Provérbios 28

1 Malvirtulo kuras, kiam neniu persekutas;

Sed virtuloj estas sentimaj kiel leono.

2 Kiam lando pekas, ĝi havas multe da estroj;

Sed se regas homo prudenta kaj kompetenta, li regas longe.

3 Homo malriĉa, kiu premas malriĉulojn,

Estas kiel pluvo batanta, sed ne dononta panon.

4 Kiuj forlasis la leĝojn, tiuj laŭdas malvirtulon;

Sed la observantoj de la leĝoj indignas kontraŭ li.

5 Malbonaj homoj ne komprenas justecon;

Sed la serĉantoj de la Eternulo komprenas ĉion.

6 Pli bona estas malriĉulo, kiu iras en sia senkulpeco,

Ol homo, kiu iras malĝustan vojon, kvankam li estas riĉa.

7 Kiu observas la leĝojn, tiu estas filo prudenta;

Sed kunulo de malĉastuloj hontigas sian patron.

8 Kiu pligrandigas sian havon per procentegoj kaj troprofito,

Tiu kolektas ĝin por kompatanto de malriĉuloj.

9 Kiu forklinas sian orelon de aŭdado de instruo,

Ties eĉ preĝo estas abomenaĵo.

10 Kiu forlogas virtulojn al vojo malbona,

Tiu mem falos en sian foson;

Sed la senkulpuloj heredos bonon.

11 Riĉulo estas saĝa en siaj okuloj;

Sed saĝa malriĉulo lin tute travidas.

12 Kiam triumfas virtuloj, estas granda gloro;

Sed kiam altiĝas malvirtuloj, tiam homoj sin kaŝas.

13 Kiu kaŝas siajn pekojn, tiu ne estos feliĉa;

Sed kiu ilin konfesas kaj forlasas, tiu estos pardonita.

14 Bone estas al homo, kiu ĉiam timas;

Sed kiu havas malmolan koron, tiu falos en malfeliĉon.

15 Leono krieganta kaj urso avida

Estas malvirta reganto super malriĉa popolo.

16 Se reganto estas neprudenta, tiam fariĝas multe da maljustaĵoj;

Sed kiu malamas maljustan profiton, tiu longe vivos.

17 Homo, kies konscienco estas ŝarĝita de mortigo,

Kuros al foso; kaj oni lin ne haltigu.

18 Kiu iras en senpekeco, tiu estos savita;

Sed kiu iras malĝustan vojon, tiu subite falos.

19 Kiu prilaboras sian teron, tiu havos sate da pano;

Sed kiu serĉas vantaĵojn, tiu havos plenan malriĉecon.

20 Homon fidelan oni multe benas;

Sed kiu rapidas riĉiĝi, tiu ne restos sen puno.

21 Konsideri personojn ne estas bone;

Pro peco da pano homo pekus.

22 Homo enviema rapidas al riĉeco,

Kaj li ne scias, ke malriĉeco lin atendas.

23 Kiu faras riproĉojn al homo, tiu poste trovos pli da danko,

Ol tiu, kiu flatas per la lango.

24 Kiu rabas de sia patro kaj patrino, kaj diras: Ĝi ne estas peko,

Tiu estas kamarado de mortigisto.

25 Fierulo kaŭzas malpacojn;

Sed kiu fidas la Eternulon, tiu estos bonstata.

26 Kiu fidas sin mem, tiu estas malsaĝa;

Sed kiu tenas sin prudente, tiu estos savita.

27 Kiu donas al malriĉulo, tiu ne havos mankon;

Sed kiu kovras siajn okulojn, tiu estas multe malbenata.

28 Kiam malvirtuloj altiĝas, homoj kaŝiĝas;

Sed kiam ili pereas, tiam multiĝas virtuloj.

1 *3 Mos 26:36, Ps 53:6, Ords 10:24, 14:32. De gudlösa flyr

fast ingen förföljer dem,

de rättfärdiga är trygga

som lejon.

2 *Ords 29:8. Ett land i uppror*28:2upprorAnnan översättning: "synd". får många herrar,

men en klok och förståndig man

skapar varaktig ordning.

3 En fattig*28:3fattigAndra handskrifter (Septuaginta): "ond". herre

som förtrycker de fattiga

är ett regn som förstör

i stället för att ge bröd.

4 *Esra 7:26, Ps 119:126. De som överger lagen

prisar de gudlösa,

de som håller lagen

kämpar mot dem.

5 *1 Kor 2:14f, 1 Joh 2:20. Onda människor förstår inte

vad rätt är,

de som söker Herren

förstår allt.

6 *Ords 19:1. Bättre vara fattig och leva hederligt

än rik och gå krokiga vägar.

7 En förståndig son tar vara på lagen,

den som umgås med frossare

drar skam över sin far.

8 *2 Mos 22:25, 3 Mos 25:36, Ords 13:22, Pred 2:26. Den som ökar sin förmögenhet

genom ocker och räntor*28:8ocker och räntorFörbjudet bland israeliter (2 Mos 22:25, 3 Mos 25:35f, 5 Mos 23:19f).

samlar åt en som förbarmar sig

över de fattiga.

9 *Job 27:8f, Ps 18:42, 66:18, Ords 15:8, 21:27, Joh 9:31. Om någon vänder bort sitt öra

och inte vill höra lagen,

då är också hans bön avskyvärd.

10 *Ps 7:16, Ords 26:27, Matt 15:14, 18:6. Den som lurar in de ärliga

på en ond väg

faller själv i sin grop,

men de hederliga

får det goda till arv.

11 En rik man är vis i egna ögon,

en fattig med insikt

genomskådar honom.

12 *Ords 11:10, 29:2, Pred 10:5f. När de rättfärdiga triumferar

är härligheten stor,

när de gudlösa tar makten

får man leta efter människor.

13 *Job 31:33, Ps 32:3f, 1 Joh 1:8f. Den som döljer sina brott

går det inte väl,

den som bekänner och överger dem

får barmhärtighet.

14 *Ords 1:7. Salig är den som alltid fruktar Gud,

den som förhärdar sitt hjärta

faller i olycka.

15 Som ett rytande lejon

och en anfallande björn

är en gudlös härskare

över ett fattigt folk.

16 *Ords 29:4. En furste med lite förstånd

brukar mycket våld,

den som hatar oärlig vinst

får leva länge.

17 *1 Mos 9:6, 2 Mos 21:12, 5 Mos 19:11f. En människa tyngd av blodskuld*28:17tyngd av blodskuldSe 4 Mos 35 för regler kring mord, dråp och fristäder.

blir flykting ända till sin grav,

ingen får hjälpa en sådan.

18 *Ords 12:13. Den som lever hederligt blir räddad,

den som i falskhet går dubbla vägar

faller på en av dem*28:18faller på en av demAndra handskrifter (Peshitta): "faller i gropen"..

19 *Ords 12:11, 20:4, 24:34. Den som brukar sin åker

får bröd så det räcker,

den som jagar efter tomhet

får fattigdom så det räcker.

20 *Ords 10:6, 20:21, 1 Tim 6:6, 9. En pålitlig man

får mycket välsignelse,

den som snabbt vill bli rik

blir inte ostraffad.

21 *Ords 18:5, 24:23, Hes 13:19, Jak 2:1, 9. Att vara partisk är inte rätt,

men många gör orätt för en bit bröd.

22 *Ords 23:6, 28:20, 1 Tim 6:9. Den missunnsamme

strävar efter ägodelar,

han förstår inte

att brist ska drabba honom.

23 *Ords 9:8f, 27:5f. Den som tillrättavisar en människa

får uppskattning efteråt,

mer än den som kommer

med smicker.

24 *Ords 19:26, Matt 15:5f. Den som plundrar sin far och mor

och säger: "Det är ingen synd",

han är i lag med fördärvaren.

25 *Ords 13:10, 15:18, 29:22. Den snikne skapar gräl,

den som litar på Herren

blir rikligen mättad.

26 *Ps 28:7, 2 Kor 1:9. Den som förlitar sig på sitt hjärta

är en dåre,

den som vandrar i vishet

blir räddad.

27 *5 Mos 15:7, 11, Ords 11:24f, 19:17, 22:9. Den som ger åt den fattige

ska inget sakna,

den som blundar

får många förbannelser.

28 *Job 24:4, Ords 11:10, 29:2. När de gudlösa tar makten

gömmer sig folk,

när de förgås

blir de rättfärdiga många.