Provérbios 24

1 WEES nie afgunstig op die kwaaddoeners nie, en begeer nie om met hulle saam te wees nie.

2 Want hulle hart bedink verwoesting, en hulle lippe spreek moeite.

3 Deur wysheid word 'n huis gebou, en deur verstand word dit bevestig;

4 en deur kennis word die kamers gevul met allerhande kosbare en lieflike goed.

5 'n Wyse man is sterk, en 'n man van kennis ontwikkel krag.

6 Want deur goeie oorleg kan jy voorspoedig oorlog voer, en die oorwinning is deur die menigte van raadgewers.

7 Die wysheid is vir die sot te hoog; in die poort maak hy sy mond nie oop nie.

8 Hy wat hom voorneem om kwaad te doen, word 'n skelm genoem.

9 Die sonde is 'n dwase voorneme, en die spotter is 'n gruwel vir die mensdom.

10 Gedra jy jou slap in die dag van benoudheid, dan skiet jou krag te kort.

11 Red die wat na die dood gesleep word, en die wat na die slagbank wankel, hou hulle tog terug!

12 As jy sê: Kyk, ons het dit nie geweet nie! — sal Hy wat die harte toets, dit nie merk nie? En Hy wat let op jou siel, Hy kom dit te wete. En Hy vergeld die mens na sy werk.

13 Eet heuning, my seun, want dit is goed, en heuningstroop is soet teen jou verhemelte.

14 Erken dat die wysheid só is vir jou siel; as jy dit vind, dan is daar 'n toekoms, en jou hoop sal nie verydel word nie.

15 Loer nie, o goddelose, op die woning van die regverdige, verwoes sy verblyfplek nie.

16 Want sewe maal val die regverdige en staan weer op, maar die goddelose struikel in die ongeluk.

17 As jou vyand val, verheug jou nie; en as hy struikel, laat jou hart nie juig nie,

18 dat die Here dit nie sien en dit miskien verkeerd is in sy oë en Hy sy toorn van hom afwend nie.

19 Vererg jou nie oor die kwaaddoeners nie, wees nie afgunstig op die goddelose nie.

20 Want die kwaaddoener het geen toekoms nie, die lamp van die goddelose gaan dood.

21 My seun, vrees die Here en die koning, laat jou nie in met oproerige mense nie.

22 Want skielik sal hulle ongeluk opkom, en die uitgang van hulle jare, wie weet dit?

23 Ook hierdie spreuke is van die wyse manne afkomstig. Om partydig te wees in die gereg, is verkeerd.

24 Hy wat vir die skuldige sê: Jy het reg! — die volke sal hom vervloek, die nasies sal hom verwens.

25 Maar met die wat onpartydig straf, gaan dit goed; en oor hulle kom die seën van voorspoed.

26 Hy wat regte antwoorde gee, soen die lippe.

27 Maak jou werk buitekant reg, en bring dit vir jou op die land in orde; daarna moet jy dan jou huis bou.

28 Wees nie sonder oorsaak getuie teen jou naaste nie; want mag jy met jou lippe mislei?

29 Moenie sê nie: Soos hy aan my gedoen het, so sal ek aan hom doen — ek sal die man vergelde na sy werk.

30 Ek het by die land van 'n lui man verbygeloop en langs die wingerd van 'n verstandelose mens,

31 en kyk, dit was heeltemal toegegroei van die dorings, sy oppervlakte was oordek met brandnekels en sy klipmuur omgegooi.

32 En ek het dit aanskou, ja, daarop gelet, gekyk, en lering aangeneem:

33 Nog 'n bietjie slaap, nog 'n bietjie sluimer, nog 'n bietjie hande-vou om uit te rus;

34 dan kom jou armoede aangeloop en jou gebrek soos 'n gewapende man.

1 Vær ikke misunnelig på onde mennesker, og ha ikke lyst til å være med dem! 2 For deres hjerte tenker bare på å ødelegge, og deres leber taler ulykke.

3 Ved visdom bygges et hus, og ved forstand blir det trygget,

4 og ved kunnskap fylles kammerne med all slags kostelig og herlig gods. 5 En vis mann er sterk, og en kyndig mann øker sin kraft. 6 Du skal søke veiledning når du fører krig; hvor det er mange rådgivere, er det frelse.

7 Visdom er for høi for dåren; i byporten lukker han ikke sin munn op.

8 Den som tenker ut onde råd, blir kalt en renkesmed. 9 Dårskaps råd er synd, og en spotter er en vederstyggelighet blandt folk.

10 Viser du dig motløs på trengselens dag, så er din kraft ringe.

11 Frels dem som hentes til døden, og hold tilbake dem som føres skjelvende bort til retterstedet!

12 Når du sier: Se, vi visste ikke noget om det, mon da ikke han skjønner det, han som veier hjertene, og han som gir akt på din sjel, mon ikke han vet det og gjengjelder enhver efter hans gjerninger?

13 Et honning, min sønn, for den er god, og fin honning er søt for din gane!

14 Akt visdommen like så gagnlig for din sjel! Har du funnet den, så er det en fremtid for dig, og ditt håp skal ikke bli til intet.

15 Lur ikke som en ugudelig på den rettferdiges bolig, ødelegg ikke hans hjem!

16 For syv ganger faller den rettferdige og står op igjen, men de ugudelige kastes over ende når ulykken kommer.

17 Når din fiende faller, må du ikke glede dig, og når han snubler, må ikke ditt hjerte fryde sig,

18 forat ikke Herren skal se det og mislike det, så han vender sin vrede fra ham. {og til dig}

19 La ikke din vrede optendes over de onde, bli ikke harm over de ugudelige!

20 For de onde har ingen fremtid, de ugudeliges lampe slukner.

21 Frykt Herren, min sønn, og kongen! Med folk som setter sig op mot dem, må du ikke ha noget å gjøre;

22 for ulykken kommer brått over dem, og ødeleggelsen fra dem begge {Gud og kongen.} (-)hvem kjenner den?

23 Også disse ordsprog er av vismenn: Dommeren bør ikke gjøre forskjell på folk.

24 Den som sier til den skyldige: Du er uskyldig, ham vil folkeslagene forbanne, ham vil folkene ønske ondt over; 25 men dem som straffer ham, skal det gå vel, og lykke og velsignelse skal komme over dem. 26 Kyss på leber gir den som svarer med rette ord.

27 Fullfør din gjerning der ute og gjør den ferdig på marken! Siden kan du bygge ditt hus.

28 Vær ikke vidne mot din næste uten årsak! Eller skulde du gjøre svik med dine leber?

29 Si ikke: Som han har gjort mot mig, således vil jeg gjøre mot ham; jeg vil gjengjelde enhver efter hans gjerninger.

30 Jeg kom gående forbi en lat manns mark, et uforstandig menneskes vingård,

31 og se, den var helt overgrodd med tistler; nesler skjulte dens bunn, og stengjerdet om den var revet ned. 32 Og jeg, jeg blev det var, jeg gav akt på det; jeg så det og tok lærdom av det: 33 Sier du: La mig ennu sove litt, blunde litt, folde mine hender litt og hvile(-) 34 så kommer armoden over dig som en landstryker, og nøden som en mann med skjold.