Provérbios 16

1 DIE planne van die hart is van die mens, maar die antwoord van die tong kom van die Here.

2 Al die weë van 'n man is suiwer in sy oë, maar die Here toets die geeste.

3 Laat jou werke aan die Here oor, dan sal jou planne uitgevoer word.

4 Alles het die Here gemaak vir sy doel, ja, ook die goddelose vir die dag van onheil.

5 Elke hoogmoedige van hart is vir die Here 'n gruwel; sekerlik, hy sal nie ongestraf bly nie.

6 Deur liefde en trou word die skuld versoen, en deur die vrees van die Here wyk 'n mens af van die kwaad.

7 As die Here behae het in die weë van 'n man, dan laat Hy selfs sy vyande met hom vrede hou.

8 Liewer 'n bietjie met geregtigheid, as 'n menigte van inkomste met onreg.

9 Die hart van die mens dink sy weg uit, maar die Here rig sy voetstappe.

10 Die beslissing is op die lippe van die koning; in die regspraak handel sy mond nie ontrou nie.

11 'n Regte weegtoestel en weegskaal kom van die Here, al die weegstene in die sak is sy werk.

12 Dit is 'n gruwel vir konings om goddeloosheid te doen, want deur geregtigheid word die troon bevestig.

13 Die konings het behae in regverdige lippe, en hulle het hóm lief wat regte dinge spreek.

14 Die grimmigheid van die koning is soos boodskappers van die dood, maar 'n wyse man bring dit tot bedaring.

15 In die vriendelike blik van die koning is lewe, en sy welgevalle is soos 'n wolk van die laat reëns.

16 Hoeveel beter is dit om wysheid te verkry as goud, en verkiesliker om verstand te verwerf as silwer.

17 Die gemaakte pad van die opregtes is om van die kwaad af te wyk; hy wat op sy wandel ag gee, bewaar sy lewe.

18 Trotsheid kom voor die verbreking, en hoogmoed kom voor die val.

19 Dit is beter om nederig van gees te wees saam met die ootmoediges as om buit te verdeel met die trotsaards.

20 Wie ag gee op die Woord, sal die goeie vind; en hy wat op die Here vertrou, is gelukkig.

21 'n Wyse van hart word verstandig genoem, en soetheid van lippe vermeerder die lering.

22 'n Fontein van die lewe is die verstand vir sy besitter, maar die tugtiging van die sotte is sotheid.

23 Die hart van die wyse maak sy mond verstandig en vermeerder die lering op sy lippe.

24 Vriendelike woorde is soos 'n heuningkoek: soet vir die siel en 'n genesing vir die gebeente.

25 Daar is 'n weg wat vir 'n mens reg lyk, maar die einde daarvan is weë van die dood.

26 Die honger van die werksman arbei vir hom, want sy mond jaag hom aan.

27 'n Deugniet grawe 'n kuil van onheil, en op sy lippe is soos 'n brandende vuur.

28 'n Man van valse streke saai tweedrag, en 'n kwaadstoker skei vriende van mekaar.

29 'n Man van geweld verlei sy naaste en lei hom op 'n weg wat nie goed is nie.

30 Hy wat sy oë toemaak om valsheid te bedink, wat sy lippe vasknyp, het die kwaad alreeds gedoen.

31 Grysheid is 'n sierlike kroon; dit word gevind op die weg van geregtigheid.

32 Die lankmoedige is beter as 'n held; en hy wat sy gees beheers, as een wat 'n stad inneem.

33 In die skoot word die lot gewerp, maar elke beslissing daarvan kom van die Here.

1 Hjertets råd hører mennesket til, men fra Herren får tungen sitt svar.

2 Alle en manns veier er rene i hans egne øine, men Herren veier åndene.

3 Legg dine gjerninger på Herren, så skal dine råd ha fremgang.

4 Herren har gjort hver ting til dens øiemed, også den ugudelige til straffens dag.

5 Enhver overmodig er en vederstyggelighet for Herren; visselig, en slik mann blir ikke ustraffet.

6 Ved kjærlighet og trofasthet utsones misgjerning, og den som frykter Herren, holder sig fra det onde.

7 Når Herren har behag i en manns ferd, da gjør han at endog hans fiender holder fred med ham.

8 Bedre er lite med rettferdighet enn stor vinning med urett.

9 Menneskets hjerte tenker ut sin vei, men Herren styrer hans gang.

10 Guddoms-ord er på kongens leber; hans munn skal ikke forsynde sig når han dømmer.

11 Rett vekt og rette vektskåler hører Herren til; alle vektstener i pungen er hans verk.

12 Ugudelige gjerninger er en vederstyggelighet for konger; for ved rettferdighet blir tronen trygget.

13 Rettferdige leber er til velbehag for konger, og den som taler det som rett er, elsker de.

14 En konges vrede er dødens bud, men en vis mann stiller vreden.

15 I lyset fra kongens åsyn er det liv, og hans nåde er som en sky med vårregn.

16 vinne visdom(-)hvor meget bedre er det ikke enn gull! Og å vinne forstand er mere verdt enn sølv.

17 De opriktiges vei er å holde sig fra det onde; den som akter på sin vei, bevarer sitt liv.

18 Forut for undergang går overmot, og forut for fall stolt mot.

19 Det er bedre å være ydmyk sammen med dem som er i nød, enn å dele bytte med de overmodige.

20 Den som akter på ordet, skal finne lykke, og den som setter sin lit til Herren, er salig.

21 Den som er vis i hjertet, blir kalt forstandig, og lebers sødme fremmer lærdom.

22 Klokskap er en livsens kilde for dem som eier den, men dårers straff er deres egen dårskap.

23 Den vises hjerte gjør hans munn forstandig og legger mere og mere lærdom på hans leber.

24 Milde ord er kostelig honning, søt for sjelen og en lægedom for kroppen.

25 Mangen vei tykkes en mann rett, men enden på det er dødens veier.

26 Arbeiderens sult arbeider for ham; for hans munn driver ham frem.

27 En niding graver en ulykkesgrav, og på hans leber er det likesom en fortærende ild.

28 En falsk mann volder trette, og en øretuter skiller venn fra venn.

29 En voldsmann forlokker sin næste og fører ham inn på en vei som ikke er god.

30 Den som lukker sine øine for å tenke på svik, og den som kniper sine leber sammen, han har allerede fullført det onde.

31 Grå hår er en fager krone; den finnes på rettferdighets vei.

32 Den langmodige er bedre enn en veldig helt, og den som styrer sitt sinn, er bedre enn den som inntar en by.

33 I kappens fold rystes loddet, men avgjørelsen kommer alltid fra Herren.