Provérbios 3

1 Mia filo! ne forgesu mian instruon,

Kaj via koro konservu miajn ordonojn.

2 Ĉar ili akirigos al vi longan vivon,

Jarojn de vivo kaj paco.

3 Favoro kaj vero vin ne forlasu;

Alligu ilin al via kolo,

Skribu ilin sur la tabeloj de via koro.

4 Kaj vi trovos favoron kaj bonan opinion

Ĉe Dio kaj homoj.

5 Fidu la Eternulon per via tuta koro,

Kaj ne fidu vian prudenton.

6 Konsciu Lin en ĉiuj viaj vojoj,

Kaj Li ĝustigos vian iradon.

7 Ne opiniu vin saĝa;

Timu la Eternulon, kaj deturnu vin de malbono.

8 Ĉi tio estos saniga por via korpo,

Kaj bona nutro por viaj ostoj.

9 Faru honoron al la Eternulo el via havo

Kaj el la unuavenaĵo de ĉiuj viaj rikoltoj:

10 Tiam viaj grenejoj tute pleniĝos,

Kaj viaj vinpremejoj superbordigos moston.

11 La instruon de la Eternulo, ho mia filo, ne malŝatu;

Kaj ne deturnu vin, kiam Li faras al vi punon;

12 Ĉar kiun la Eternulo amas, tiun Li punkorektas,

Kiel patro la filon, en kiu li havas plezuron.

13 Feliĉa estas la homo, kiu trovis saĝon,

Kaj la homo, kiu akiris prudenton;

14 Ĉar estas pli bone ĝin aĉeti, ol aĉeti arĝenton,

Kaj ĝia rikoltaĵo estas pli bona, ol pura oro.

15 Ĝi estas pli kara, ol juveloj;

Kaj nenio, kion vi povus deziri, povas esti komparata kun ĝi.

16 Longa vivo estas en ĝia dekstra mano;

Riĉo kaj gloro estas en ĝia maldekstra mano.

17 Ĝiaj vojoj estas vojoj agrablaj,

Kaj ĉiuj ĝiaj vojetoj estas paco.

18 Ĝi estas arbo de vivo por tiuj, kiuj ĝin ekkaptis;

Kaj feliĉaj estas tiuj, kiuj ĝin posedas.

19 La Eternulo per saĝo fondis la teron;

Per prudento Li aranĝis la ĉielon.

20 Per Lia ĉionsciado disiĝis abismoj;

Kaj la nuboj elverŝas roson.

21 Mia filo! ili ne foriru de viaj okuloj;

Konservu klarecon de la kapo kaj prudenton:

22 Ili estos vivo por via animo,

Kaj ornamo por via kolo.

23 Tiam vi iros sendanĝere vian vojon,

Kaj via piedo ne falpuŝiĝos.

24 Kiam vi kuŝiĝos dormi, vi ne timos;

Kaj kiam vi kuŝos, via dormo estos agrabla.

25 Ne timu subitan teruron,

Nek pereigon, kiu povus veni de malbonuloj;

26 Ĉar la Eternulo estos via helpo,

Kaj gardos vian piedon kontraŭ reto.

27 Ne rifuzu bonon al la bezonantoj,

Se via mano havas la forton por fari.

28 Kiam vi havas ĉe vi, ne diru al via proksimulo:

Iru kaj revenu, kaj morgaŭ mi donos.

29 Ne pripensu malbonon kontraŭ via proksimulo,

Kiam li kun konfido loĝas ĉe vi.

30 Ne malpacu kun iu senkaŭze,

Se li ne faris al vi malbonon.

31 Ne enviu rabemulon,

Kaj elektu neniun el liaj vojoj;

32 Ĉar la perversulojn la Eternulo abomenas,

Kaj Sian intencon Li malkaŝas al la piuloj.

33 Malbeno de la Eternulo estas en la domo de malbonulo,

Kaj la loĝejon de piuloj Li benas.

34 La mokantojn Li mokas,

Kaj al la humiluloj Li donas favoron.

35 Honoron heredas saĝuloj;

Sed malsaĝuloj forportas honton.

Vishet och gudsfruktan hör ihop

1 *5 Mos 8:1, 30:16, Ps 119:11, 2 Tim 3:15. Min son,

glöm inte min undervisning,

bevara mina bud i ditt hjärta,

2 *5 Mos 30:16, Ords 4:10. för de ska ge dig långt liv

och många levnadsår och frid.

3 *Ords 6:21, 7:3, 2 Kor 3:3. Låt inte godhet och sanning

lämna dig.

Bind dem runt din hals*3:3Bind dem runt din halsJfr påminnelsetecknen i 5 Mos 6:8, 4 Mos 15:38f.,

skriv dem på ditt hjärtas tavla,

4 *Ords 8:35, 13:15. så finner du nåd och gott förstånd

i Guds och människors ögon.

5 *1 Krön 28:9, Ps 37:5, 118:8f, Ords 22:19, 28:26, Jes 26:4. Förtrösta på Herren

av hela ditt hjärta,

förlita dig inte på ditt förstånd.

6 Räkna med honom

på alla dina vägar,

så ska han jämna dina stigar.

7 *Ords 8:13, 16:16, 28:26, Jes 5:21, Rom 12:3, 16. Var inte vis i dina egna ögon,

vörda Herren

och undvik det onda.

8 Det ska ge hälsa åt din kropp,

kraft åt alla dess ben.

9 *2 Mos 23:19, 5 Mos 26:2f. Ära Herren med vad du äger

och med det första

av all din gröda.

10 Då ska dina lador fyllas

av rika skördar

och dina pressar

flöda över av vin.

11 *Job 5:17, Hebr 12:5. Min son,

förakta inte Herrens fostran

och förarga dig inte

när han tuktar dig,

12 *5 Mos 8:5, Ords 13:24, Jer 10:24, Upp 3:19. för den Herren älskar tuktar han

likt en far*3:12 likt en farAnnan översättning (så Septuaginta): "och han agar". den son han har kär.

Vishetens välsignelser

13 Lycklig den människa

som funnit visheten,

den människa som får förstånd,

14 *Job 28:15f, Ords 8:10, 19, 16:16. för vishetens värde

är bättre än silvrets

och vinsten hon ger

är bättre än guld.

15 *Job 8:11, Matt 13:45f. Hon är dyrbarare än pärlor,

ingen av dina skatter*3:15ingen av dina skatterAnnan översättning: "inget du vill ha".

kan jämföras med henne.

16 *Ords 8:18, 35, 9:11. Långt liv har hon i sin högra hand,

i sin vänstra rikedom och ära.

17 Hennes vägar är ljuvliga vägar,

alla hennes stigar är trygga.

18 *Ords 11:30. Hon är ett livets träd*3:18livets trädSymbol för det eviga livet (1 Mos 3:22, Upp 22:2).

för dem som får tag i henne,

lyckliga är de

som håller fast vid henne.

19 *Ords 8:27f, Ps 33:6f, 104:24, Jer 10:12, 51:15. Genom visheten har Herren

lagt jordens grund,

med förstånd har han

berett himlen.

20 Genom hans kunskap

bröt djupets vattenmassor fram

och molnen droppade av fukt.

21 Min son,

bevara klokhet och omdöme,

låt dem inte vika från din blick.

22 De ska ge liv åt din själ

och bli ett smycke för din hals.

23 *Ps 91:12, Ords 4:12, 10:9. Då ska du vandra trygg på din väg,

din fot ska inte slinta.

24 *Ps 3:6, 4:9, 91:5f, Ords 1:33, 6:22. När du lägger dig

ska inget skrämma dig,

och när du lagt dig

ska du sova gott.

25 *Job 5:21, Ps 91:5, 112:7f. Du behöver inte vara rädd

för plötslig fara

eller för stormen

som drabbar de gudlösa,

26 för Herren ska vara din trygghet

och bevara din fot för snaran.

Gör gott mot din nästa

27 Neka inte en behövande något gott

när det står i din makt att hjälpa.

28 *5 Mos 24:14f, Jak 2:16. Säg inte till din nästa:

"Kom tillbaka senare,

i morgon ska jag ge dig",

när du har något nu.

29 Tänk inte ut något ont mot din nästa

som bor trygg i din närhet.

30 Gräla inte med någon utan orsak

när han inte har gjort dig

något ont.

31 *Ps 1:1, Ords 1:15, 4:14f, 24:1. Avundas inte en våldsam man

och välj inte någon av hans vägar,

32 *Ords 11:20, 12:22. för Herren avskyr den som är falsk

men är förtrolig med de ärliga.

33 *3 Mos 26:3f, 14f, 5 Mos 11:28, Mal 2:2, Ef 2:3f.Herrens förbannelse vilar

över den gudlöses hus,

men han välsignar

de rättfärdigas hem.

34 *Ps 37:13, 59:9, Ords 1:26, Jes 66:2, Jak 4:10, 1 Petr 5:5. Föraktare föraktar han*3:34Föraktare föraktar hanSeptuaginta: "Herren står emot de högmodiga". Citeras så av Jakob i Jak 4:6 och av Petrus i 1 Petr 5:5.,

men ger nåd åt de ödmjuka.

35 De visa får ära till arvedel,

de dåraktiga får skam.