Provérbios 15

1 Milda respondo kvietigas koleron;

Sed malmola vorto ekscitas koleron.

2 La lango de saĝuloj bonigas la instruon;

Sed la buŝo de malsaĝuloj elparolas sensencaĵon.

3 Sur ĉiu loko estas la okuloj de la Eternulo;

Ili vidas la malbonulojn kaj bonulojn.

4 Milda lango estas arbo de vivo;

Sed malbonparola rompas la spiriton.

5 Malsaĝulo malŝatas la instruon de sia patro;

Sed kiu plenumas la admonon, tiu estas prudenta.

6 En la domo de virtulo estas multe da trezoroj;

Sed en la profito de malvirtulo estas pereo.

7 La buŝo de saĝuloj semas instruon;

Sed la koro de malsaĝuloj ne estas tia.

8 Oferdono de malvirtuloj estas abomenaĵo por la Eternulo;

Sed la preĝo de virtuloj al Li plaĉas.

9 Abomenaĵo por la Eternulo estas la vojo de malvirtulo;

Sed kiu celas virton, tiun Li amas.

10 Malbona puno atendas tiun, kiu forlasas la vojon;

Kaj la malamanto de admono mortos.

11 Ŝeol kaj la abismo estas antaŭ la Eternulo:

Tiom pli la koroj de la homidoj.

12 Mokanto ne amas tiun, kiu lin admonas;

Al saĝuloj li ne iras.

13 Ĝoja koro faras la vizaĝon ĝoja;

Sed ĉe ĉagreno de la koro la spirito estas malgaja.

14 La koro de saĝulo serĉas instruon;

Sed la buŝo de malsaĝuloj nutras sin per malsaĝeco.

15 Ĉiuj tagoj de malfeliĉulo estas malbonaj;

Sed kontenta koro estas festenado.

16 Pli bona estas malmulto kun timo antaŭ la Eternulo,

Ol granda trezoro kun maltrankvileco ĉe ĝi.

17 Pli bona estas manĝo el verdaĵo, sed kun amo,

Ol grasa bovo, sed kun malamo.

18 Kolerema homo kaŭzas malpacon;

Kaj pacienculo kvietigas disputon.

19 La vojo de maldiligentulo estas kiel dornarbeto;

Sed la vojo de virtuloj estas ebenigita.

20 Saĝa filo ĝojigas la patron;

Sed homo malsaĝa estas malhonoro por sia patrino.

21 Malsaĝeco estas ĝojo por malsaĝulo;

Sed homo prudenta iras ĝustan vojon.

22 Kie ne estas konsilo, tie la entreprenoj neniiĝas;

Sed ĉe multe da konsilantoj ili restas fortikaj.

23 Plezuro por homo estas en la respondo de lia buŝo;

Kaj kiel bona estas vorto en la ĝusta tempo!

24 La vojo de la vivo por saĝulo iras supren,

Por ke li evitu Ŝeolon malsupre.

25 La domon de fieruloj la Eternulo ruinigas;

Sed Li gardas la limojn de vidvino.

26 Abomenaĵo por la Eternulo estas la intencoj de malnoblulo;

Sed agrablaj estas la paroloj de puruloj.

27 Profitemulo malĝojigas sian domon;

Sed kiu malamas donacojn, tiu vivos.

28 La koro de virtulo pripensas respondon;

Sed la buŝo de malvirtuloj elfluigas malbonon.

29 La Eternulo estas malproksima de la malvirtuloj;

Sed la preĝon de la virtuloj Li aŭskultas.

30 Luma okulo ĝojigas la koron;

Bona sciigo fortikigas la ostojn.

31 Orelo, kiu aŭskultas la instruon de la vivo,

Loĝos inter saĝuloj.

32 Kiu forpuŝas admonon, tiu malestimas sian animon;

Sed kiu aŭskultas instruon, tiu akiras saĝon.

33 La timo antaŭ la Eternulo instruas saĝon,

Kaj humileco troviĝas antaŭ honoro.

1 *1 Sam 25:23f, Ords 25:15. Ett mjukt svar stillar vrede,

sårande ord väcker harm.

2 *Ords 13:16, Pred 10:12, Jes 32:6. De visas tunga ger god kunskap,

dårars mun flödar av oförnuft.

3 *Job 31:4, 34:21, Ords 5:21, Hebr 4:13.Herrens ögon är överallt,

de vakar över både onda och goda.

4 *Ords 12:18. En läkande tunga är ett livets träd,

en falsk tunga ger hjärtesår.

5 *Ps 141:5, Ords 10:17, 13:1, 18. Dåren föraktar sin fars fostran,

klok är den som tar vara

på tillrättavisning.

6 *Ords 3:33, 8:21. Den rättfärdiges hus

rymmer stor rikedom,

men den gudlöses vinst

för med sig bekymmer.

7 *Ords 23:12, Pred 12:9. De visas läppar sprider kunskap,

men så gör inte dårarnas hjärtan*15:7så gör inte dårarnas hjärtanAnnan översättning: "dårarnas hjärtan är inte rätta"..

8 *Ords 21:27, Jes 1:11, 15. De gudlösas offer

är avskyvärda för Herren,

de ärligas bön behagar honom.

9 *Ords 11:20.Herren avskyr den gudlöses väg,

men han älskar den som strävar

efter rättfärdighet.

10 *Ords 29:1. Fostran är något ont*15:10Fostran är något ontAnnan översättning: "Sträng fostran".

för den som överger vägen,

men den som hatar tillrättavisning

måste dö.

11 *Ps 139:8, Job 26:6, Apg 1:24, Hebr 4:13, Upp 14:10. Dödsriket och avgrunden*15:11avgrundenHebr. Abaddón (jfr Upp 9:11). Annan översättning: "fördärvet" (även i 27:20).

ligger öppna för Herren,

hur mycket mer då

människors hjärtan!

12 *Ords 9:7f, 13:1, Amos 5:10. Hånaren ogillar tillrättavisning,

till de visa vill han inte gå.

13 *Ords 12:25, 17:22, 18:14. Ett glatt hjärta gör ansiktet ljust,

hjärtesorg ger modlöshet.

14 *Ords 18:15. Den förståndiges hjärta

söker kunskap,

dårars mun närs av dårskap.

15 Den betryckte

har aldrig en glad dag,

men ett glatt hjärta

har ständig fest.

16 *Ps 37:16, 39:7, Ords 16:8, 17:1, Pred 4:6, 5f. Bättre ha lite

med vördnad för Herren

än stora skatter med oro.

17 *Ords 17:1. Bättre ett fat kål med kärlek

än en gödd oxe med hat.

18 *Ords 10:12, 26:21, 28:25, 29:22. En hetlevrad man skapar gräl,

den tålmodige stillar tvisten.

19 Den lates stig är spärrad av törne,

de ärliga har en banad väg.

20 *Ords 10:1, 17:21, 25, 19:13, 26, 29:3, 30:17. En vis son gläder sin far,

en dåre föraktar sin mor.

21 *Ords 10:23. Den vettlöse har sin glädje

i dårskap,

den förståndige går sin väg

rakt fram.

22 *Ords 11:14, 24:6. Där samråd saknas slår planerna fel,

med många rådgivare lyckas de.

23 *Ords 16:1, 25:11, Jes 50:4. Man blir glad när man kan ge svar,

hur gott är inte ett ord i rätt tid!

24 *Matt 7:13f. Den förståndige vandrar

livets väg uppåt

för att undvika dödsriket

där nere.

25 *Ords 12:7, 14:11, Luk 1:51f, 1 Petr 5:5.Herren river den högmodiges hus

men låter änkans gränssten stå fast.

26 För Herren

är ondskans planer avskyvärda,

men milda ord är rena.

27 *Ps 15:5, Ords 17:23, Pred 7:8, Hab 2:9. Den som söker oärlig vinst

drar olycka över sin familj,

men den som hatar mutor får leva.

28 Den rättfärdiges hjärta

svarar med eftertanke,

de gudlösas mun flödar

av ondska.

29 *Ps 145:19, Ords 1:28, Joh 9:31, Jak 5:16.Herren är fjärran från de gudlösa,

men han hör de rättfärdigas bön.

30 En mild blick gör hjärtat glatt,

ett gott budskap ger märg åt benen.

31 *Ords 12:1, 13:18. Den som lyssnar till

livets tillrättavisning

får bo bland de visa.

32 *Ps 141:5, Ords 1:7, 8:33f, 10:17. Den som avvisar fostran

föraktar sitt liv,

den som lyssnar på tillrättavisning

får förstånd.

33 *Ords 16:18, 18:12, 22:4, 29:23, Apg 14:22, 1 Petr 1:6. Vördnad för Herren

fostrar till vishet,

ödmjukhet går före ära.