Provérbios 1

1 Sentencoj de Salomono, filo de David, reĝo de Izrael:

2 Por scii saĝon kaj moralinstruon;

Por kompreni parolojn de prudento;

3 Por ricevi instruon pri saĝo,

Vero, justo, kaj honesto;

4 Por doni al la malkleruloj spriton,

Al la junulo scion kaj singardemon.

5 Saĝulo aŭdu kaj plimultigu sian scion,

Kaj prudentulo akiros gvidajn kapablojn,

6 Por kompreni sentencon kaj retoraĵon,

La vortojn de saĝuloj kaj iliajn enigmojn.

7 La timo antaŭ la Eternulo estas la komenco de sciado.

Saĝon kaj instruon malpiuloj malestimas.

8 Aŭskultu, mia filo, la instruon de via patro,

Kaj ne forĵetu la ordonon de via patrino;

9 Ĉar ili estas bela krono por via kapo,

Kaj ornamo por via kolo.

10 Mia filo, se pekuloj vin logos,

Ne sekvu ilin.

11 Se ili diros: Iru kun ni,

Ni embuskos por mortigi,

Ni senkaŭze insidos senkulpulojn;

12 Kiel Ŝeol ni englutos ilin vivajn,

Kaj la piulojn kiel irantajn en la tombon;

13 Ni trovos diversajn grandvaloraĵojn,

Ni plenigos niajn domojn per rabaĵo;

14 Vi lotos meze inter ni,

Unu monujo estos por ni ĉiuj:

15 Mia filo, ne iru la vojon kune kun ili;

Gardu vian piedon de ilia vojstreko,

16 Ĉar iliaj piedoj kuras al malbono,

Kaj rapidas, por verŝi sangon.

17 Ĉar vane estas metata reto

Antaŭ la okuloj de ĉiu birdo.

18 Kaj ili embuskas sian propran sangon,

Ili insidas siajn proprajn animojn.

19 Tiaj estas la vojoj de ĉiu, kiu avidas rabakiron;

Ĝi forprenas la vivon de sia posedanto.

20 La saĝo krias sur la strato;

Ĝi aŭdigas sian voĉon sur la placoj;

21 Ĝi vokas en la ĉefaj kunvenejoj, ĉe la pordegaj enirejoj;

En la urbo ĝi diras siajn parolojn.

22 Ĝis kiam, ho malkleruloj, vi amos nescion?

Kaj al blasfemantoj plaĉos blasfemado,

Kaj senprudentuloj malamos scion?

23 Returnu vin al mia predikado;

Jen mi eligos al vi mian spiriton,

Mi sciigos al vi miajn vortojn.

24 Ĉar mi vokis, kaj vi rifuzis;

Mi etendis mian manon, kaj neniu atentis;

25 Kaj vi forĵetis ĉiujn miajn konsilojn,

Kaj miajn predikojn vi ne deziris:

26 Tial ankaŭ mi ridos ĉe via malfeliĉo;

Mi mokos, kiam timo vin atakos.

27 Kiam la timo atakos vin kiel uragano,

Kaj via malfeliĉo venos kiel ventego,

Kiam venos al vi mizero kaj sufero:

28 Tiam ili min vokos, sed mi ne respondos;

Ili min serĉos, sed min ne trovos.

29 Tial ke ili malamis scion,

Kaj timon antaŭ la Eternulo ili ne deziris havi,

30 Ili ne deziris miajn konsilojn,

Ili malestimis ĉiujn miajn predikojn:

31 Ili manĝu la fruktojn de sia agado,

Kaj ili satiĝu de siaj pripensoj.

32 Ĉar la kapricoj de la malsaĝuloj ilin mortigas,

Kaj la senzorgeco de la senorduloj ilin pereigas.

33 Sed kiu min aŭskultas, tiu loĝos sendanĝere,

Kaj estos trankvila, kaj ne timos malbonon.

Inledning

1 *1 Kung 4:32. Ordspråk*1:1OrdspråkHebreiska mashál betyder "liknelse" eller visdomsord i vidare bemärkelse. av Salomo, Davids son, Israels kung.

2 Med dem lär man känna

vishet och förmaning

och förstår kloka ord,

3 man får förmaning

till att handla vist,

rättfärdigt, rättvist och rätt.

4 De ger de okunniga*1:4okunnigaDet hebreiska ordet syftar på att vara naiv, oerfaren och lättpåverkad av ondskan. klokhet,

de unga kunskap och omdöme.

5 Den vise hör dem

och ökar sin lärdom,

den förståndige får klok ledning.

6 Med dem förstår man

ordspråk och liknelser,

de visas ord och deras gåtor.

7 *Job 28:28, Ps 111:10. Att vörda Herren

är början till kunskap,

men dårar*1:7dårarDet hebreiska ordet betecknar brister i vett och värderingar snarare än begåvning. föraktar

vishet och förmaning.

Varning för att ledas vilse

8 *Ords 6:20, 19:20. Hör, min son,

din fars förmaning

och förkasta inte

din mors undervisning,

9 *Ords 4:9, 25:12. för de är en skön krans

för ditt huvud

och en vacker kedja

för din hals.*1:9kedja för din halsOfficiellt ämbetstecken (jfr 1 Mos 41:42, Dan 5:29).

10 *Ords 16:29. Min son, om syndare lockar dig,

så följ dem inte.

11 Om de säger:

"Kom med oss!

Vi ska ligga på lur efter blod,

i bakhåll för oskyldiga

utan orsak.

12 Som dödsriket

ska vi sluka dem levande,

friska och sunda

ska de fara ner i graven.

13 Allt dyrbart ska vi vinna,

vi ska fylla våra hus med byte.

14 Dela du vår lott med oss!

Vi alla ska ha gemensam kassa."

15 Min son,

gå inte samma väg som de,

håll din fot borta från deras stig,

16 *Ords 6:17f, Jes 59:7, Rom 3:15. för deras fötter

skyndar till det som är ont,

de rusar för att spilla blod.

17 Det är ingen mening

att lägga ut nätet

inför ögonen på alla fåglarna.

18 De ligger på lur efter sitt eget blod,

de gillrar fällor för sina egna liv*1:18livAnnan översättning: "själar" (även i 6:32, 7:23, 13:3, etc)..

19 *Ords 15:27, 1 Tim 6:10. Så går det dem som söker

oärlig vinst,

den tar livet av sina ägare.

Visheten kallar och varnar

20 Visheten ropar på gatan,

hon höjer sin röst på torgen.

21 *Ords 8:1f. Hon predikar i gathörnens buller*1:21i gathörnens bullerAndra handskrifter (Septuaginta): "från toppen av murarna".,

vid ingången till stadens portar*1:21stadens portarDär alla passerade och där samhällets frågor beslutades (31:23, Rut 4).

talar hon sina ord:

22 "Hur länge ska ni okunniga

älska okunnighet,

ni hånare njuta av att håna

och ni dårar hata kunskap?

23 Vänd om till mig när jag varnar er.

Se, jag ska låta min Ande

flöda över er,

jag ska låta er lära känna mina ord.

24 *Jes 65:2, 12, 66:4, Jer 7:13. Men ni vägrade lyssna

när jag ropade,

ingen brydde sig

när jag räckte ut min hand.

25 Ni förkastade alla mina råd

och ville inte veta av

mina varningar.

26 *Ps 2:4, 37:13, 59:9, Ords 3:34. Därför ska också jag le åt er olycka

och håna när skräcken drabbar er,

27 när skräcken kommer som ett oväder

och er olycka drar in

som en storm,

när nöd och ångest drabbar er.

28 *Jes 59:2, Jer 11:11, 14:12, Hes 8:18, Amos 8:11f, Mika 3:4, Sak 7:13. Då ska de ropa till mig

utan att jag svarar,

de ska söka mig

utan att finna mig.

29 De hatade kunskap

och valde inte att vörda Herren,

30 de ville inte veta av mitt råd

utan föraktade alla mina varningar.

31 *Ords 14:14, Jes 3:10f. Därför ska de få äta

sina gärningars frukt

och mättas av sina onda planer,

32 för de okunnigas avfällighet

ska döda dem

och dårarnas sorglöshet

förgöra dem.

33 Men den som lyssnar till mig

ska bo i trygghet

och inte behöva frukta något ont."