Azü-awla 27

Əndje wlâ Palɔ mâ Rɔmə

1 Alɔ ə̂në əndje zâ ama gâ ye ə pa ä sə kə na mâ Itali də bato kɔ, əndje zâ Palɔ nə gâ ndə alabə̈ aata alayïkânga gâ lə kəna ə̈bə̈ âgbɔ̂ əzü nə̂ atrugu ə̂në əɨrɨ ye kə də̂ Juliwusə kɔ. Tshə sə̂ tə kapita aangbɔ nə̂ atrugu, ə̂në əndje ê ə pa «aangbɔ nə̂ atrugu nə̂ âgbɔ̂ əyïngerə» kɔ. 2 Ä ô gâ lə ə̈bə̈ bato gala Adramitə, ə̂në ə sə̂ kə na mâ aə̂sə̂ kə ka abato tə̂ nə lə ashɔ Azi kɔ, ä rô. Arisətarkə, əzü tshe Masedwanə lə gala Tesalɔnikə, sə̂ lə bato nə gâ ndə ä. 3 Tshekra, alɔ ə̂në ä yî kumu ä mâ Sidɔ kɔ, Juliwusə nə ə̂në tshə mâ tə̂ Palɔ nə tə ə̂rɔ̂nə kɔ, zâ äwä kə ətshə ndə kə pa tshə na ə wu agbɔbəngâ nə, əndje ko alabə̈ aərə ə̂në tshə sə də əgɔ nə kɔ kə ətshə. 4 Ä âfɔ kôto ə rô tə̂ ama ashɔ dala əgɔ Shiprə, mbrə ə̂në əyi yî gbo ä tə bandanə. 5 Mandânə, ä wâ tshela ə̂ngû əngbrʉ nə lə ashɔ Silisi də ashɔ Pafili ə yî kumu ä mâ Mira, lə ashɔ əgɔ Lisi. 6 Mâ je, kapita nə̂ atrugu nə sɔ̂tə̂ ə̈bə̈ bato tshe Alegəzandri ə̂në ə sə̂ kə na mâ Itali kɔ ə kô ä gâ lə nə.

7 Ä nâ kʉ timənə ə mâ aəlo ngbatshe. Ä wû əyo tə bandanə ndə kə pa ä yî kumu ä trö də gala Kənidə. Kôto, əyi nə kânga äwä tə̂ ä ndə kə pa ä na ngrʉ̂ gâ ətshinə â rô djoko tshekope ama ashɔ Saləmɔne ə rô tə̂ ama ashɔ dala əgɔ Kratə. 8 Ä wû əyo tə bandanə ndə kə pa ä na gâ ətshinə tə̂ ama əgɔ nə ʉrrr ə yî kumu ä mâ tə̂ ə̈bə̈ ətshe ə̂në əndje ê ə pa «Aərɔ̂ aə̂sə̂ kə ka abato tə̂ nə» kɔ, trö də gala Lase.

9 Aəlo ngbatshe rô tə̂ ä â ana nə la ə̂ngû nə sə kwatə̂ye tə əmbrʉ nə mbrə ə̂në əlo kə ru tshelə tə̂ rəgo lə yipʉ sərɨvʉ*27.9 Əlo kə ru tshelə tə̂ rəgo: Ə sə tə sandaga nə̂ Ajuwufu tə̂ alɔ ə̂në Ndjapä ə gba tshelə anyaka nə̂ azü nə tə̂ nə kɔ. Mandâ əlo səkɔ, ana la ə̂ngû sə tə əmbrʉ nə. nə rô gâ ye. Âdârə ə̂në Palɔ nə pâ əpʉ kə azü nə ə pa: 10 «Agbɔbəngâ, mə wu ə pa ana bato səye sə sə kə sə ambanə tə̂ əmbrʉ ərə ne: bato nə də akongbɔ tshelə nə sə kə ndɨ nə â əzə̂ ndje, a lï ndə kə pa a tshu.»

11 Bale, kapita nə̂ atrugu nə zâ lɔsu ye gâ pâ aəpʉ nə̂ aawokpe də bato nə gâ ndə kapita bato nə ə rô əpʉ nə̂ Palɔ nə. 12 Gâ pâ nə, ə̂sə̂ kə ka abato nə tə̂ nə sə sə tə ə̂rɔ̂ ətshe ndə kə pa əzü sə tə̂ nə tə̂ tshekɨ əzɨ ne. Âdârə ə̂në lə takpa tə̂ azü nə, lə bato nə kɔ, əndje ə̂në əndje yîndə kə ro nə kɔ, ngbâ ə ngbâ ə rô pâ nə â əndje zâ ama ə pa äwä nə â sə je, bato nə na ʉrrr ndjɔ mâ Fenikəsə ndə kə pa tshekɨ əzɨ nə ro alane mâ je. Fenikəsə nə sə̂ tə ə̈bə̈ ətshe kə ka abato tə̂ nə, lə dala əgɔ Kratə, tshitshi nə do tə̂ ye djoko tshepakɔnɔ-lɔtebanga gâ ndə tshepagəle-lɔtebanga.

Âgbɔ̂ əyi âfɔ la ə̂ngû əngbrʉ

13 Ə̈bə̈ aya əyi âfɔ djoko tshepakɔnɔ ə vɔ̂tə̂ kə yi nə. Əndje pâ ənə̂ əndje ə pa alane lï ndə kə ro nə mata ə̂në alane yîndə nə kɔ. Əndje âfɔ ə rô trö tə̂ ama dala Kratə nə. 14 Bale, teashe mandânə, ə̈bə̈ âgbɔ̂ əyi ə̂në əndje ê ə pa «əyi tshepagəle-tshepalɔ» kɔ âfɔ djoko lə dala əgɔ nə ə yî tə bandanə. 15 Əyi nə vɔ̂tə̂ kə ro də bato nə â äwä ndə kə pa əndje kânga äwä tə̂ əyi nə tə̂ bato nə sə̂ sə̂ je ne. Bale, ä sə kʉ rə â əyi nə sə kə ro də bato nə də ä ndə tshelə ye. 16 Alɔ ə̂në ä sə kə ro djoko tshepakɔnɔ, tə̂ ə̈bə̈ aya dala əgɔ ə̂në əndje ê ə pa Kɔda kɔ, ä sɔ̂tə̂ äwä teashe, lə əyo ndə kə pa ä tegbɔ aya âgbâ ə̂në əndje dû gâ tə̂ bato nə kɔ. 17 Ä ô də nə ə zâ gâ lə bato nə â alayïbato nə dû aə̂wû gâ tə̂ bato nə dji nə nɔ̂ mbrə ə̂në azü nə ə tegbɔ nə. Əndje mbrə̂ awa ndə kə pa bato nə fɔ pa mindu tə̂ ama ashɔ əgɔ Libi, bale, əndje djɔ̂ aə̂wû kəlʉ aayɔ nə tʉ pâ la ə̂ngû nə â kâtə̂ əyi nə ndə kə ro də bato nə. 18 Ə̂në âgbɔ̂ əyi nə dâka pə ndə kə meme bato nə də ä kɔ, tshekra, əndje kô alabə̈ akongbɔ vɔ gâ ala ə̂ngû nə 19 â tə̂ vəta əlo nə, əndje də ə̂tə̂ əndje də kəna əndje, əndje kô aərə kosəra bato nə ə kô vɔ gâ ala ə̂ngû nə. 20 Lə aəlo ngbatshe, ä wû alɔ wala aambrepe wû bale ne. Âgbɔ̂ əyi nə dâka pə kə yi nə tə âgbɔ̂ â, ä wû dââ ə pa ä sə sə pə tə asorô je ne.

21 Ə mâ aəlo ngbatshe, â ä zɨ̂ ərə zɨ̂ ne. Bale, Palɔ nə kâ gâ lafɔ lə ə̂grû tə̂ azü nə ə pâ kə əndje ə pa: «Agbɔbəngâ, kədə e djî kəmə əpʉ nə̂ əmə, e sə̂ sə̂ kə afɔ kəmə mâ Kratə ne. A sə̂ sə̂ kə jo kəmə əmbrʉ ərə səye də akongbɔ sə̂ ə̂në ə yû kəmə kɔ ne. 22 Bale, ə̂në a lə ye, mə pa kə e, e gbɔ̈gbɔ tə̂ e, mbrə ə̂në əzü bale lə takpa tə̂ e sə sə kə tshu nə ne, kʉtə̂ bato nə kə sə kə ndɨ nə. 23 Də tsheləbu səye, ə̈bə̈ trawaya nə̂ Ndjapä nə̂ əmə, ə̂në mə vrɔ ətshə kɔ, nâ gâ tə̂ əmə 24 ə pâ kə əmə ə pa: "Awa mbrə̈ əbə mbrə̈ ne, Palɔ! Bə lï ndə kə pa bə na gâ ətshi ngbanga nə̂ Sezarə. Bale, Ndjapä lə ə̂rɔ̂tə̂ ye, mbrə əbə, sə kə bata azü nɔ̂ ə̂në e də aəndje ə na ana nə lə bato nə kɔ tə asorô." 25 Rəkɔ, agbɔbəngâ, e gbɔ̈gbɔ tə̂ e mbrə ə̂në mə za lɔsu əmə kə Ndjapä ə pa tshə sə kə mbrə kʉ rə mata ə̂në tshə pâ ndə nə kə əmə kɔ. 26 Bale, bato nə sə kə fɔ də əzə̂ gâ tə̂ ə̈bə̈ ama dala.»

27 Tə̂ morofo amanə vəna tsheləbu nə, âgbɔ̂ əyi nə dâka pə kə ro də ä la ə̂ngû əngbrʉ nə ə̂në əndje ê ə pa Mediterane kɔ. Gu ndə tshegrutshe, alayïnga bato nə wû ə pa ä sə kə na gu nə ndə ə̈kü ashɔ. 28 Əndje wlî ərə kə tra də kə li ə̂ngû nə gâ lə ə̂ngû nə, ə wû ə pa ə̂ngû nə lî ə lï də kə dɨ tshelə ə̈nü zazü bale də grʉvəta amanə bishi. Ä rô teashe gâ ətshinə, əndje kwatəndje ə wlî ərə səkɔ gâ lə ə̂ngû nə ə wû ə pa ə̂ngû nə lî ə lï də kə dɨ tshelə ə̈nü zazü bale də mindû amanə vəta. 29 Əndje mbrə̂ awa ndə kə pa bato nə tɔ aəkpʉ la ə̂ngû nə. Âdârə ə̂në əndje kô əgbro akowɔ vəna də aə̂wû nə tə̂ bato nə kɔ ə wlî gâ lə ə̂ngû nə djoko mandânə. Əndje kâ mbrə tshekratshe ə sə̂ kə dra tshekratshe nə ə dra ə pa tshe nə kra katshä. 30 Bale, alayïnga bato nə prâ äwä ndə kə pa əndje kpe ə tshi bato nə tʉ. Əndje jêrə də aya âgbâ ə zâ gâ ala ə̂ngû nə ə frɔ̂ azü nə lə bato nə kɔ ə pa alane sə kə na djoko ətshi bato nə ə ko alabə̈ əgbro akowɔ nə ə wli gâ lə ə̂ngû nə gâ ye kane. 31 Bale, Palɔ nə pâ kə komandâ nə̂ atrugu nə də atrugu nə ə pa: «Kədə azü səye kə da daka pə lə bato nə ne, e sə sə kə tshɔ lə kuzu ne.»

32 Bale, atrugu nə wâ tshelə aə̂wû tə̂ aya âgbâ nə, ə kâtə̂ nə ndə kə pa ə ro.

33 Ə̂në əndje sə̂ kə katə̂ tshekratshe nə kɔ, Palɔ nə pâ əpʉ kə azü nə nɔ̂ ə pa əndje zɨ rəgo. Tshə pâ kə əndje ə pa: «Kpəsəye, morofo amanə vəna əlo kə səye ə̂në a sə kʉ rə ke ə zɨ ə̈bə̈ ərə zɨ bale ne kɔ. 34 Mə kɨ kə e ə pa e zɨ rəgo, mbrə ə̂në e zɨ rəgo gâ ye kane â daka pə tə asorô, ə̈bə̈ əzü bale lə takpa tə̂ e sə sə kə jo əmbrʉ ərə bale ne.»

35 Mandâ əpʉ səkɔ, Palɔ nə zâ mapa ə zâ mərshe kə Ndjapä ətshi azü nə nɔ̂, ə ngɔ̂ tshelə nə ə vɔ̂tə̂ kə zɨ nə. 36 Bale, azü nə nɔ̂ gbɔ̂gbɔ tə̂ əndje ə zɨ̂ rəgo. 37 Kumu ä nɔ̂ lə bato nə sə̂ ngbangbo bishi də zazü vəta də grʉvəta amanə bale (276). 38 Alɔ ə̂në əndje zɨ̂ rəgo nə ə̂në tshelə əndje sû gâ ye kɔ, əndje kô ble vɔ gâ ala ə̂ngû nə ndə kə pa bato nə lʉ lʉ ne.

Azü lə bato tshɔ̂ lə kuzu

39 Alɔ ə̂në tshe nə krâ gâ ye kɔ, alayïnga bato nə yêrɔ ətshe nə yêrɔ ne, bale, əndje wû ə̈bə̈ ama ə̂ngû nə ə̂në mindu sə̂ tə̂ nə kɔ. Bale, əndje yîndə kə pa əndje na də bato nə ndjɔ mâ je kədə äwä nə â sə je. 40 Əndje djɔ̂ aə̂wû əgbro akowɔ nə ə kâtə̂ nə tʉ lə ə̂ngû nə. Əndje djɔ̂ ndje aə̂wû akaye ə̂në ə yisə̂ äwä kə bato nə kɔ mɔ. Mandânə, əndje dû əgerə ləba əyi bato nə gâ lafɔ gâ ətshinə ndə kə pa əyi nə gi bato nə gâ ətshinə ka əndje na də nə ndjɔ gâ tə̂ ama mindu nə. 41 Bale, əndje gôro mindu nə lə əpro tə̂ agbɔgbɔ ə̂ngû nə bishi â bato nə fɔ̂ pâ mindu nə. Kumu bato nə lî na ye lə mindu nə ə fɔ̂ gbrä gâ ye. Bale, awlra akplaka ə̂ngû nə ngɔ̂ tshelə budu bato nə nɔ̂.

42 Atrugu nə yîndə kə wo alayïkânga nə ndə kə pa ə̈bə̈ nə bale sa ə̂ngû nə sa ə kpe ne. 43 Bale, komandâ nə̂ atrugu nə yîndə kə pa tshə tshɔ Palɔ nə lə kuzu, âdârə ə̂në tshə shêra atrugu nə ndə kə pa əndje wo alayïkânga nə kɔ kə sə̂. Tshə zâ ama kə azü ə̂në əndje wûsə̂ kə sa ə̂ngû kɔ ə pa əndje yɔ gâ ala ə̂ngû nə ətshinə ndə kə pa əndje jo ama ashɔ. 44 Mandânə, ə̂dû azü nə zâ äwä əndje, alabə̈ əndje ô gâ pâ aklakpa aayɔ, alabə̈ aata əndje ô gâ pâ aaya aərə bato nə ə̂në tshelə nə ngɔ̂ gâ ye kɔ. Rə də̂ azü nə nɔ̂ yî kumu əndje də ə̂rɔ̂ akwa əndje gâ tə̂ ə̈kü ashɔ nə kɔ.