Provérbios 29

1 Se homo ofte admonita restos obstina,

Li subite pereos sen ia helpo.

2 Kiam altiĝas virtuloj, la popolo ĝojas;

Sed kiam regas malvirtulo, la popolo ĝemas.

3 Homo, kiu amas saĝon, ĝojigas sian patron;

Sed kiu komunikiĝas kun malĉastulinoj, tiu disperdas sian havon.

4 Reĝo per justeco fortikigas la landon;

Sed donacamanto ĝin ruinigas.

5 Homo, kiu flatas al sia proksimulo,

Metas reton antaŭ liaj piedoj.

6 Per sia pekado malbona homo sin implikas;

Sed virtulo triumfas kaj ĝojas.

7 Virtulo penas ekkoni la aferon de malriĉuloj;

Sed malvirtulo ne povas kompreni.

8 Homoj blasfemantaj indignigas urbon;

Sed saĝuloj kvietigas koleron.

9 Se saĝa homo havas juĝan aferon kun homo malsaĝa,

Tiam, ĉu li koleras, ĉu li ridas, li ne havas trankvilon.

10 Sangaviduloj malamas senkulpulon;

Sed virtuloj zorgas pri lia vivo.

11 Sian tutan koleron aperigas malsaĝulo;

Sed saĝulo ĝin retenas.

12 Se reganto atentas mensogon,

Tiam ĉiuj liaj servantoj estas malvirtuloj.

13 Malriĉulo kaj procentegisto renkontiĝas;

La Eternulo donas lumon al la okuloj de ambaŭ.

14 Se reĝo juĝas juste malriĉulojn,

Lia trono fortikiĝas por ĉiam.

15 Kano kaj instruo donas saĝon;

Sed knabo, lasita al si mem, hontigas sian patrinon.

16 Kiam altiĝas malvirtuloj, tiam multiĝas krimoj;

Sed virtuloj vidos ilian falon.

17 Punu vian filon, kaj li vin trankviligos,

Kaj li donos ĝojon al via animo.

18 Se ne ekzistas profetaj predikoj, tiam popolo fariĝas sovaĝa;

Sed bone estas al tiu, kiu observas la leĝojn.

19 Per vortoj sklavo ne instruiĝas;

Ĉar li komprenas, sed ne obeas.

20 Ĉu vi vidas homon, kiu tro rapidas kun siaj vortoj?

Estas pli da espero por malsaĝulo ol por li.

21 Se oni de infaneco kutimigas sklavon al dorlotiĝado,

Li poste fariĝas neregebla.

22 Kolerema homo kaŭzas malpacojn,

Kaj flamiĝema kaŭzas multajn pekojn.

23 La fiereco de homo lin malaltigos;

Sed humilulo atingos honoron.

24 Kiu dividas kun ŝtelisto, tiu malamas sian animon;

Li aŭdas la ĵuron kaj nenion diras.

25 Timo antaŭ homoj faligas en reton;

Sed kiu fidas la Eternulon, tiu estas ŝirmita.

26 Multaj serĉas favoron de reganto;

Sed la sorto de homo dependas de la Eternulo.

27 Maljusta homo estas abomenaĵo por virtuloj;

Kaj kiu iras la ĝustan vojon, tiu estas abomenaĵo por malvirtulo.

1 *Ords 13:18, 15:10, Jes 1:5, 20, 28, 66:4, Jer 7:13f. Den som får mycket

tillrättavisning

men förblir hårdnackad

ska krossas plötsligt utan räddning.

2 *2 Mos 2:23, 6:9, Est 8:15, Ords 11:10, 28:12, 28. När de rättfärdiga blir fler*29:2blir flerAnnan översättning: "frodas" (även i vers 16).

gläder sig folket,

när den gudlöse härskar

suckar folket.

3 *Ords 10:1, 15:20, 27:11, Luk 15:13, 30. Den som älskar vishet gläder sin far,

den som umgås med prostituerade

förstör vad han äger.

4 *2 Krön 9:8, Ords 28:16. Genom rättvisa

bygger kungen upp landet,

men genom höga pålagor*29:4genom höga pålagorAnnan översättning: "genom att ta mutor".

river han ner det.

5 *Ps 5:10, Ords 11:9. Den som smickrar sin nästa

lägger ut ett nät för hans fötter.

6 *Ords 12:13, 22:5, Pred 9:12. En ond människa snärjs av sin synd,

men den rättfärdige

kan jubla och vara glad.

7 *Ords 28:5, 31:8f. Den rättfärdige känner

de fattigas sak,

den gudlöse visar

ingen förståelse.

8 *2 Sam 20:16f, Ords 28:2, Pred 9:18. Hånare uppviglar staden,

de visa stillar vreden.

9 *Jes 57:20f. När en vis man går till rätta

med en dåre,

blir dåren arg eller skrattar

och det blir ingen ro.

10 De blodtörstiga hatar den hederlige,

men de ärliga skyddar hans liv.

11 *Ords 17:27, 19:11. Dåren släpper lös all sin vrede*29:11vredeOrdagrant: "ande".,

men den vise håller den tillbaka.

12 Den furste som lyssnar

till lögnaktigt tal

får bara gudlösa tjänare.

13 *Ords 22:2. Den fattige och förtryckaren

lever sida vid sida*29:13lever sida vid sidaOrdagrant: "möts".,

Herren ger ljus åt bådas ögon.

14 *Ords 16:12, 20:28, Jes 11:4. Den kung som dömer de fattiga rätt,

hans tron ska bestå för alltid.

15 *Ords 13:24, 22:15, 23:13f. Ris och tillrättavisning ger vishet,

men ett ouppfostrat barn

drar skam över sin mor.

16 *Ps 58:11, 91:8. När de gudlösa blir fler,

frodas synden,

men de rättfärdiga

ska se deras fall.

17 *Ords 19:18. Fostra din son, så ger han dig ro

och ljuvlig lycka åt din själ.

18 *Ps 1:1f, 119:1f, 2 Tim 3:15f, 2 Petr 1:19. Utan uppenbarelsen

går folket vilse,

lycklig är den som tar vara

på Guds undervisning.

19 Ord fostrar ingen tjänare,

han förstår men fogar sig inte.

20 *Ords 26:12, Pred 5:1, Jak 1:19f, 3:5f. Ser du en man som talar förhastat?

Det är mer hopp om dåren

än om honom.

21 Om man skämmer bort sin tjänare

från hans ungdom

blir han till sist oregerlig*29:21oregerligGrundtexten svårtolkad..

22 *Ords 14:29, 15:18, 22:24, 27:4, Jak 1:20. En argsint man skapar gräl,

den hetlevrade förgår sig ofta.

23 *Job 22:29, Ords 15:33, 18:12, Luk 14:11, Jak 4:6, 10, 1 Petr 5:5f. En människas högmod

förödmjukar henne,

men den ödmjuke vinner ära.

24 *3 Mos 5:1. Den som delar byte med en tjuv

hatar sitt eget liv,

han hör eden*29:24edenKallelsen att vittna, med förbannelse över den som vittnar falskt under ed. men berättar inget.

25 *Ps 2:12, 118:7f, Ords 16:20, Matt 10:28. Människofruktan blir en snara,

men den som förtröstar på Herren

blir beskyddad.

26 Många söker en furstes ynnest,

men av Herren får var och en

sin rätt.

27 *Ps 15:4, Joh 15:19, 17:14, 1 Petr 4:4. De rättfärdiga avskyr

den som gör orätt,

de gudlösa avskyr

den som lever rätt.