Jeremias 44

Μήνυμα για τους Ιουδαίους που είχαν καταφύγει στην Αίγυπτο

1 Ο Κύριος μίλησε στον Ιερεμία σχετικά με τους Ιουδαίους που κατοικούσαν στην Αίγυπτο και είχαν εγκατασταθεί στις πόλεις Μιγδώλ, Δάφνη και Μέμφιδα και στην περιοχή Παθρώς.*Παθρώς. Έτσι ονομαζόταν το νότιο τμήμα της Αιγύπτου. Τους είπε, λοιπόν, ο Ιερεμίας: 2 «Ο Κύριος του σύμπαντος, ο Θεός του Ισραήλ, λέει: "εσείς είδατε όλα τα δεινά που προξένησα στην Ιερουσαλήμ και στις πόλεις του Ιούδα. Σήμερα όλες τους είναι ερείπια· κανείς δεν κατοικεί σ’ αυτές, 3 γιατί οι κάτοικοί τους έπραξαν το κακό και με εξόργισαν. Πήγαιναν και λάτρευαν άλλους θεούς, που δεν τους γνώριζαν ούτε αυτοί ούτε εσείς ούτε οι πρόγονοί σας και θυμίαζαν σ’ αυτούς. 4 Ωστόσο εγώ δεν έπαψα να σας στέλνω τους δούλους μου τους προφήτες, τον ένα μετά τον άλλο, και σας έλεγαν να μην πράττετε αυτό το βδελυρό πράγμα, που εγώ το απεχθάνομαι. 5 Εσείς όμως δεν ακούσατε· δε δώσατε καμιά σημασία, ούτε εγκαταλείψατε τον κακό σας δρόμο, ούτε πάψατε να θυμιάζετε σε άλλους θεούς. 6 Γι’ αυτό ξέσπασαν ο θυμός μου και η οργή μου και έκαψα τις πόλεις του Ιούδα και τις πλατείες της Ιερουσαλήμ· έγιναν σωρός ερειπίων και μέχρι σήμερα μένουν έρημες".

7 »Και τώρα ο Κύριος, ο Θεός του σύμπαντος, ο Θεός του Ισραήλ, λέει: "γιατί προκαλείτε το μεγάλο αυτό κακό στον εαυτό σας; Γιατί θέλετε να εξολοθρεύονται άντρες, γυναίκες, παιδιά και νήπια στο βασίλειο του Ιούδα, ώσπου κανείς από σας να μην απομείνει; 8 Γιατί θέλετε να με εξοργίζετε με τα έργα σας προσφέροντας θυμίαμα σε άλλους θεούς, ακόμη κι εδώ στην Αίγυπτο που έχετε έρθει; Θέλετε να εξολοθρευτείτε, και όλα τα έθνη της γης να σας καταριούνται και να σας εξευτελίζουν; 9 Ξεχάσατε όλη την προσβολή που μου γινόταν στο βασίλειο του Ιούδα και στα σοκάκια της Ιερουσαλήμ από τους βασιλιάδες του Ιούδα και τις γυναίκες τους, κι από σας και τις γυναίκες σας; 10 Δεν ταπεινωθήκατε μέχρι σήμερα, δε με σεβαστήκατε ούτε ακολουθήσατε το νόμο μου και τα προστάγματά μου, αυτά που είχα δώσει σ’ εσάς και στους προγόνους σας".

11 »Γι’ αυτό, ο Κύριος του σύμπαντος, ο Θεός του Ισραήλ, λέει: "εγώ θα στραφώ εναντίον σας και θα καταστρέψω ολόκληρο το βασίλειο του Ιούδα. 12 Ακόμη κι αυτοί που απέμειναν από το βασίλειο του Ιούδα κι αποφάσισαν να πάνε να ζήσουν στην Αίγυπτο, θα καταστραφούν όλοι τους εκεί. Θα σκοτωθούν στον πόλεμο ή θα πεθάνουν από την πείνα, μικροί και μεγάλοι. Θα προκαλούν κατάπληξη· θα τους καταριούνται και θα τους εξευτελίζουν. 13 Θα τιμωρήσω αυτούς που ήρθαν να μείνουν στην Αίγυπτο, όπως τιμώρησα τους κατοίκους της Ιερουσαλήμ, με πόλεμο, με πείνα και με ασθένειες. 14 Κανείς από τους κατοίκους του Ιούδα που απέμειναν και ήρθαν να ζήσουν στην Αίγυπτο δε θα ξεφύγει ούτε θα επιζήσει. Κανείς τους δε θα ξαναγυρίσει στη χώρα του Ιούδα, όπου τόσο επιθυμούν να επιστρέψουν μια μέρα και να ζήσουν εκεί. Κανένας δεν θα επιστρέψει, παρά μονάχα ελάχιστοι, που θ’ αφήσω να διασωθούν"».

Προσφορές στη Βασίλισσα του Ουρανού

15 Τότε όλοι οι άντρες, που ήξεραν ότι οι γυναίκες τους πρόσφεραν θυμίαμα σε άλλους θεούς και όλες οι γυναίκες που παρευρίσκονταν σ’ εκείνη τη μεγάλη συνάθροιση, όλοι όσοι κατοικούσαν στην Παθρώς, στην Αίγυπτο, είπαν στον Ιερεμία: 16 «Εμείς δεν θα υπακούσουμε στα λόγια που μας είπες και μας τα παρουσίασες για μήνυμα του Κυρίου! 17 Θα κάνουμε αυτά που έχουμε πει: Θα προσφέρουμε θυμίαμα στη Βασίλισσα του Ουρανού*Βασίλισσα του Ουρανού. Βλ. υποσ. εις κεφ. 7:18. και σπονδές, όπως κάναμε εμείς κι οι πρόγονοί μας, οι βασιλιάδες μας και οι άρχοντές μας στις πόλεις του βασιλείου του Ιούδα και στα σοκάκια της Ιερουσαλήμ. Τότε χορταίναμε ψωμί, περνούσαμε καλά και τίποτε κακό δεν μας συνέβαινε. 18 Ενώ, από τότε που σταματήσαμε να θυμιάζουμε στη Βασίλισσα του Ουρανού και να της προσφέρουμε σπονδές, στερηθήκαμε τα πάντα κι οι άνθρωποί μας πέθαναν στον πόλεμο κι από την πείνα».*Κατά τη μακρά βασιλεία του Μανασσή (696-642 π.Χ.) ο οποίος ευνόησε τη λατρεία των ξένων θεοτήτων (Β΄ Βασ 21:1-18), επικρατούσε ειρήνη και ευημερία. Οι συμφορές άρχισαν με το βασιλιά Ιωσία (639-609 π.Χ.), ο οποίος απομάκρυνε τις ξένες θεότητες (Β΄ Βασ 22:1–23:30).19 Και οι γυναίκες πρόσθεσαν: «Όταν εμείς θυσιάζαμε στη Βασίλισσα του Ουρανού και της προσφέραμε σπονδές, οι άντρες μας ήταν κι εκείνοι σύμφωνοι να της προσφέρουμε τα γλυκίσματα και τις σπονδές».

20 Αλλά ο Ιερεμίας διακήρυξε σ’ όλο το λαό, άντρες και γυναίκες, σ’ όλους που του έδωσαν αυτή την απάντηση: 21 «Πράγματι το θυμίαμα που προσφέρατε στις πόλεις του βασιλείου του Ιούδα και στα σοκάκια της Ιερουσαλήμ εσείς κι οι πρόγονοί σας, οι βασιλιάδες σας, οι άρχοντές σας και οι κάτοικοι της χώρας, ο Κύριος δεν το ξέχασε· το έλαβε υπόψη του. 22 Δεν μπόρεσε να υποφέρει τα κακά σας έργα και τις βδελυρές σας πράξεις. Γι’ αυτό η χώρα σας ερημώθηκε κι όσοι την έβλεπαν μετά έμεναν κατάπληκτοι και την καταριούνταν· κανείς δεν κατοικεί πια σ’ αυτήν. 23 Θυμιάζατε στους ξένους θεούς και αμαρτάνατε στον Κύριο· δεν υπακούατε στα λόγια του, δεν ακολουθούσατε το νόμο του, τα προστάγματά του και τις εντολές του· γι’ αυτό σας έχουν βρει όλες αυτές οι συμφορές».

24 Έπειτα είπε ο Ιερεμίας σ’ όλον το λαό και κυρίως στις γυναίκες: «Ακούστε το λόγο του Κυρίου όλοι οι κάτοικοι του βασιλείου του Ιούδα που βρίσκεστε στην Αίγυπτο! 25 Λέει ο Κύριος του σύμπαντος, ο Θεός του Ισραήλ: "Εσείς και οι γυναίκες σας πραγματοποιήσατε την υπόσχεσή σας, ότι το δίχως άλλο θα εκπληρώνατε τα τάματά σας, να θυμιάζετε δηλαδή στη Βασίλισσα του Ουρανού και να της προσφέρετε σπονδές. Εκπληρώστε λοιπόν τα τάματά σας και τηρήστε τους όρκους σας. 26 Ακούστε όμως όλοι τι λέω εγώ, ο Κύριος: Ορκίζομαι στο μεγάλο μου όνομα, ότι δε θα σας επιτρέψω να χρησιμοποιείτε το όνομά μου στους όρκους σας με τη φράση, Μα τον αληθινό Θεό, τον Κύριο! 27 Θα επαγρυπνώ για το κακό σας, όχι για το καλό σας. Και όλοι οι Ιουδαίοι που ζουν στην Αίγυπτο, θα καταστραφούν από τον πόλεμο και την πείνα, ωσότου εξαφανιστούν όλοι. 28 Όσοι γλιτώσουν από τον πόλεμο –πολύ λίγοι– θα επιστρέψουν στη χώρα του Ιούδα από την Αίγυπτο, όπου είχαν πάει να μείνουν· και τότε θα δουν ποιανού ο λόγος θα εκπληρωθεί: ο δικός σας ή ο δικός μου.*Το έτος 568 π.Χ. η Αίγυπτος κυριεύτηκε από το Ναβουχοδονόσορ. Είναι άγνωστο τι συνέβη τότε στους Ιουδαίους της Αιγύπτου.29 Θα σας τιμωρήσω σ’ αυτόν εδώ τον τόπο και οι απειλές μου εναντίον σας θα πραγματωθούν εξάπαντος. Κι αυτή θα είναι η απόδειξη", λέει ο Κύριος: 30 "Θα παραδώσω το βασιλιά της Αιγύπτου, το Φαραώ Χωφρά,*Ο Φαραώ Χωφρά φονεύθηκε το 569 π.Χ. σε μια εσωτερική πολιτική επανάσταση. στα χέρια των εχθρών του, που ζητούν να τον σκοτώσουν, όπως παρέδωσα το βασιλιά του Ιούδα Σεδεκία στα χέρια του εχθρού του του Ναβουχοδονόσορ, βασιλιά της Βαβυλώνας, που ζητούσε να τον σκοτώσει"».

A desgraça causada pela idolatria

1 Esta é a palavra que veio a Jeremias, para todos os judeus que estavam no Egito e viviam em Migdol, Tafnes, Mênfis e na região de Patros:

2 — Assim diz o Senhor dos Exércitos, o Deus de Israel: "Vocês viram toda a desgraça que eu trouxe sobre Jerusalém e sobre todas as cidades de Judá. Hoje elas estão em ruínas e desabitadas 3 por causa do mal que fizeram. Os seus moradores provocaram a minha ira queimando incenso e prestando culto a outros deuses, que nem eles, nem vocês, nem os seus antepassados jamais conheceram. 4 Vez após vez, eu enviei a vocês os meus servos, os profetas, que disseram: ‘Não façam essa coisa detestável que eu odeio!’. 5 Mas eles não me ouviram nem me deram atenção; não se converteram da sua maldade nem cessaram de queimar incenso a outros deuses. 6 Por isso, o meu furor foi derramado e queimou as cidades de Judá e as ruas de Jerusalém, tornando-as na ruína desolada que são hoje".

7 — Assim diz o Senhor, o Deus dos Exércitos, o Deus de Israel: "Por que trazer uma desgraça tão grande sobre vocês mesmos, eliminando de Judá homens e mulheres, crianças e recém-nascidos, sem deixar remanescente algum? 8 Por que vocês provocam a minha ira com o que fazem, queimando incenso a outros deuses no Egito, onde vocês vieram residir? Vocês se destruirão e se tornarão objeto de desprezo e afronta entre todas as nações da terra. 9 Acaso vocês se esqueceram da maldade cometida pelos seus antepassados, pelos reis de Judá e as mulheres deles, e da impiedade cometida por vocês e as suas mulheres na terra de Judá e nas ruas de Jerusalém? 10 Até hoje não se humilharam nem mostraram reverência e não seguiram a minha lei e os estatutos que dei a vocês e aos seus antepassados".

11 — Portanto, assim diz o Senhor dos Exércitos, o Deus de Israel: "Estou decidido a trazer desgraça sobre vocês e destruir todo o Judá. 12 Tomarei o remanescente de Judá, que decidiu partir e residir no Egito, e todos morrerão no Egito. Cairão pela espada ou pela fome; desde o menor até o maior morrerão pela espada ou pela fome. Eles se tornarão objeto de maldição, de pavor, de desprezo e de afronta. 13 Castigarei aqueles que vivem no Egito com a espada, com a fome e com a peste, como castiguei Jerusalém. 14 Ninguém do remanescente de Judá que foi morar no Egito escapará ou sobreviverá para voltar à terra de Judá, para a qual anseiam voltar e nela viver; não voltarão, exceto uns poucos fugitivos".

15 Então, todos os homens que sabiam que as suas mulheres queimavam incenso a outros deuses e todas as mulheres que estavam presentes — uma grande assembleia — e todo o povo que morava no Egito, na região de Patros, disseram a Jeremias:

16 — Não daremos atenção à mensagem que você nos apresenta em nome do Senhor! 17 Certamente que faremos tudo o que dissemos que faríamos: "Queimaremos incenso à Rainha dos Céus e derramaremos ofertas de bebidas a ela, tal como fazíamos, nós e os nossos antepassados, os nossos reis e os nossos líderes, nas cidades de Judá e nas ruas de Jerusalém. Naquela época, tínhamos fartura de comida, éramos prósperos e nada sofríamos. 18 Mas, desde que paramos de queimar incenso à Rainha dos Céus e de derramar ofertas de bebidas a ela, nada temos e perecemos pela espada e pela fome".

19 As mulheres acrescentaram:

— Quando queimávamos incenso à Rainha dos Céus e derramávamos ofertas de bebidas para ela, será que era sem o consentimento do marido de cada uma de nós que fazíamos bolos com a imagem dela e derramávamos as ofertas de bebidas?

20 Então, Jeremias disse a todo o povo, tanto aos homens como às mulheres que lhe haviam respondido:

21 — E o Senhor? Não se lembra ele do incenso queimado nas cidades de Judá e nas ruas de Jerusalém por vocês e pelos seus antepassados, os seus reis e os seus líderes e pelo povo da terra? Será que ele não pensa nisso? 22 Quando o Senhor não pôde mais suportar as maldades e as práticas detestáveis de vocês, a terra de vocês ficou devastada e desolada, tornou-se objeto de maldição e ficou desabitada, como se vê no dia de hoje. 23 Foi porque vocês queimaram incenso e pecaram contra o Senhor, não obedeceram à sua palavra nem seguiram a sua lei, os seus estatutos e os seus testemunhos que esta desgraça caiu sobre vocês, como se vê no dia de hoje.

24 Então, Jeremias disse a todo o povo e a todas as mulheres:

— Ouçam a palavra do Senhor, todos vocês, judeus que estão no Egito. 25 Assim diz o Senhor dos Exércitos, o Deus de Israel: "Vocês e as suas mulheres cumpriram o que prometeram quando disseram: ‘Certamente cumpriremos os votos que fizemos de queimar incenso e derramar ofertas de bebidas à Rainha dos Céus’ ".

— Prossigam! Façam o que prometeram! Cumpram os seus votos! 26 Mas ouçam a palavra do Senhor, todos vocês, judeus que vivem no Egito: "Eu juro pelo meu grande nome", diz o Senhor, "que em todo o Egito ninguém de Judá voltará a invocar o meu nome ou a jurar pela vida do Soberano, o Senhor. 27 Vigiarei sobre eles para trazer-lhes a desgraça, não o bem; os judeus do Egito perecerão pela espada e pela fome até que sejam todos destruídos. 28 Serão poucos os que escaparão da espada e voltarão do Egito para a terra de Judá. Então, todo o remanescente de Judá que veio residir no Egito saberá qual é a palavra que se cumpre, a minha ou a deles.

29 "Este será o sinal para vocês de que os castigarei neste lugar", declara o Senhor, "e, então, vocês ficarão sabendo que as minhas ameaças de trazer desgraça certamente se realizarão. 30 Assim diz o Senhor: ‘Entregarei o faraó Hofra, rei do Egito, nas mãos dos seus inimigos que desejam tirar-lhe a vida, assim como entreguei Zedequias, rei de Judá, nas mãos de Nabucodonosor, rei da Babilônia, o inimigo que desejava tirar-lhe a vida’ ".