1 Não se gabe do dia de amanhã, pois você não sabe o que este ou aquele dia poderá trazer.2 Que outros façam elogios a você, não a sua própria boca; outras pessoas, não os seus próprios lábios.3 A pedra é pesada e a areia é um fardo, mas a irritação causada pelo insensato é mais pesada do que as duas juntas.4 O rancor é cruel e a fúria é destrutiva, mas quem consegue suportar a inveja?5 Melhor é a repreensão feita abertamente do que o amor oculto.6 Quem fere por amor mostra lealdade, mas o inimigo multiplica beijos.7 Quem está satisfeito despreza o mel, mas para quem tem fome até o amargo é doce.8 Como a ave que vagueia longe do ninho, assim é o homem que vagueia longe do lar.9 Perfume e incenso trazem alegria ao coração; do conselho sincero do homem nasce uma bela amizade.10 Não abandone o seu amigo nem o amigo de seu pai; quando for atingido pela adversidade não vá para a casa de seu irmão; melhor é o vizinho próximo do que o irmão distante.11 Seja sábio, meu filho, e traga alegria ao meu coração; poderei então responder a quem me desprezar. 12 O prudente percebe o perigo e busca refúgio; o inexperiente segue adiante e sofre as conseqüências.13 Tome-se a veste de quem serve de fiador ao estranho; sirva ela de penhor de quem dá garantia a uma mulher leviana.14 A bênção dada aos gritos cedo de manhã, como maldição é recebida.15 A esposa briguenta é como o gotejar constante num dia chuvoso;16 detê-la é como deter o vento, como apanhar óleo com a mão.17 Assim como o ferro afia o ferro, o homem afia o seu companheiro.18 Quem cuida de uma figueira comerá de seu fruto, e quem trata bem o seu senhor receberá tratamento de honra.19 Assim como a água reflete o rosto, o coração reflete quem somos nós.20 O Sheol e a Destruição são insaciáveis, como insaciáveis são os olhos do homem.21 O crisol é para a prata e o forno é para o ouro, mas o que prova o homem são os elogios que recebe.22 Ainda que você moa o insensato, como trigo no pilão, a insensatez não se afastará dele.23 Esforce-se para saber bem como suas ovelhas estão, dê cuidadosa atenção aos seus rebanhos,24 pois as riquezas não duram para sempre, e nada garante que a coroa passe de uma geração a outra.25 Quando o feno for retirado, surgirem novos brotos e o capim das colinas for colhido,26 os cordeiros lhe fornecerão roupa, e os bodes lhe renderão o preço de um campo.27 Haverá fartura de leite de cabra para alimentar você e sua família, e para sustentar as suas servas.
1 Kei whakamanamana koe ki te ra apopo; kahore hoki koe e mohio ko te aha e puta mai i roto i te ra.2 Ma tetahi atu tangata te whakamoemiti mou, kaua ma tou mangai ake; ma te tangata ke, kaua ma ou ngutu ake.3 He taimaha te kohatu, he taimaha ano te kirikiri; he taimaha atu ia i a raua tahi te pukuriri o te wairangi.4 He mea nanakia te riri, he rutaki te aritarita; ko wai ia e tu i mua i te hae?5 He pai ke te riri matanui i te aroha huna.6 Ko nga patu a te hoa aroha he mea na te pono: ko nga kihi ia a te hoariri auau rawa.7 E ngaruru ana te wairua makona ki te honikoma: engari ki te wairua hiakai, reka kau nga mea kawa katoa.8 Rite tonu ki te manu e atiutiu noa atu ana i tona kohanga te tangata e atiutiu noa atu ana i tona wahi.9 He whakahari ngakau te hinu me te whakakakara; he pera ano nga ahuareka o to te tangata hoa aroha i ahu mai i nga tikanga mateoha i whakatakotoria e tona ngakau.10 Ko tou hoa aroha ake, a ko te hoa hoki o tou papa, kaua e whakarerea; kaua hoki e haere ki te whare o tou tuakana i te ra e mate ai koe: he pai ke hoki te hoa e tata ana i te tuakana i tawhiti.11 E taku tama, kia whakaaro nui, kia koa ai toku ngakau, kia whakahoki kupu ai hoki ahau ki te hunga e tawai ana ki ahau.12 E kite atu ana te tangata tupato i te he, a ka huna i a ia: tena ko te kuware, haere tonu atu, mamae tonu atu.13 Tangohia te kakahu o te kaiwhakakapi mo te tangata ke; tona taunaha ano hoki mo ta te wahine ke.14 Ko te tangata e maranga ana i te atatu, he nui hoki tona reo ki te manaaki i tona hoa ka kiia tana he kanga.15 He maturuturu e puputu tonu ana i te ra nui te ua, he wahine ngangare, rite tonu raua:16 Ko te tangata e mea ana ki te pehi i a ia, e mea ana ki te pehi i te hau, a ka tutaki tona ringa matau ki te hinu.17 Ko te rino hei whakakoi mo te rino; waihoki ko te tangata ano hei whakakoi i te mata o tona hoa.18 Ko te kaitiaki o te piki, ka kai i ona hua: ka whakahonoretia te tangata e whakaaro ana ki tona rangatira.19 He pera i te wai, tiro atu, tiro mai he kanohi, ka pena ano to te tangata ngakau ki te tangata.20 Ko te reinga, ko te whakangaromanga, e kore e makona; e kore ano hoki e makona nga kanohi o te tangata.21 Ko te oko tahu para mo te hiriwa, ko te oumu mo te koura; a, ko te whakanui i a ia, hei whakamatautau mo te tangata.22 Ahakoa i tukua e koe te wairangi ki te tuki i roto i te kumete i waenga i nga witi pepe, e kore tona whakaarokore e riro.23 Kia anga nui koa kia mohio ki te ahua o au hipi, a kia pai te tiaki i au kahui kau:24 E kore hoki te taonga e mau tonu; e mau ianei te karauna ki nga whakatupuranga katoa?25 Kua whaiti te hei, e kitea ana te tupu hou, a e kohikohia ana nga otaota o nga maunga.26 Hei mea kakahu mou nga reme, a koe nga koati hei utu mo te mara.27 A tera te waiu koati, he nui noa atu hei kai mau, hei kai hoki ma tou whare, hei oranga ano hoki mo au kotiro.