Gênesis 31

Jacó foge de Labão

1 Jacó ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo o que pertencia ao nosso pai e juntou esta riqueza toda à custa do nosso pai". 2 Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.

3 O Senhor disse a Jacó:

— Volte para a terra dos seus pais e dos seus parentes, e eu estarei com você.

4 Então, Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos 5 e lhes disse:

— Vejo que a atitude do pai de vocês para comigo não é mais a mesma, mas o Deus do meu pai tem estado comigo. 6 Vocês sabem que trabalhei para o pai de vocês com todo o empenho, 7 mas ele tem me enganado, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse. 8 Se ele dizia: "As crias salpicadas serão o seu salário", todos os rebanhos geravam filhotes salpicados, mas, se ele dizia: "As listradas serão o seu salário", todos os rebanhos geravam filhotes listrados. 9 Foi Deus quem tirou os rebanhos do pai de vocês e os deu a mim.

10 — Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os bodes que fecundavam o rebanho eram listrados, salpicados e malhados. 11 O anjo de Deus me disse no sonho: "Jacó!". Eu respondi: "Aqui estou". 12 Então, ele disse: "Levante os olhos e veja que todos os bodes que fecundam o rebanho são listrados, salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez. 13 Eu sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a terra dos seus parentes".

14 Raquel e Lia responderam a Jacó:

— Será que ainda temos alguma herança na casa do nosso pai? 15 Não nos considera ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu, como também gastou tudo o que nos era devido! 16 Certamente, toda a riqueza que Deus tirou do nosso pai é nossa e dos nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe falou.

17 Então, Jacó se preparou, colocou os seus filhos e as suas mulheres sobre os camelos 18 e conduziu todo o seu rebanho, ou seja, todos os bens em rebanho que havia adquirido em Padã-Arã,*31.18 Isto é, a região noroeste da Mesopotâmia. para ir até o seu pai, Isaque, na terra de Canaã.

19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar as suas ovelhas, Raquel roubou os ídolos domésticos que pertenciam ao seu pai. 20 Foi assim que Jacó enganou Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada. 21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates,*31.21 Hebraico: o Rio. foi em direção aos montes de Gileade.

Labão persegue Jacó

22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido. 23 Tomando consigo os seus parentes, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade. 24 Então, à noite, Deus veio a Labão, o arameu, e o advertiu em sonho:

— Cuidado com o que você dirá a Jacó, quer bom, quer mau.

25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então, Labão e os seus parentes acamparam ali também. 26 Ele perguntou a Jacó:

— Que foi que você fez? Não só me enganou, mas também raptou as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra. 27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem me dizer nada? Eu o teria despedido com alegria e com cantos, ao som dos tamborins e das harpas. 28 Você nem sequer me deixou beijar os meus netos e as minhas filhas. Você agiu como um tolo. 29 Eu tenho poder para fazer o mal contra você, mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: "Cuidado com o que você dirá a Jacó, quer bom, quer mau". 30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa do seu pai, por que roubou os meus deuses?

31 Jacó respondeu a Labão:

— Tive medo, pois pensei que o senhor tiraria as suas filhas de mim à força. 32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja o senhor mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta. Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.

33 Então, Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e das duas servas, mas não encontrou nada. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel. 34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do camelo e estava sentada sobre eles. Labão vasculhou toda a tenda, mas não encontrou nada.

35 Raquel disse ao pai:

— Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar na sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres. Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.

36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão:

— Qual foi o meu crime? Qual é o meu pecado para que o senhor me persiga furiosamente? 37 Já vasculhou tudo o que me pertence. Caso tenha encontrado algo que lhe pertença, coloque aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.

38 — Eu estive com o senhor nestes vinte anos, e nenhuma das suas ovelhas e cabras abortou, nem jamais comi um só carneiro do seu rebanho. 39 Eu nunca lhe levava os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. O senhor reivindicava de mim o pagamento por todo animal roubado de dia ou de noite. 40 O calor me consumia de dia; o frio, de noite; tampouco eu conseguia dormir. 41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei na sua casa. Trabalhei para o senhor catorze anos por suas duas filhas e seis anos pelos seus rebanhos; o senhor alterou o meu salário dez vezes. 42 Se o Deus do meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente o senhor me despediria de mãos vazias. Deus, porém, viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão.

43 Labão respondeu a Jacó:

— As filhas são minhas filhas, os filhos são meus filhos, os rebanhos são meus rebanhos. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por estas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram? 44 Portanto, venha, façamos agora, você e eu, uma aliança que sirva de testemunho entre nós dois.

45 Então, Jacó tomou uma pedra, colocou-a em pé como coluna 46 e disse aos seus parentes:

— Juntem algumas pedras.

Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois, comeram ali, junto ao monte de pedras. 47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.*31.47 Tanto Jegar-Saaduta (aramaico) como Galeede (hebraico) significam monte de pedras do testemunho.

48 Labão disse:

— Este monte de pedras é, no dia de hoje, uma testemunha entre mim e você.

Por isso, foi chamado Galeede. 49 Foi também chamado Mispá,*31.49 Mispá significa torre de vigia. porque Labão declarou:

— Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro. 50 Se você maltratar as minhas filhas, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você.

51 Labão ainda disse a Jacó:

— Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você; 52 são testemunhas de que nem eu nem você passaremos deste monte de pedras e desta coluna para fazermos mal um ao outro. 53 Que o Deus de Abraão, o deus de Naor e os deuses do pai deles julguem entre nós.

Então, Jacó fez um juramento em nome do Temor de Isaque, o seu pai. 54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.

55 Bem cedo, na manhã seguinte, Labão beijou os seus netos e as suas filhas e os abençoou; depois, voltou para a sua casa.*31.55 No texto hebraico, esse versículo (31.55) corresponde a 32.1, e 32.1-32 corresponde a 32.2-33.

Ο Ιακώβ φεύγει από το Λάβαν

1 Μια μέρα ο Ιακώβ άκουσε τα παιδιά του Λάβαν να λένε: «Ο Ιακώβ τα πήρε όλα όσα είχε ο πατέρας μας· από την περιουσία του πατέρα μας έκανε όλον αυτό τον πλούτο». 2 Πρόσεξε επίσης ο Ιακώβ ότι ο Λάβαν δεν του φερνόταν πια όπως πρώτα. 3 Τότε, είπε ο Κύριος στον Ιακώβ: «Γύρνα στη χώρα των προγόνων σου, εκεί όπου γεννήθηκες, κι εγώ θα είμαι μαζί σου».

4 Ο Ιακώβ έστειλε και κάλεσε τη Ραχήλ και τη Λεία στους αγρούς, εκεί που έβοσκε τα κοπάδια του, 5 και τους είπε: «Βλέπω ότι ο πατέρας σας δε μου φέρνεται πια όπως πρώτα. Ο Θεός όμως του πατέρα μου ήταν πάντα μαζί μου. 6 Εσείς οι ίδιες ξέρετε ότι δούλεψα στον πατέρα σας με όλη μου τη δύναμη. 7 Αλλά εκείνος με εξαπάτησε και μου άλλαξε δέκα φορές το μισθό μου. Κι όμως, ο Θεός δεν τον άφησε να μου κάνει κακό. 8 Όταν έλεγε "όσα έχουν στίγματα θα είναι η αμοιβή σου", τότε όλα τα κοπάδια γεννούσαν με στίγματα. Όταν έλεγε "τα ραβδωτά θα είναι η αμοιβή σου", όλα τα κοπάδια γεννούσαν ραβδωτά. 9 Έτσι πήρε ο Θεός τα πρόβατα από τον πατέρα σας και τα έδωσε σ’ εμένα. 10 Την εποχή που ζευγάρωναν τα κοπάδια, είδα στον ύπνο μου ότι τα κριάρια που ανέβαιναν στις προβατίνες ήταν ραβδωτά, διάστικτα και παρδαλά. 11 Ο άγγελος του Θεού μού είπε μέσα στο όνειρο: "Ιακώβ" κι απάντησα: "Ορίστε". 12 "Κοίτα ένα γύρω", μου είπε, "και δες: Όλα τα κριάρια που ανεβαίνουν στις προβατίνες είναι ραβδωτά, διάστικτα και παρδαλά· είδα, πράγματι, αυτά που σου έκανε ο Λάβαν. 13 Εγώ είμαι ο Θεός της Βαιθήλ, που του αφιέρωσες εκεί μια ιερή στήλη και του έκανες τάξιμο. Τώρα, λοιπόν σήκω και φύγε από τη χώρα αυτή και γύρνα στην πατρίδα σου"».

14 Η Ραχήλ και η Λεία αποκρίθηκαν: «Μήπως έχουμε εμείς πια μερίδιο στην κληρονομιά από το σπίτι του πατέρα μας; 15 Εμάς μας θεωρεί ξένες· μας πούλησε κι ύστερα έφαγε τα χρήματά μας. 16 Όλη η περιουσία που ο Θεός αφαίρεσε απ’ τον πατέρα μας ανήκει σ’ εμάς και στα παιδιά μας. Τώρα λοιπόν κάνε ό,τι σου είπε ο Θεός». 17 Τότε ο Ιακώβ ανέβασε τους γιους του και τις γυναίκες του στις καμήλες, 18 πήρε κι όλα τα κοπάδια του και όλα τα υπάρχοντά του που τα είχε αποκτήσει στη Μεσοποταμία και ξεκίνησε να πάει στον Ισαάκ, τον πατέρα του, στη Χαναάν. 19 Ο Λάβαν είχε πάει να κουρέψει τα πρόβατά του και η Ραχήλ επωφελήθηκε κι έκλεψε τα ειδώλια του πατέρα της. 20 Ο Ιακώβ εξαπάτησε το Λάβαν τον Αραμαίο, γιατί έφυγε χωρίς να του το αναγγείλει. 21 Έφυγε βιαστικά μαζί με όλα όσα του ανήκαν. Πέρασε τον ποταμό Ευφράτη και κατευθύνθηκε προς τα βουνά της Γαλαάδ.

Ο Λάβαν καταδιώκει τον Ιακώβ

22 Μετά από τρεις μέρες ανάγγειλαν στο Λάβαν τον Αραμαίο ότι ο Ιακώβ είχε φύγει. 23 Τότε αυτός πήρε μαζί του τους συγγενείς του και καταδίωξε τον Ιακώβ εφτά μέρες δρόμο, και τον πρόφτασε στα βουνά της Γαλαάδ. 24 Ο Θεός όμως την ίδια εκείνη νύχτα του παρουσιάστηκε στ’ όνειρό του και του είπε: «Πρόσεξε, να μην πεις στον Ιακώβ ούτε καλό ούτε κακό». 25 Πρόφτασε λοιπόν ο Λάβαν τον Ιακώβ, όταν εκείνος είχε κατασκηνώσει στα βουνά. Ο Λάβαν με τους συγγενείς του κατασκήνωσε κι αυτός στα βουνά της Γαλαάδ.

26 Ο Λάβαν άρχισε να ρωτάει τον Ιακώβ: «Γιατί με ξεγέλασες και πήρες μαζί σου τις θυγατέρες μου, σαν να ήταν αιχμάλωτες πολέμου; 27 Γιατί έφυγες κρυφά και με εξαπάτησες; Γιατί δεν με ειδοποίησες να σε ξεπροβοδίσω με γιορτές και με τραγούδια, με τύμπανα και με κιθάρες; 28 Γιατί δε μ’ άφησες να φιλήσω τα εγγόνια μου και τις κόρες μου; Φέρθηκες ανόητα! 29 Θα μπορούσα να σου κάνω κακό. Αλλά ο Θεός του πατέρα σου μου είπε χτες τη νύχτα: "Πρόσεξε να μην πεις στον Ιακώβ ούτε καλό ούτε κακό". 30 Τώρα λοιπόν έφυγες γιατί νοστάλγησες πολύ το σπίτι του πατέρα σου. Γιατί όμως έκλεψες τους θεούς μου;»

31 Ο Ιακώβ αποκρίθηκε στο Λάβαν: «Φοβήθηκα, και σκέφτηκα ότι θα μου έπαιρνες τις θυγατέρες σου. 32 Αλλά εκείνος στον οποίο θα βρεις τους θεούς σου δε θα ζήσει. Ψάξε εδώ μπροστά στους συγγενείς μας και ό,τι είναι δικό σου και το έχω εγώ, πάρ’ το». Αλλά ο Ιακώβ δεν ήξερε ότι η Ραχήλ ήταν που είχε κλέψει τους θεούς.

33 Ο Λάβαν πήγε στη σκηνή του Ιακώβ, στη σκηνή της Λείας και στη σκηνή των δύο δούλων γυναικών, αλλά δε βρήκε τίποτε. Όταν βγήκε από τη σκηνή της Λείας μπήκε στη σκηνή της Ραχήλ. 34 Η Ραχήλ είχε πάρει τα ειδώλια, τα είχε βάλει κάτω από το σαμάρι της καμήλας και είχε καθίσει από πάνω. Ο Λάβαν έψαξε όλη τη σκηνή αλλά δε βρήκε τίποτα. 35 Η Ραχήλ είπε στον πατέρα της: «Μη θυμώσεις, κύριέ μου, που δεν μπορώ να σηκωθώ μπροστά σου, αλλά έχω την περίοδό μου». Ο Λάβαν έψαξε αλλά δε βρήκε τα είδωλα.

36 Θύμωσε λοιπόν ο Ιακώβ κι άρχισε να φιλονικεί με το Λάβαν: «Ποια είναι η ανομία μου», του λέει, «και ποια η αμαρτία μου που με καταδιώκεις; 37 Έψαξες όλα μου τα υπάρχοντα. Βρήκες τίποτε που ν’ ανήκει στο σπίτι σου; Βάλ’ τα μπροστά στους δικούς μου συγγενείς και στους δικούς σου για να κρίνουν ανάμεσά μας. 38 Είκοσι χρόνια τώρα είμαι μαζί σου. Οι προβατίνες σου και οι κατσίκες σου ποτέ δεν απέβαλαν, κι ένα κριάρι απ’ τα κοπάδια σου ποτέ δεν έφαγα. 39 Ποτέ δε σου έφερα ένα κατασπαραγμένο ζωντανό· εγώ σου το αντικαθιστούσα από τα δικά μου. Από μένα ζητούσες αυτό που μου έκλεβαν, είτε τη μέρα είτε τη νύχτα. 40 Την ημέρα μ’ έτρωγε η ζέστη και τη νύχτα το κρύο. Είχα χάσει τον ύπνο μου. 41 Είκοσι χρόνια τώρα είμαι στο σπίτι σου. Δεκατέσσερα χρόνια σού δούλεψα για τις δύο κόρες σου και έξι για τα κοπάδια σου, κι άλλαξες δέκα φορές την αμοιβή μου. 42 Αν ο Θεός του προπάτορά μου του Αβραάμ, ο Θεός που τον τρέμει ο Ισαάκ, δεν ήταν μαζί μου, ασφαλώς τώρα θα με ξαπόστελνες με χέρια αδειανά. Αλλά ο Θεός είδε την ταλαιπωρία και τους κόπους μου, κι έβγαλε κρίση χτες τη νύχτα».

Η συμφωνία μεταξύ Ιακώβ και Λάβαν

43 Ο Λάβαν αποκρίθηκε στον Ιακώβ: «Οι κόρες αυτές είναι κόρες μου, κι αυτά τα παιδιά παιδιά μου· τα κοπάδια σου είναι κοπάδια μου και καθετί που βλέπεις ανήκει σ’ εμένα. Κι όμως δεν μπορώ να κάνω τίποτα για τις θυγατέρες μου και για τα παιδιά, που έφεραν στον κόσμο! 44 Έλα τώρα λοιπόν να κάνουμε μια συμφωνία εγώ κι εσύ, κι ας βάλουμε κάτι για μνημείο ανάμεσά μας». 45 Πήρε τότε ο Ιακώβ ένα λιθάρι και το έστησε για αναμνηστική στήλη. 46 «Μαζέψτε πέτρες», είπε στους συγγενείς του. Εκείνοι μάζεψαν πέτρες και έκαναν ένα σωρό, και έφαγαν εκεί, απάνω στο σωρό. 47 Ο Λάβαν ονόμασε το σωρό εκείνο Ιεγάρ-Σαχαδουθά,*Ιεγάρ-Σαχαδουθά. Στα αραμαϊκά σημαίνει «σωρός μαρτυρίας». κι ο Ιακώβ τον ονόμασε Γαλεέδ.*Γαλεέδ. Στα εβρ. σημαίνει «βουνό μαρτυρίας».

48 Ο Λάβαν είπε: «Ο σωρός αυτός οι πέτρες ας είναι σήμερα μάρτυρας ανάμεσά μας». Γι’ αυτό η τοποθεσία ονομάστηκε Γαλεέδ. 49 Ο Λάβαν επίσης είπε: «Ο Κύριος ας επιβλέπει ανάμεσά μας όταν χωρίσουμε ο ένας από τον άλλο». Έτσι ονόμασαν την τοποθεσία και Μισπά.*Μισπά. Στα εβρ. ακούγεται όπως η λ. «παρατηρητήριο».50 «Αν κακομεταχειριστείς τις κόρες μου ή αν πάρεις κι άλλες γυναίκες εκτός από τις κόρες μου, ακόμη κι αν κανένας μάρτυρας δεν θα βρίσκεται μπροστά, σκέψου ότι ο Θεός θα είναι μάρτυρας ανάμεσά μας».

51 Ο Λάβαν είπε στον Ιακώβ: «Να ο σωρός αυτός, και η στήλη, που έστησα ανάμεσά μας. 52 Μάρτυρας θα είναι και ο σωρός και η στήλη, ότι εγώ δε θα τα διαβώ προς εσένα ούτε εσύ θα τα διαβείς προς εμένα με κακό σκοπό. 53 Ο Θεός του Αβραάμ και ο Θεός του Ναχώρ*Ο Θεός... Ναχώρ,σύμφωνα με δύο χειρ. και τους Ο΄. Το εβρ. προσθέτει εν συνεχεία τη φρ. «ο Θεός των πατέρων τους». ας κρίνει μεταξύ μας».

Και έδωσε όρκο ο Ιακώβ στο Θεό που τον έτρεμε ο πατέρας του ο Ισαάκ. 54 Μετά πρόσφερε θυσία πάνω στο βουνό, και κάλεσε τους συγγενείς του να φάνε όλοι μαζί. Έφαγαν και πέρασαν τη νύχτα στο βουνό.