1 Denn das Silber hat seinen Fundort und das Gold seinen Ort, wo man es läutert. 2 Eisen wird aus der Erde gegraben und Kupfer schmelzt man aus Gestein. 3 Man macht der Finsternis ein Ende und forscht alles vollkommen aus, die Steine, die in Finsternis und Todesschatten liegen. 4 Einen Schacht bricht man auf, wo kein Wandersmann durchgeht; auf unbetretenen Pfaden lassen sie sich hinab und schweben ferne von den Menschen. 5 Aus der Erde wächst Brot hervor, und unter ihr ist’s wie vom Feuer durchwühlt. 6 In ihren Steinen wird Saphir gefunden und Gold in ihren Schollen. 7 Ein Pfad [ist’s], den kein Raubvogel kennt, und den auch des Habichts Auge nicht erspäht, 8 den auch kein Raubtier betritt, darauf der Löwe nicht schreitet. 9 Der Mensch legt seine Hand an den harten Felsen und durchwühlt die Gründe der Berge. 10 Er treibt Stollen durch die Felsen, und sein Auge ersieht alles, was köstlich ist. 11 Damit sie nicht tränen, verstopft er die Wasserrinnen; das Verborgene bringt er ans Licht. 12 Aber wo wird die Weisheit gefunden, und welches ist der Ort des Verstandes? 13 Der Mensch kennt den Weg zu ihr nicht, im Lande der Lebendigen wird sie nicht gefunden. 14 Die Tiefe spricht: «Sie ist nicht in mir», und das Meer: «Sie ist nicht bei mir.» 15 Sie wird mit keinem Geld bezahlt und nicht mit Silber aufgewogen. 16 Um Gold von Ophir ist sie nicht zu haben, auch nicht um köstlichen Schohamstein und Saphir. 17 Gold und Glas kommt ihr nicht gleich, noch wird sie um goldenes Gerät eingetauscht. 18 Korallen und Kristall sind nichts gegen sie, und der Besitz der Weisheit geht über Perlen. 19 Der Topas aus Äthiopien ist ihr nicht zu vergleichen, mit reinem Golde wird sie nicht aufgewogen. 20 Woher kommt denn die Weisheit, und welches ist der Ort des Verstandes? 21 Sie ist verborgen vor den Augen aller Lebendigen und vor den Vögeln des Himmels versteckt. 22 Der Abgrund und der Tod sprechen: Wir haben mit unsern Ohren von ihr gehört. 23 Gott weiß ihren Weg, und er kennt ihren Ort. 24 Denn er schaut bis zu den Enden der Erde und sieht alles, was unter dem Himmel ist. 25 Als er dem Winde sein Gewicht gab und den Wassern ihr Maß, 26 als er dem Regen sein Ziel setzte und dem Wetterstrahl seinen Weg: 27 da hat er sie gesehen und durchmustert, sie bereitet und erforscht 28 und hat zum Menschen gesagt: Siehe, die Furcht des Herrn, das ist Weisheit, und vom Bösen weichen, das ist Verstand!
1 "He rua hoki tō te hiriwa e puta mai ai,
he wāhi anō tō te kōura e whakarewaina ai.
2 He mea tango mai te rino nō roto i te whenua;
nō te kāmaka te parāhi, he mea whakarewa.
3 E whakatakotoria ana e te tangata he mutunga mai mō te pōuri,
e rapua ana e ia ki te tino tutukitanga atu ngā kōhatu o te pōuri,
o te ātārangi o te mate.
4 E pākaruhia mai ana e ia he rua i kō ake o ngā nohoanga tāngata;
kua wareware rātou i te waewae e haere ana;
he tawhiti i te tangata tō rātou tārenga, e piu atu ana, e piu ana mai.
5 Ko te whenua, e puta mai ana he taro i roto i a ia:
ā, e hurihia ake ana a raro iho ānō he ahi.
6 Hei wāhi mō ngā hāpira ōna kōhatu,
he puehu kōura anō tōna.
7 "He ara tēnā kāhore i mōhiotia e te manu,
kīanō i kitea e te kanohi o te whatura.
8 Kāhore ngā kīrehe whakahī kia takahi i taua ara,
kāhore hoki a reira kia haerea e te raiona tutū.
9 "E pā atu ana tōna ringa ki te kiripaka;
hurihia ake e ia ngā take o ngā maunga.
10 E tapahia ana e ia he awa i roto i ngā kāmaka,
ā, e kite ana tōna kanohi i ngā mea utu nui katoa.
11 E herea ana e ia ngā awa kei māturuturu;
e whakaputa mai ana hoki i ngā mea ngaro ki te mārama.
12 "E kitea ia ki hea te whakaaro nui,
kei hea hoki te wāhi o te mōhio?
13 E kore te tangata e mōhio ki tōna utu,
e kore anō taua hanga e kitea ki te whenua o te ora.
14 E kī ake ana te rire, ‘Kāhore i ahau,’
e kī mai ana hoki te moana, ‘Kāhore i ahau.’
15 E kore e hokona ki te kōura,
e kore anō hoki e taea te pāuna te hiriwa hei utu mōna.
16 E kore e taea te whakarite ki te kōura o Ōpira,
ki te onika utu nui, ki te hāpira.
17 E kore e rite te kōura, te kōhatu pīata ki a ia;
e kore e hokona ki ngā oko kōura parakore.
18 E kore e whakahuatia te kaoa, ngā peara rānei;
hira ake hoki te utu o te whakaaro nui i tō te rupi.
19 E kore te tōpaha o Etiopia e rite ki a ia,
e kore e tau te kōura parakore hei utu.
20 "Ka haere mai rā i hea te whakaaro nui?
Kei hea te wāhi o te mātau?
21 He mea huna atu nā hoki i ngā kanohi o ngā mea ora katoa,
ngaro rawa i ngā manu o te rangi.
22 E kī ake ana te whakangaromanga rāua ko te mate,
‘I hakiri ō māua taringa ki tōna rongo.’
23 "E mōhio ana te Atua ki tōna ara,
kua kite anō ia i tōna wāhi.
24 E titiro ana hoki ia ki ngā pito o te whenua,
e kite ana ia i ngā mea i raro i te rangi, ā puta noa.
25 E mea ana i te whakataimaha mō te hau;
āe, e mēhua ana ia i ngā wai ki te mēhua.
26 I a ia e whakatakoto ana i te tikanga mō te ua,
i te huarahi mō te uira o te whatitiri,
27 ka kitea e ia i reira, ā, whakapuakina mai ana;
i whakaūkia e ia, ā, āta rapua ana e ia.
28 Ā, ka mea ia ki te tangata,
‘Nā, ko te wehi ki te Ariki, ko te whakaaro nui tēnā;
ā, ko te mawehe atu i te kino, koia te mātauranga.’ "