌkhue̱n. I̱ndo̱ó máꞌ tsí nikujma̱a̱ xu̱wá-ndiya ñawúun, tsúꞌkhue̱n ma̱nindxu̱u̱ yumbéꞌ. Xómáꞌ ikháa̱nꞌlaꞌ, gaꞌgua̱a̱ꞌlaꞌ tsímáá ná inuu ana̱ꞌlaꞌ.
18 A̱ꞌkhue̱n rí Judá nixuꞌma-mina̱ꞌ ná inuu José, jamí niꞌthúu̱n:
―Táta̱, athane̱ mba̱a̱ a̱kia̱a̱nꞌ xtayo̱ꞌ. Na̱tha̱n-jáñaaꞌ rí ma̱ta̱dxawu̱nꞌ rí ma̱tha̱a̱nꞌ mbáꞌduun ajngáa. Ma̱xájiꞌnáá-lá ga̱jma̱á nindxu̱u̱ yumbiáaꞌ, numuu rí ikháán ñajuaanꞌ xómá Faraón.
19 »Ikháán máꞌ, táta̱, nitraxu̱ún yumbiáaꞌ: "Á xtáa ana̱ꞌlaꞌ o mbáa ge̱ꞌthia̱ꞌlaꞌ rá". 20 Xómáꞌ ikháa̱nꞌxo̱ꞌ ni̱ri̱ꞌñaa̱xo̱ꞌ rí nitraxa̱ꞌxo̱ꞌ, táta̱: "Xtáa ana̱ꞌxo̱ꞌ jamí xi̱ꞌñú guéño máꞌ ñajuu̱n, xúꞌkhue̱n máꞌ xtáa mbáa ge̱ꞌthia̱ꞌxo̱ꞌ tsí lájuíin xóó, tsí ni̱gi̱ꞌdaa̱ rí xi̱ꞌñíi̱ máꞌ. Xúꞌkhue̱n máꞌ mbáa dxájuu̱ nijáñuu, i̱mba̱wíi̱ ikhaa̱ iwanúu tsí i̱ji̱i̱n mbáwíi ru̱dúu̱, xómáꞌ anu̱u̱ phú nandoo jaꞌyoo̱". 21 Ikháán máꞌ nirathúún yumbiáaꞌ: "A̱guwalaꞌ ju̱ya̱a̱ jngó ma̱ne̱-núwíi̱nlo̱ꞌ". 22 Xómáꞌ ikháa̱nꞌxo̱ꞌ ni̱tha̱a̱nꞌxo̱ꞌ, táta̱: "Ma̱xáxóo maniñuu dxáma anu̱u̱. Xí maniñuu̱ꞌ, ma̱ja̱ñúu̱ gáꞌne". 23 A̱ꞌkhue̱n nirathúún yumbiáaꞌ: "Xí tsíꞌkha̱ ge̱ꞌthia̱ꞌlaꞌ ga̱jma̱á nindxa̱ꞌlaꞌ, nánguá máꞌ ma̱goo ma̱gruíguáa̱nꞌlaꞌ xúꞌkhue̱n rá".
24 »Ído̱ niguáꞌnúu̱ꞌxo̱ꞌ inuu ana̱ꞌxo̱ꞌ tsí yumbiáaꞌ máꞌ, ni̱tháa̱nxo̱ꞌ xúgíí ajngáa xómáꞌ rí nirathánxo̱ꞌ, táta̱. 25 Nda̱wa̱á niꞌthán ana̱ꞌxo̱ꞌ: "A̱tangáa̱nꞌlaꞌ mbu̱jú mo̱tse̱laꞌ i̱mba̱á chímbaꞌa ganitsu". 26 Xómáꞌ ikháa̱nꞌxo̱ꞌ ni̱ri̱ꞌñaa̱xo̱ꞌ ajngóo̱: "Ma̱xáxóo mu̱ꞌguáxo̱ꞌ. I̱ndo̱ó-lá xí ge̱ꞌthia̱ꞌxo̱ꞌ na̱ka̱ ga̱jma̱á nindxa̱ꞌxo̱ꞌ, mu̱ꞌguá-máxo̱ꞌ xúꞌkhue̱n rá. Numuu rí ma̱xáxóo gágrui̱guáa̱nꞌxo̱ꞌ xa̱biya̱ tsúꞌkhue̱n xí tsíka̱ ga̱jma̱á nindxa̱ꞌxo̱ꞌ ge̱ꞌthia̱ꞌxo̱ꞌ".
27 »A̱ꞌkhue̱n rí ana̱ꞌxo̱ꞌ tsí yumbiáaꞌ máꞌ niꞌthánxo̱ꞌ: "Ikháa̱nꞌlaꞌ ndu̱yáá-málaꞌ rí a̱jmi̱i̱ i̱ji̱nꞌ ni̱gi̱ꞌdiin a̱ꞌgui̱ꞌ. 28 Xómáꞌ mbáa a̱ꞌdéꞌ, nigájnuu ná inu̱ꞌ ni̱ka̱. Na̱ju̱mu̱ꞌ rí gakon máꞌ wachíku-makaa̱ neꞌne xu̱kú-xáná, jamí asndo mbiꞌi xúge̱ꞌ na̱nguá eꞌne mba̱yo̱o̱lo̱ꞌ. 29 Xí a̱ꞌdéꞌ tsíge̱ꞌ mu̱ꞌgua ju̱ya̱a̱ꞌlaꞌ mangaa, jamí xí mbá gamíjun gágíꞌnuu̱, a̱ꞌkhue̱n rí mo̱ne̱laꞌ rí xi̱ꞌñú tsíge̱ꞌ ma̱ja̱ñúu gaꞌkhu̱u̱".
30 »Ikhaa jngó xúge̱ꞌ rá, ído̱ gátangu̱ún inuu anu̱ꞌ, xí mba̱ꞌyoo̱ rí tsíꞌkha̱a̱ dxáma ga̱jma̱á nindxu̱ꞌ, 31 ma̱ja̱ñúu̱ numuu rí gíꞌdaa̱ dxáma asndo xóo ními̱i̱. A̱ꞌkhue̱n rí yumbiáaꞌ gíꞌmii aꞌkhán rí xi̱ꞌñú ana̱ꞌxo̱ꞌ ma̱ja̱ñúu ga̱jma̱á gaꞌkhu̱u̱. 32 Ikhúúnꞌ ni̱ri̱ꞌñuu ga̱jma̱á numuu dxáma ná inuu anu̱ꞌ, rí ni̱thu̱u̱n xáꞌnii: "Xí tsíꞌkha̱a̱ꞌ ja̱ya̱a̱ dxáma inaaꞌ, táa̱, a̱ꞌkhue̱n rí ikhúúnꞌ gúꞌdo̱ꞌ aꞌkhúnꞌ ná inaaꞌ mbá jámuu mbiꞌi xúꞌkhue̱n rá".
33 »Ikhaa jngó na̱tha̱n-jáñaaꞌlo̱ꞌ rí ma̱wanúꞌ ñajun inuu dxáma, rí ma̱nindxu̱ꞌ yumbiáaꞌ, táta̱. Xómáꞌ dxáma ma̱ꞌgaa̱ gajmíí a̱ngui̱i̱n ja. 34 Xáne-lá gátangu̱ún ná inuu anu̱ꞌ rí tsíꞌkha̱a̱ dxáma ga̱jma̱á nindxu̱ꞌ rá. Ma̱xáꞌngo̱o̱ a̱kui̱nꞌ mba̱yo̱o̱ rí ma̱gíꞌnuu anu̱ꞌ rí ra̱máján.