Provérbios 20

1 La vino estas blasfemanto, ebriiga trinkaĵo estas sovaĝa;

Kaj kiu delogiĝas per ili, tiu ne estas prudenta.

2 Minaco de reĝo estas kiel kriego de leono;

Kiu lin kolerigas, tiu pekas kontraŭ sia animo.

3 Estas honoro por homo ĉesigi malpacon;

Sed ĉiu malsaĝulo estas malpacema.

4 En la malvarma tempo mallaborulo ne plugas;

Li petos en aŭtuno, kaj li nenion ricevos.

5 Intenco en la koro de homo estas profunda akvo;

Sed homo saĝa ĝin elĉerpos.

6 Multaj homoj proklamas pri sia boneco;

Sed kiu trovos homon fidelan?

7 Virtulo iras en sia senpekeco;

Feliĉaj estas liaj infanoj post li.

8 Reĝo, kiu sidas sur trono de juĝo,

Disventumas per siaj okuloj ĉion malbonan.

9 Kiu povas diri: Mi purigis mian koron,

Mi estas libera de mia peko?

10 Neegalaj peziloj, neegalaj mezuroj,

Ambaŭ estas abomenaĵo por la Eternulo.

11 Eĉ knabon oni povas ekkoni laŭ liaj faroj,

Ĉu estas pura kaj justa lia konduto.

12 Orelon aŭdantan kaj okulon vidantan:

Ilin ambaŭ kreis la Eternulo.

13 Ne amu dormon, por ke vi ne malriĉiĝu;

Malfermu viajn okulojn, kaj vi satiĝos de pano.

14 Malbona, malbona, diras la aĉetanto;

Sed kiam li foriris, tiam li fanfaronas.

15 Oni povas havi oron kaj multe da perloj;

Sed buŝo prudenta estas multevalora ilo.

16 Prenu la veston de tiu, kiu garantiis por aliulo;

Kaj pro la fremduloj prenu de li garantiaĵon.

17 Malhonesta pano estas bongusta por homo;

Sed lia buŝo poste estos plena de ŝtonetoj.

18 Intencoj fortikiĝas per konsilo;

Kaj militon oni faru prudente.

19 Kiu malkaŝas sekreton, tiu estas kiel kalumnianto;

Ne komunikiĝu kun tiu, kiu havas larĝan buŝon.

20 Kiu malbenas sian patron kaj sian patrinon,

Ties lumilo estingiĝos meze de profunda mallumo.

21 Heredo, al kiu oni komence tro rapidas,

Ne estas benata en sia fino.

22 Ne diru: Mi repagos malbonon;

Fidu la Eternulon, kaj Li vin helpos.

23 Neegalaj peziloj estas abomenaĵo por la Eternulo,

Kaj malvera pesilo estas ne bona.

24 La irado de homo dependas de la Eternulo;

Kiel homo povus kompreni sian vojon?

25 Ĝi estas reto por homo, se li rapidas nomi ion sankta

Kaj esploras nur post faro de promeso.

26 Saĝa reĝo dispelas malvirtulojn,

Kaj venigas radon sur ilin.

27 La animo de homo estas lumilo de la Eternulo;

Ĝi esploras ĉiujn internaĵojn de la korpo.

28 Favorkoreco kaj veremeco hardas reĝon;

Kaj per favorkoreco li subtenas sian tronon.

29 Gloro por junuloj estas ilia forto,

Kaj ornamo por maljunuloj estas grizeco.

30 Vundoj de batoj devas penetri en malbonulon,

Kaj frapoj devas iri profunde en lian korpon.

1 *Ps 107:27, Ords 23:29f, 31:4f, Jes 28:7, Ef 5:18. Vinet hånar,

starka drycker*20:1starka dryckerSamlingsnamn för jästa drycker som öl, vin, mjöd etc. Destillerad sprit var okänd på Bibelns tid. larmar,

ingen som raglar av det är vis.

2 *Ords 16:14, 19:12. Som ett lejons rytande

är skräcken från en kung,

den som väcker hans vrede

förverkar sitt liv.

3 *Ords 16:28. Heder åt den som avstår från gräl,

dåren söker alltid strid.

4 *Ords 18:9, 21:25, 28:19. Den late plöjer inte om hösten,

vid skördetiden söker han

grödan förgäves.

5 *Ps 64:6f, Ords 18:4, 26:24. Planerna i en mans hjärta

är som djupt vatten,

men en man med förstånd

hämtar upp dem.

6 Många ropar ut sin egen godhet,

men vem finner någon att lita på?

7 *Ps 25:12f, 112:1f. Den rättfärdige lever hederligt,

lyckliga är hans barn efter honom.

8 Kungen som sitter på domarsätet

rensar bort allt ont med sin blick.

9 *1 Mos 8:21, 1 Kung 8:46, 2 Krön 6:36f, Pred 7:21, 1 Joh 1:8. Vem kan säga:

"Jag har bevarat mitt hjärta rent,

jag är fri från synd"?

10 *5 Mos 25:13f, Ords 11:1, 16:11. Två slags vikt och två slags mått,

Herren avskyr bådadera.

11 *Ords 22:6. Redan den unge

visar med sina gärningar

om hans liv är rent och rätt.

12 *2 Mos 4:11, Ps 94:9. Örat som hör och ögat som ser,

båda har Herren gjort.

13 *Ords 6:9f, 19:15, 24:30f. Älska inte sömn, då blir du fattig.

Håll ögonen öppna,

då får du bröd så det räcker.

14 "Hutlöst, hutlöst", säger köparen,

sedan går han sin väg

och skryter över sitt köp.

15 *Ords 17:27. Det finns guld och pärlor i mängd,

men den dyrbaraste skatten

är läppar med kunskap.

16 *Ords 17:18, 22:26, 27:13. Ta hans kläder*20:16Ta hans kläderDen som inte kunde betala en skuld fick lämna ifrån sig allt (jfr 23:7) och i sista hand säljas som slav för sex års tid (5 Mos 15:12). när han

går i borgen för en främling,

kräv pant när det gäller okända.

17 *Job 20:12f, Ords 9:17. Bröd man fått genom svek

smakar gott,

men sedan blir munnen full av grus.

18 *Ords 11:14, 15:22, 24:5f. Planer efter rådslag får framgång,

att föra krig kräver klok ledning.

19 *Ords 11:13, 25:9. Skvallraren avslöjar hemligheter,

ge dig inte i lag med pratmakare.

20 *2 Mos 21:17, 3 Mos 20:9, 5 Mos 27:16, Ords 13:9, 19:26, 24:20, 30:17, Matt 15:4, Mark 7:10. Den som förbannar sin far eller mor,

hans lampa ska slockna

i djupaste mörker.

21 *Ords 13:11, 28:20, 22. Ett arv*20:21Ett arvAnnan översätting (Septuaginta): "En egendom". som man först

girigt*20:21girigtAndra handskrifter: "plötsligt". tar över

blir till sist utan välsignelse.

22 *5 Mos 32:35, Ps 27:14, Ords 17:13, 24:29, Rom 12:19, 1 Tess 5:15. Säg inte:

"Jag ska löna ont med ont!"

Vänta på Herren,

han ska hjälpa dig.

23 *Ords 16:11, Hes 45:10.Herren avskyr två slags vikter,

falsk våg är inte rätt.

24 *Ps 37:23, Ords 16:9, 19:21. Av Herren beror en mans steg,

vad vet en människa om sin väg?

25 *3 Mos 27:14, 5 Mos 23:22f, Pred 5:1f, Matt 15:5f. Det är farligt för en människa

att snabbt helga något

och överväga löftena först efteråt.

26 En vis kung rensar bort de gudlösa,

han kör tröskhjulet*20:26tröskhjuletKrossade säden för att skilja agnarna från vetet (5 Mos 25:4, Matt 3:12). över dem.

27 *2 Kor 2:11. Anden i människan

är en Herrens lykta,

den utforskar varje rum

i hennes inre.

28 *Ords 16:12, 29:4, 14. Godhet och sanning

skyddar kungen,

genom nåden består hans tron.

29 *Ords 16:31. De ungas stolthet är deras styrka,

de gamlas ära är deras grå hår.

30 Sår som svider renar från ondska,

slag renar hjärtats inre.