Jeremias 31

1 «Τότε», λέει ο Κύριος, «θα είμαι Θεός όλων των ισραηλιτικών φυλών κι αυτοί θα είναι λαός μου».

Η επάνοδος των βορειοϊσραηλιτών από την εξορία

2 Λέει ο Κύριος:

«Σπλαχνίζομαι στην έρημο*στην έρημο. Η ευσπλαχνία του Θεού θα εκδηλωθεί με το να συγκεντρώσει το λαό του στην έρημο, με σκοπό να τους ξαναφέρει πίσω. Οι παραστάσεις της απελευθέρωσης των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο στο παρελθόν αναμειγνύονται με το άμεσο μέλλον της επανόδου τους από την αιχμαλωσία. αυτούς που γλίτωσαν το θάνατο. Έτσι οι Ισραηλίτες μπορούν να ζουν με ασφάλεια και πάλι».

3 Ο Κύριος έρχεται από μακριά στο λαό του λέγοντας: «Πάντα σε αγαπούσα, γι’ αυτό θα συνεχίσω να σου είμαι πιστός. 4 Θα σε αποκαταστήσω πάλι Ισραήλ, κόρη μου, θα ξαναχτίσω τις πόλεις σου. Θα ξαναστολιστείς, θα πάρεις τα τύμπανά σου και θα χορέψεις χαρούμενα. 5 Θα φυτέψετε πάλι αμπέλια στα βουνά της Σαμάρειας κι εκείνοι που θα τα φυτεύουν, οι ίδιοι θα τρώνε και τα σταφύλια τους. 6 Ναι, θα ’ρθει μέρα που στα βουνά του Εφραΐμ οι παρατηρητές θα φωνάζουν: "σηκωθείτε ν’ ανεβούμε στο όρος Σιών, στον Κύριο το Θεό μας!"»

7 Ο Κύριος λέει: «Τραγουδήστε χαρούμενα για τους Ισραηλίτες! Φωνάξτε δυνατά για το πρώτο από τα έθνη! Κηρύξτε, ψάλτε και πείτε: "ο Κύριος το λαό του έσωσε,*ο Κύριος το λαό του έσωσε, κατά τους Ο΄. Το εβρ. έχει «Σώσε Κύριε το λαό σου», το οποίο όμως δεν ανταποκρίνεται στην έννοια του στίχου. αυτούς που απόμειναν απ’ τους Ισραηλίτες". 8 Θα τους φέρω από τις χώρες του βορρά, κι από τα πέρατα της γης θα τους συνάξω· μαζί τους κι οι τυφλοί, οι κουφοί, οι έγκυες και οι λεχώνες. Όλοι θα επιστρέψουνε, θα ’ναι μεγάλο πλήθος. 9 Θα επιστρέψουν με κλάματα και ικεσίες κι εγώ θα τους οδηγώ. Θα τους φέρω σε κοιλάδες με πολλά νερά, μέσα από δρόμους ομαλούς, όπου δεν θα σκοντάφτουν, γιατί εγώ είμαι ο πατέρας των Ισραηλιτών και ο Εφραΐμ*Εφραΐμ. Είναι η πολυαριθμότερη φυλή του βορείου βασιλείου, και πολλές φορές χρησιμοποιείται για να δηλωθεί ολόκληρο το βόρειο βασίλειο (βλ. και στ. 6). είναι ο πρωτότοκός μου».

10 Ακούστε έθνη το λόγο του Κυρίου και διαλαλήστε τον ακόμη και στις χώρες τις μακρινές: Αυτός που διασκόρπισε τους Ισραηλίτες, αυτός και θα τους συγκεντρώσει και θα τους προστατέψει, όπως το κοπάδι του ο βοσκός. 11 Ο Κύριος έσωσε τους απογόνους του Ιακώβ, τους λύτρωσε από τον ισχυρό δυνάστη. 12 Πάνω στ’ όρος Σιών θα έρθουν και θα ψάλουν και θα χαρούν με του Κυρίου τ’ αγαθά, το στάρι, το κρασί, το φρέσκο λάδι, τα βόδια και τα πρόβατα. Και θα καρποφορούνε σαν τον κήπο που ποτίζεται και πια δε θα καταστραφούν. 13 Τότε θα χαίρονται οι παρθένες στο χορό κι όλοι μαζί οι νέοι και οι γέροι. «Θ’ αλλάξω σε χαρά το πένθος τους», λέει ο Κύριος. «Θα τους παρηγορήσω, κι ύστερα από τη λύπη τους θα τους χαροποιήσω. 14 Θα χορτάσω τους ιερείς με τα καλύτερα κομμάτια από τα σφάγια των θυσιών· ο λαός μου θα χορτάσει με τ’ αγαθά μου. Εγώ το λέω, ο Κύριος».

Τα παιδιά της Ραχήλ επιστρέφουν

15 Ακούστηκε στη Ραμά κραυγή,

θρήνος και κλάματα και στεναγμός βαρύς.

Για τα παιδιά της κλαίει η Ραχήλ,

μα πουθενά παρηγοριά δε βρίσκει,

γιατί πια δεν υπάρχουν στη ζωή.*Ραμά. Μικρό χωριό μερικά χλμ. βόρεια της Ιερουσαλήμ. Στην αρχαιότητα (Α΄ Σαμ 10:2) είχε στηθεί εκεί ο τάφος της Ραχήλ, μητέρας του Ιωσήφ και του Βενιαμίν (βλ. Γεν 35:16-19). Ο Ιωσήφ ήταν ο πρόγονος της φυλής του Εφραΐμ και Μανασσή. Η Ραχήλ εδώ είναι προσωποποίηση του Ισραήλ στο σύνολό του (Πρβλ. Μτ 2:18).

16 Αλλά ο Κύριος της λέει: «Σταμάτα να κλαις! Σκούπισε τα δάκρυά σου, γιατί ό,τι έχεις κάνει για τα παιδιά σου θ’ ανταμειφθεί: Θα επιστρέψουν απ’ τη χώρα του εχθρού. 17 Υπάρχει ελπίδα για τους απογόνους σου! Θα επιστρέψουν τα παιδιά σου στην πατρίδα τους. Εγώ το λέω, ο Κύριος».

Η επιστροφή του χαμένου γιου

18 Λέει ο Κύριος: «Άκουσα τους Ισραηλίτες πράγματι, να λέν’ με λύπη: "Κύριε, μας χτύπησες και άξιζε να μας χτυπήσεις, γιατί ήμασταν σαν τ’ ατίθασα μοσχάρια. Μα τώρα ξανακάλεσέ μας να επιστρέψουμε σ’ εσένα, γιατί εσύ είσαι ο Κύριος, ο Θεός μας. 19 Σ’ εσένα επιστρέψαμε μετανιωμένοι για ό,τι κάναμε. Το λάθος μας το καταλάβαμε και χτυπήσαμε το κεφάλι μας. Ντραπήκαμε και κατεξευτελιστήκαμε, γιατί αμαρτήσαμε ακόμη απ’ τα νιάτα μας, και τώρα το πληρώνουμε".

20 »Ο Εφραΐμ είναι ο πολυαγαπημένος μου γιος, το χαϊδεμένο μου παιδί», λέει ο Κύριος. «Κάθε φορά που τον τιμωρώ εξακολουθώ να τον σκέφτομαι. Γι’ αυτό η καρδιά μου χτυπάει τόσο δυνατά γι’ αυτόν. Πάντα θα τον σπλαχνίζομαι».

Ξεκίνημα για ένα λαμπρό μέλλον

21 Βάλε σημάδια, Ισραήλ! *Ισραήλ. Το εβρ. εδώ και στο στ. 22 έχει κατά λ. «παρθένα Ισραήλ». Βάλε οδοδείχτες στο δρόμο που πήρες όταν έφυγες, για να τον ξαναβρείς όταν πίσω θα επιστρέφεις. Γύρνα, γύρνα σ’ αυτές εδώ τις πόλεις σου! 22 Ως πότε θα διστάζεις αποστάτισσα Ισραήλ; Ο Κύριος δημιουργεί κάτι εντελώς καινούριο πάνω στη γη: Η γυναίκα είναι που θα τριγυρίζει τον άντρα.*Η γυναίκα... άντρα. Η έννοια της φρ. δεν είναι σαφής. Κατά μία εκδοχή, δυνατόν να σημαίνει ότι θα επικρατήσει απόλυτη ειρήνη· οι γυναίκες δεν θα χρειάζονται πια προστασία από το σύζυγό τους και θα μπορούν να τον περιβάλλουν με φροντίδα και αγάπη. Κατ’ άλλη εκδοχή, δυνατόν να σημαίνει ότι, ενώ μέχρι τώρα ο Θεός προσπαθούσε να κερδίσει την αγάπη του λαού του, στο μέλλον ο Ισραήλ θα αποζητάει την εύνοια του Θεού. Ο Θεός εδώ απευθύνεται στο λαό του στον ενικό και τον παρομοιάζει (κατά λ.) με παρθένα.

Η αλλαγή της κατάστασης του Ιούδα

23 Ο Κύριος του σύμπαντος, ο Θεός των Ισραηλιτών λέει: «Όταν θ’ αλλάξω την κατάστασή τους, θα ξαναλένε αυτόν το λόγο στη χώρα του Ιούδα και στις πόλεις τους: "ο Κύριος να σ’ ευλογεί, Ιερουσαλήμ, εσύ ο τόπος όπου ο Θεός εκδηλώνει τη δικαιοσύνη του, εσύ το άγιο του βουνό". 24 Τότε η χώρα του Ιούδα κι όλες οι πόλεις του θα κατοικηθούν· θα υπάρχουν πάλι εκεί γεωργοί, και βοσκοί που θα οδηγούν τα κοπάδια τους. 25 Τους εξαντλημένους από τη δίψα θα τους ποτίσω· τους εξασθενημένους από την πείνα θα τους χορτάσω».

26 Όταν ξύπνησα ένιωθα ανανεωμένος και δυναμωμένος.*Όταν... δυναμωμένος. Έκφραση που δηλώνει την κατάσταση του προφήτη, στην οποία επανέρχεται μετά το όραμα που βλέπει.

Αποκατάσταση του Ισραήλ και του Ιούδα

27 «Έρχονται μέρες», λέει ο Κύριος, «που όπως ο γεωργός σπέρνει το χωράφι του με σπόρο, έτσι κι εγώ θα γεμίσω τη χώρα του Ισραήλ και του Ιούδα με ανθρώπους και ζώα. 28 Όπως μέχρι τώρα φρόντισα να ξεριζώσω αυτά τα βασίλεια, να τα κατασκάψω, να τα κατεδαφίσω, να τα καταστρέψω και να τα συνθλίψω, το ίδιο θα φροντίσω τώρα για να τα ξαναχτίσω και να τα ξαναφυτέψω. Εγώ το λέω, ο Κύριος».

29 Εκείνες τις μέρες δεν θα λένε πια: «Οι πατεράδες έφαγαν τ’ άγουρα σταφύλια και των παιδιών τα δόντια μούδιασαν», 30 αλλά όποιος τρώει τ’ άγουρα σταφύλια, εκείνου τα δόντια θα μουδιάζουν. Καθένας θα πεθαίνει εξαιτίας της δικής του ανομίας.

Καινούρια διαθήκη με τον Ισραήλ και τον Ιούδα

31 «Έρχονται μέρες», λέει ο Κύριος, «που θα κάνω καινούρια διαθήκη με το λαό του Ισραήλ και του Ιούδα. 32 Δε θα έχει καμιά σχέση με τη διαθήκη που είχα κάνει με τους προγόνους τους την ημέρα που τους πήρα από το χέρι και τους οδήγησα έξω από τη Αίγυπτο. Εκείνοι δεν τήρησαν τη διαθήκη μου κι εγώ τους παραμέλησα. 33 Και να ποια θα είναι η νέα διαθήκη που θα κάνω με το λαό του Ισραήλ: Μετά τις μέρες εκείνες, θα βάλω το νόμο μου μέσα στη συνείδησή τους και θα τον γράψω στις καρδιές τους· θα είμαι Θεός τους κι αυτοί θα είναι λαός μου. 34 Δε θα διδάσκει πια καθένας το συμπολίτη του και τον αδερφό του λέγοντας "γνωρίστε τον Κύριο", γιατί όλοι τους θα με γνωρίζουν, από τον πιο άσημο ως τον πιο σπουδαίο. Θα συγχωρήσω την ανομία τους και δε θα ξαναθυμηθώ πια την αμαρτία τους. Εγώ το λέω, ο Κύριος».

Ο Ισραήλ παραμένει λαός του Θεού

35 Ο Κύριος έχει ορίσει τον ήλιο για να φωτίζει την ημέρα, και το φεγγάρι και τ’ αστέρια για να φωτίζουνε τη νύχτα· ταράζει τη θάλασσα και βουίζουν τα κύματά της. Αυτός, που τ’ όνομά του είναι Κύριος του σύμπαντος, λέει: 36 «Αν ποτέ τούτοι οι φυσικοί νόμοι πάψουν να ισχύουν, τότε μόνο θα πάψω ν’ αναγνωρίζω πως οι απόγονοι των Ισραηλιτών αποτελούν για πάντα έθνος.

37 »Όπως είναι αδύνατο να μετρηθεί ο ουρανός ή να ερευνηθούν τα θεμέλια της γης, έτσι είναι αδύνατο να απορρίψω κι εγώ το λαό Ισραήλ, παρ’ όλα όσα έχει πράξει».

Η ανοικοδόμηση της Ιερουσαλήμ

38 «Έρχονται μέρες», λέει ο Κύριος, «που θα ανοικοδομηθεί προς τιμήν μου η Ιερουσαλήμ από τον πύργο του Χανανεήλ, βορειοανατολικά, ως την πύλη της Γωνίας, βορειοδυτικά.*Για τον πύργο του Χανανεήλ βλ. υποσ. εις Νε 3:1. - Για την πύλη της Γωνίας βλ. υποσ. εις Β΄ Βασ 14:13.39 Τα σύνορά *τα σύνορά της. Εδώ νοούνται τα τείχη της πόλης. της θα εκτείνονται δυτικά ως το λόφο Γαρήβ κι από ’κει νότια προς τη Γοάθ. 40 Ολόκληρη η κοιλάδα που έχουν ταφεί οι νεκροί και είχε διασκορπιστεί η στάχτη των θυσιών, και όλα τα χωράφια από το χείμαρρο των Κέδρων ως τη γωνία της πύλης των Αλόγων*Βλ. υποσ. εις Νε 3:28. ανατολικά, όλη αυτή η περιοχή θα είναι αφιερωμένη σ’ εμένα τον Κύριο. Η Ιερουσαλήμ ποτέ πια δε θα κατεδαφιστεί ούτε θα καταστραφεί».

1 — Naquele tempo — declara o Senhor —, serei o Deus de todas as famílias de Israel, e eles serão o meu povo.

2 Assim diz o Senhor:

"O povo que escapou da morte

achou favor no deserto".

Quando Israel buscava descanso,

3 o Senhor lhe apareceu no passado,*31.3 Ou o Senhor apareceu a nós vindo de longe. dizendo:

"Eu a amei com amor eterno;

com amor leal a atraí.

4 Eu a edificarei mais uma vez,

ó Virgem Israel! Você será reconstruída!

Mais uma vez, você se adornará com os seus tamborins

e sairá dançando com os que alegremente festejam.

5 De novo, você plantará videiras

nas colinas de Samaria;

videiras que os lavradores plantarão

e cujo fruto desfrutarão.

6 Porque chegará o dia em que as sentinelas

gritarão nas colinas de Efraim:

‘Venham e subamos a Sião,

ao Senhor, o nosso Deus’ ".

7 Assim diz o Senhor:

"Cantem de alegria por causa de Jacó;

gritem, exaltando a principal das nações!

Proclamem e deem louvores, dizendo:

‘O Senhor salvou o seu povo,

o remanescente de Israel’.

8 Vejam, eu os trarei da terra do norte

e os reunirei dos confins da terra.

Entre eles estarão o cego e o aleijado,

mulheres grávidas e em trabalho de parto;

uma grande multidão voltará.

9 Voltarão com choro,

e em meio a súplicas eu os trarei.

Eu os conduzirei às correntes de águas

por um caminho plano, no qual não tropeçarão,

porque eu sou Pai para Israel,

e Efraim é o meu primogênito.

10 "Ouçam a palavra do Senhor, ó nações,

e proclamem nas ilhas distantes:

‘Aquele que dispersou Israel o reunirá

e, como pastor, vigiará o seu rebanho’.

11 O Senhor resgatou Jacó

e o libertou das mãos do que é mais forte do que ele.

12 Eles virão e cantarão de alegria nos altos de Sião;

ficarão radiantes de alegria pelos muitos bens dados pelo Senhor:

o cereal, o vinho novo, o azeite puro,

as crias das ovelhas e das vacas.

Serão como um jardim bem regado,

e nunca mais se entristecerão.

13 Então, as moças dançarão de alegria,

como também os jovens e os velhos.

Transformarei o lamento deles em júbilo;

eu lhes darei consolo e alegria em vez de tristeza.

14 Satisfarei os sacerdotes com fartura,

e o meu povo será saciado pela minha bondade",

declara o Senhor.

15 Assim diz o Senhor:

"Ouve-se uma voz em Ramá,

lamentação e amargo choro;

é Raquel que chora por seus filhos

e recusa ser consolada,

porque os seus filhos já não existem".

16 Assim diz o Senhor:

"Contenha o choro e as lágrimas,

pois o seu sofrimento será recompensado", declara o Senhor.

"Eles voltarão da terra do inimigo.

17 Por isso, há esperança para o seu futuro",

declara o Senhor.

"Os seus filhos voltarão para a sua pátria.

18 "Ouvi claramente Efraim lamentando-se:

‘Tu me disciplinaste como a um bezerro indomado,

e aceitei a correção.

Traz-me de volta, e voltarei,

porque tu és o Senhor, o meu Deus.

19 De fato, depois de desviar-me,

eu me arrependi;

depois que entendi,

bati no peito.*31.19 Hebraico: na coxa.

Estou envergonhado e humilhado,

porque trago sobre mim a desgraça da minha juventude’.

20 Não é Efraim o meu filho querido?

O filho em quem tenho prazer?

Cada vez que eu falo sobre Efraim,

mais intensamente me lembro dele.

Por isso, com ansiedade o tenho no coração;

tenho por ele grande compaixão",

declara o Senhor.

21 "Coloque marcos

e ponha sinais nas estradas para você,

preste atenção no caminho

que você trilhou.

Volte, ó Virgem Israel!

Retorne para as suas cidades.

22 Até quando você vagará,

ó filha rebelde?

O Senhor criou algo novo nesta terra:

uma mulher abraça*31.22 Ou sairá em busca de; ou ainda protegerá. um homem".

23 Assim diz o Senhor dos Exércitos, o Deus de Israel:

— Quando eu os trouxer de volta do cativeiro,*31.23 Ou eu lhes trouxer restauração. o povo de Judá e das suas cidades dirá novamente esta palavra: "O Senhor a abençoe, ó morada justa, ó monte sagrado". 24 O povo viverá em Judá e em todas as suas cidades, tanto os lavradores como os que conduzem os rebanhos. 25 Restaurarei o exausto e saciarei o enfraquecido.

26 Então, acordei e olhei ao redor. O meu sono tinha sido agradável.

27 — Virão dias — declara o Senhor — em que semearei o povo de Israel e o povo de Judá com sementes de homens e animais. 28 Como os vigiei para arrancar e despedaçar, para derrubar, destruir e trazer desgraça, assim os vigiarei para edificar e plantar — declara o Senhor. 29 — Naqueles dias, não se dirá mais:

"Os pais comeram uvas verdes,

e os dentes dos filhos se embotaram".

30 Ao contrário, cada um morrerá por causa do seu próprio pecado. Os dentes de todo aquele que comer uvas verdes se embotarão.

31 "Estão chegando os dias", declara o Senhor,

"em que farei uma nova aliança

com a comunidade de Israel

e com a comunidade de Judá.

32 Não será como a aliança

que fiz com os seus antepassados,

quando os tomei pela mão

para tirá-los da terra do Egito.

Porque quebraram a minha aliança,

apesar de eu ser o marido*31.32 Ou senhor. deles",*31.32 A Septuaginta e a Versão Siríaca trazem e eu me afastei deles.

declara o Senhor.

33 "Esta é a aliança que farei com o povo de Israel

depois daqueles dias", declara o Senhor:

"Porei a minha lei no íntimo deles

e a escreverei no seu coração.

Serei o Deus deles,

e eles serão o meu povo.

34 Ninguém mais ensinará ao seu próximo

nem dirá ao seu irmão: ‘Conheça o Senhor’,

porque todos eles me conhecerão,

desde o menor até o maior",

declara o Senhor.

"Porque eu lhes perdoarei a maldade

e nunca mais me lembrarei dos seus pecados."

35 Assim diz o Senhor,

aquele que designou o sol

para brilhar de dia,

que estabeleceu leis fixas

para que a lua e as estrelas brilhem de noite,

que agita o mar

para que as suas ondas rujam;

o seu nome é o Senhor dos Exércitos:

36 "Somente se essas leis fixas desaparecerem de diante de mim",

declara o Senhor,

"deixarão os descendentes de Israel

de ser uma nação diante de mim para sempre".

37 Assim diz o Senhor:

"Se os céus em cima puderem ser medidos,

e os alicerces da terra embaixo puderem ser sondados,

então eu rejeitarei os descendentes de Israel,

por tudo o que fizeram",

declara o Senhor.

38 — Estão chegando os dias — declara o Senhor — em que esta cidade será reconstruída para o Senhor, desde a torre de Hananeel até a porta da Esquina. 39 A linha de medir será estendida diretamente até a colina de Garebe, indo na direção de Goa. 40 Todo o vale, onde cadáveres e cinzas são jogados, e todos os terraços que dão para o vale do Cedrom a leste, até a esquina da porta dos Cavalos, serão consagrados ao Senhor. A cidade nunca mais será arrasada ou destruída.