1 O vinho é escarnecedor,

a bebida forte alvoroçadora;

e todo aquele que neles

errar nunca será sábio.

2 Como o rugido do leão

é o terror do rei;

o que o provoca à ira peca

contra a sua própria alma.

3 Honroso é para o homem

desviar-se de questões,

mas todo tolo

é intrometido.

4 O preguiçoso não lavrará

por causa do inverno,

pelo que mendigará na sega,

mas nada receberá.

5 Como as águas profundas é

o conselho no coração do homem;

mas o homem de inteligência

o trará para fora.

6 A multidão dos homens apregoa

a sua própria bondade,

porém o homem fidedigno

quem o achará?

7 O justo anda na sua sinceridade;

bem-aventurados serão

os seus filhos depois dele.

8 Assentando-se o rei

no trono do juízo,

com os seus olhos

dissipa todo o mal.

9 Quem poderá dizer:

Purifiquei o meu coração,

limpo estou de meu pecado?

10 Dois pesos diferentes

e duas espécies de medida

são abominação ao Senhor,

tanto um como outro.

11 Até a criança se dará

a conhecer pelas suas ações,

se a sua obra é pura e reta.

12 O ouvido que ouve,

e o olho que vê,

o Senhor os fez a ambos.

13 Não ames o sono,

para que não empobreças;

abre os teus olhos,

e te fartarás de pão.

14 Nada vale, nada vale,

dirá o comprador,

mas, indo-se,

então se gabará.

15 Há ouro e abundância de rubis,

mas os lábios

do conhecimento

são joia preciosa.

16 Ficando alguém por fiador

de um estranho,

tome-se-lhe a roupa;

e por penhor

àquele que se obriga

pela mulher estranha.

17 Suave é ao homem

o pão da mentira,

mas depois a sua boca

se encherá de cascalho.

18 Cada pensamento se

confirma com conselho

e com bons conselhos se faz a guerra.

19 O que anda tagarelando

revela o segredo;

não te intrometas com o que

lisonjeia com os seus lábios.

20 O que amaldiçoa seu pai

ou sua mãe,

apagar-se-á a sua lâmpada

em negras trevas.

21 A herança que no princípio

é adquirida às pressas,

no fim não será abençoada.

22 Não digas: Vingar-me-ei do mal;

espera pelo Senhor,

e ele te livrará.

23 Pesos diferentes são

abomináveis ao Senhor,

e balança enganosa

não é boa.

24 Os passos do homem são

dirigidos pelo Senhor;

como, pois,

entenderá o homem o seu caminho?

25 Laço é para o homem

apropriar-se do que é santo,

e só refletir depois

de feitos os votos.

26 O rei sábio dispersa os ímpios

e faz passar sobre eles a roda.

27 O espírito do homem é

a lâmpada do Senhor,

que esquadrinha todo o interior

até o mais íntimo do ventre.

28 Benignidade

e verdade guardam ao rei,

e com benignidade

sustém ele o seu trono.

29 A glória do jovem

é a sua força;

e a beleza dos velhos

são os cabelos brancos.

30 Os vergões das feridas são a purificação dos maus,

como também as pancadas que penetram

até o mais íntimo do ventre.

1 Το κρασί φέρνει αυθάδεια και τα μεθυστικά ποτά μανία· όποιος αφήνεται να δελεάζεται απ’ αυτά, σοφός δεν μπορεί να ’ναι.

2 Σαν λιονταριού είναι βρυχηθμός του βασιλιά ο θυμός· όποιος τον εξοργίζει τη ζωή του χάνει.

3 Τιμή είναι για τον άνθρωπο φιλονικίες ν’ αποφεύγει· μόνο οι ανόητοι εξάπτονται.

4 Ο οκνός δεν οργώνει το φθινόπωρο, μα στη συγκομιδή καρπό δε θα ’βρει να θερίσει.

5 Οι σκέψεις στην καρδιά του ανθρώπου σαν τα βαθιά είναι νερά, μα ο άνθρωπος ο συνετός ξέρει απ’ αυτές ν’ αντλήσει.

6 Πολλοί είναι που διακηρύττουν την καλοσύνη του καθένας, αλλά ποιος θα μπορέσει να ’βρει άνθρωπο αξιόπιστο;

7 Ο δίκαιος βαδίζει μες στην ευθύτητά του, κι ευτυχισμένα τα παιδιά του θα ’ναι μετά απ’ αυτόν.

8 Ο βασιλιάς που κάθεται στο θρόνο να δικάσει, με τη ματιά του μοναχά κάθε κακό διακρίνει.

9 Ποιος είναι που μπορεί να πει: «Εξάγνισα την καρδιά μου, άσπιλος είμαι απ’ την αμαρτία μου»;

10 Λειψά ζύγια και ψεύτικα μέτρα, είν’ και τα δυο στον Κύριο μισητά.

11 Και το παιδί ακόμα δείχνει με τις πράξεις του αν θα ’ναι τα έργα του αθώα και σωστά.

12 Το αυτί που ακούει και το μάτι που βλέπει, ο Κύριος τα ’χει φτιάξει και τα δυο.

13 Τον ύπνο μην τον αγαπάς αν θες να μη φτωχύνεις· κράτα ανοιχτά τα μάτια σου και θα χορτάσεις το ψωμί.

14 «Κακό, κακό», λέει ο αγοραστής, μα καθώς φεύγει μέσα του παινεύεται.

15 Χρυσάφι υπάρχει κι άφθονα μαργαριτάρια· τα χείλη όμως τα γνωστικά είναι το πιο πολύτιμο.

16 Πάρε το ρούχο εκεινού που γι’ άλλον μπήκε εγγυητής και κράτησέ το ενέχυρο για των ξένων τα χρέη.

17 Είναι γλυκό στον άνθρωπο ψωμί που το ’βγαλε με απάτη· μετά όμως θα του γίνει χαλίκια μες στο στόμα του.

18 Κατάστρωσε τα σχέδιά σου ύστερα από συμβουλή, και με υπολογισμούς σωστούς έβγα στον πόλεμο.

19 Ο φλύαρος εδώ κι εκεί τα μυστικά τα φανερώνει· γι’ αυτό μην έχεις σχέσεις μ’ εκείνον που μιλάει πολύ.

20 Αυτός που μάνα και πατέρα καταριέται, θα δει να χάνεται η ζωή του, σαν το λυχνάρι που σε σκοτάδι σβήνεται βαθύ.

21 Ο πλούτος που αποκτήθηκε γρήγορα απ’ την πρώτη στιγμή, στο τέλος δεν θα ευλογηθεί.

22 Μην πεις: «Θ’ ανταποδώσω το κακό». Περίμενε τον Κύριο κι αυτός θα σε γλιτώσει.

23 Τα λειψά ζύγια ο Κύριος τ’ απεχθάνεται, κι η πλάστιγγα η ψεύτικη πράγμα καλό δεν είναι.

24 Τα βήματα του ανθρώπου τα κατευθύνει ο Κύριος· πώς μπορεί λοιπόν ο άνθρωπος να γνωρίζει το δρόμο της ζωής του;

25 Παγίδα είναι στον άνθρωπο να τάζει αλόγιστα στο Θεό, κι αφού κάνει το τάμα του μετά να συλλογιέται.

26 Ο βασιλιάς που ’ναι σοφός διαχωρίζει τους κακούς, και στρέφει ενάντιά τους την ποινή.

27 Το πνεύμα του ανθρώπου λυχνάρι είναι δοσμένο από τον Κύριο, που ερευνάει όλα τα βάθη της καρδιάς.

28 Η αγάπη κι η αλήθεια είν’ η φρουρά του βασιλιά, και με την καλοσύνη του το θρόνο του στηρίζουν.

29 Τιμή των νέων είν’ η δύναμή τους, και των γερόντων κόσμημα η λευκασμένη κεφαλή.

30 Ραβδίσματα που μελανιάζουν, καθαρίζουν το κακό· το ίδιο και τα πλήγματα της καρδιάς τα βάθη.*Η εξήγηση του στ. στο εβρ. είναι αβέβαιη.