Provérbios 8

1 Ĉu ne vokas la saĝo?

Kaj ĉu la prudento ne aŭdigas sian voĉon?

2 Ĝi staras sur la pinto de altaĵoj,

Apud la vojo, ĉe la vojkruĉiĝoj.

3 Apud la pordegoj, ĉe la eniro en la urbon,

Ĉe la eniro tra la pordoj, ĝi kantas:

4 Al vi, ho viroj, mi vokas;

Kaj mia voĉo sin turnas al la homoj:

5 Komprenu, naivuloj, la prudenton,

Kaj sensprituloj prenu en la koron.

6 Aŭskultu, ĉar mi parolos gravaĵon,

Kaj ĝustaĵo eliros el mia buŝo.

7 Ĉar mia lango parolos veron,

Kaj malpiaĵon abomenas miaj lipoj.

8 Justaj estas ĉiuj paroloj de mia buŝo;

Ili ne enhavas falson kaj malicon.

9 Ĉiuj ili estas ĝustaj por tiu, kiu ilin komprenas,

Kaj justaj por tiuj, kiuj akiris scion.

10 Prenu mian instruon, kaj ne arĝenton;

Kaj la scion ŝatu pli, ol plej puran oron.

11 Ĉar saĝo estas pli bona ol multekostaj ŝtonoj;

Kaj nenio, kion oni povas deziri, povas esti egala al ĝi.

12 Mi, saĝo, loĝas kun la prudento,

Kaj mi trovas prudentajn konsilojn.

13 Timo antaŭ la Eternulo malamas malbonon,

Fieron, malhumilon, kaj malbonan vojon;

Malsinceran buŝon mi malamas.

14 De mi venas konsilo kaj bonaranĝo;

Mi estas prudento; al mi apartenas forto.

15 Per mi reĝas la reĝoj,

Kaj la estroj donas leĝojn de justeco.

16 Per mi regas la princoj

Kaj la potenculoj kaj ĉiuj juĝantoj sur la tero.

17 Mi amas miajn amantojn;

Kaj miaj serĉantoj min trovos.

18 Riĉo kaj gloro estas ĉe mi,

Daŭra havo kaj justo.

19 Mia frukto estas pli bona ol oro kaj ol plej pura oro;

Kaj la rikolto de mi estas pli bona ol elektita arĝento.

20 Laŭ la vojo de vero mi iras,

Laŭ la vojstreko de la justo;

21 Por heredigi al miaj amantoj esencan bonon,

Kaj plenigi iliajn trezorejojn.

22 La Eternulo min formis en la komenco de Sia vojo,

Antaŭ Siaj kreitaĵoj, tre antikve.

23 Antaŭ eterno mi estis firme fondita, en la komenco,

Antaŭ la kreo de la tero.

24 Kiam ankoraŭ ne ekzistis la abismoj, mi estis jam naskita,

Kiam ankoraŭ ne ekzistis fontoj, ŝprucigantaj akvon.

25 Antaŭ ol la montoj estis starigitaj,

Antaŭ la altaĵoj mi estis kreita;

26 Kiam la tero ankoraŭ ne estis farita, nek la kampoj,

Nek la komencaj polveroj de la mondo.

27 Dum Li firmigis la ĉielojn, mi jam estis tie;

Dum Li desegnis limojn sur la supraĵo de la abismo,

28 Dum Li fortikigis la nubojn supre,

Dum Li firmigis la fontojn de la abismo,

29 Dum Li donis Sian leĝon al la maro,

Por ke la akvoj ne transpaŝu siajn bordojn,

Kaj dum Li difinis la fundamentojn de la tero:

30 Tiam mi estis ĉe Li kiel konstruanto;

Mi estis la ĝojo de ĉiuj tagoj,

Ludante antaŭ Li ĉiutempe.

31 Mi ludas sur Lia mondo-tero;

Kaj mia ĝojo estas inter la homidoj.

32 Kaj nun, infanoj, aŭskultu min;

Kaj feliĉaj estos tiuj, kiuj iras laŭ miaj vojoj.

33 Aŭskultu instruon kaj saĝiĝu,

Kaj ne forĵetu ĝin.

34 Feliĉa estas la homo, kiu min aŭskultas,

Kiu maldormas ĉiutage ĉe miaj pordoj,

Kiu staras garde ĉe la fostoj de miaj pordegoj.

35 Ĉar kiu min trovis, tiu trovis vivon,

Kaj akiros favoron de la Eternulo.

36 Sed kiu maltrafas min, tiu difektas sian animon;

Ĉiuj, kiuj min malamas, amas la morton.

Visheten berättar om sig själv

1 *Ords 1:21. Hör, visheten ropar

och förståndet höjer sin röst!

2 Hon står uppe på höjderna,

vid vägen där stigarna möts.

3 Vid portarna in till staden,

vid ingångarna höjer hon sitt rop:

4 Till er, ni män, ropar jag,

min röst går ut

till människors barn.

5 *Ords 1:4, 22. Ni som är okunniga,

lär er klokhet!

Ni dårar, lär er förstånd!

6 Lyssna, för jag talar

om ädla ting*8:6ädla tingAnnan översättning: "det som stämmer" (jfr 1 Mos 2:18 med not).,

från mina läppar kommer

det som är rätt.

7 *Ps 37:30, 45:8. Ja, min mun talar sanning,

mina läppar avskyr gudlöshet.

8 *Ps 119:75, 160, Jes 53:9, Joh 8:46, 1 Petr 2:22. Min muns alla ord är rättfärdiga,

i dem finns inget falskt

eller förvridet.

9 Allihop är rätta för den förståndige

och raka för dem

som har funnit kunskap.

10 *Job 28:15f, Ords 3:14f, 16:16. Ta emot min förmaning

hellre än silver

och kunskap hellre än rent guld,

11 *Job 28:18, Ords 3:15. för visheten är bättre än pärlor,

inga skatter kan jämföras

med henne.

12 Jag, visheten, bor hos klokheten,

jag har kunskap

och gott omdöme.

13 *Ords 16:6, 18. Att vörda Herren

är att hata det onda.

Högfärd, högmod,

ond väg och falsk mun,

det hatar jag.

14 Hos mig finns råd och insikt*8:14insiktAnnan översättning: "framgång"..

Jag är förstånd,

hos mig finns makt.

15 Genom mig regerar kungar

och stiftar furstar rätta lagar.

16 Genom mig styr härskare

och hövdingar,

alla domare på jorden*8:16domare på jordenAndra handskrifter: "rättfärdiga domare"..

17 *Jer 29:13, Joh 14:21. Jag älskar dem som älskar mig,

och de som söker mig

ska finna mig.

18 *Ords 3:16, 22:4. Rikedom och ära finns hos mig,

bestående*8:18beståendeAnnan översättning: "uråldriga" eller "ädla". skatter

och rättfärdighet.

19 *Ords 3:14, 10:20. Min frukt är bättre än guld,

än finaste guld,

min skörd är bättre än utvalt silver.

20 Jag vandrar på rättfärdighetens väg,

mitt på det rättas stigar,

21 för att ge rikedom i arv

åt dem som älskar mig

och fylla deras förråd.

22 Herren hade*8:22hadeAnnan översättning: "fick" (dvs födde, ordet översätts så i 1 Mos 4:1). Nya testamentet kallar Guds vishet för Kristus (1 Kor 1:24, jfr 1 Mos 1:1, Joh 1:1f, Kol 1:15f). mig

vid begynnelsen av sin väg,

före sina gärningar i urtiden.

23 Av evighet är jag insatt,

från begynnelsen,

innan jorden fanns.

24 Innan djupen blev till föddes jag,

innan källorna flödade av vatten.

25 Innan bergen grundades,

innan höjderna fanns föddes jag,

26 innan han gjort land och fält

och jordens första stoft.

27 När han beredde himlen

var jag där,

när han välvde ett valv*8:27välvde ett valvAnnan översättning: "tecknade en cirkel".

över djupen,

28 när han fäste skyarna där uppe

och djupets källor bröt fram

med kraft,

29 *Job 38:10f, Ps 24:2, 104:9, Jer 5:22. när han satte en gräns för havet

och vattnet stannade

där han befallt,

när han lade jordens grund,

30 då var jag verksam*8:30verksamAnnan översättning: "troget", "ett barn" eller "en konstnär". Kreativitet förknippas med vishet och Guds Ande (2 Mos 31:3f).

vid hans sida.

Jag var hans glädje dag efter dag,

ständigt jublande*8:30jublandeAnnan översättning: "lekande" (även i vers 31). inför honom.

31 Jag jublade över hela hans värld

och hade min glädje

hos människors barn.

32 *Ords 5:7, 7:24, 29:18, Luk 11:28. Så lyssna nu till mig, mina barn.

Saliga är de som följer mina vägar.

33 Lyssna till förmaning och bli visa,

förkasta den inte.

34 Salig är den människa

som lyssnar till mig,

som vakar vid mina dörrar

dag efter dag

och håller vakt

vid mina dörrposter,

35 *Ords 3:16, 4:22, 12:2, 1 Joh 5:11f. för den som finner mig finner livet

och får nåd från Herren.

36 Men den som syndar mot mig

skadar sin själ,

alla som hatar mig älskar döden.