1 Papo mʉpolyi nʉ mʉkʉlʉ wɨkamʉkolya ʉ Sitepwano, "Makani aya nʉsemewe a taine?"
2 Sitepwano wɨkasʉkɨɨlya, "Anyandʉgʉ ane nɨ atata, ntegeelyi! Itunda aɨʉmigee ʉ gʉkʉ witʉ ʉ Ibulahimu, naɨʉkolɨ ʉko kʉ Mesopotamia, naɨ wakɨlɨ kʉhamɨla kishiɨ kʉ Halani. 3 Itunda wɨkamʉɨla ʉ Ibulahimu, ‘Hega mihɨɨ ako aleke ɨanyandʉgʉ ako, ʉlongole kihɨɨ nɨ kʉʉlagɨɨla.’ 4 Kʉlʉlo Ibulahimu wɨkahega mihɨɨ a Akalidayo wɨkalongola kishiɨ kʉ Halani. Naɨwasha ihe, Itunda wɨkamʉheja kʉ Halani wɨkahamɨla mihɨɨ ɨyɨ nɨmishiɨ itungo ɨlɨ. 5 Itunda shanga aɨʉmʉsalisilye ihɨɨ ɨyi, nɨ itɨga, Itunda ingɨ aɨʉmʉlapɨe kɨna ʉkʉmʉlekela ihɨɨ ɨyɨ ʉ Ibulahimu nʉ wileli wakwe, palʉng'wɨ nɨ itɨ itungo nɨlanso Ibulahimu aɨmɨgila anga ng'wana wɨhi. 6 Itunda wɨkamʉɨla ʉ Ibulahimu. ‘Wileli nʉwako ʉkʉtula akʉteng'wa mihɨɨ nɨshangaao, nawo akʉtula atʉʉng'wa nʉkʉtendeelwa ʉbɨ myaka magana annɨ.’ 7 Itunda wɨkalʉnga, ‘Ʉnene ingɨ kʉmɨtenda ibɨ ndʉgʉ nɨkʉmʉtenda ʉnyenye kʉtula mɨatʉʉng'wa. Sʉnga akʉhega mihɨɨ nanso aze ankʉlye apa itɨ.’ 8 Papo Itunda wɨkamʉpa ʉ Ibulahimu ntendo ahʉmba kʉtalwa kɨdamu kɨtule kɨlɨngasɨɨlyo kilago lakwe. Sʉnga Ibulahimu wɨkamʉtuga ʉ Isaki, lʉhikʉ nʉla mʉnana Ibulahimu wɨkamʉtala ʉ Isaki kʉ kɨdamu nʉ Isaki wɨkamʉtuga ʉ Yakobo. Yakobo nʉyo wɨkaatuga agʉkʉ itʉ awo ni ikʉmi na abɨɨlɨ. 9 "Agʉkʉ itʉ kʉnsoko aɨamuonee wɨlu Yusupu, ɨkamʉgʉlya watule mʉtʉʉng'wa kʉ Misili. Ingɨ Itunda aɨwɨpalʉng'wɨ nʉ Yusupu. 10 Itunda wɨkamʉguna ʉ Yusupu mʉlwago lɨhi, wɨkamʉaɨɨlya ʉkembetwa nɨ mahala pantongeela ang'wa Palao mʉtemi nʉwa kʉ Misili, naɨ ʉmʉɨkile Yusupu watule mʉkʉlʉ mihɨɨ ɨhi na Misili nɨ nyʉmba akwe na kɨtemi. 11 Sʉnga lɨkigela izala mihɨɨ ɨhi na Misili nɨ Kanaani, izala nɨlanso lɨkasasha lwago lʉkʉlʉ, agʉkʉ itʉ ɨkaʉlya anga ndya. 12 Ingɨ ʉ Yakobo naɨwija kɨna ʉko kʉ Misili ndya ikolɨ, wɨkaalagɨɨlya anaakwe nɨɨza agʉkʉ itʉ alongole kʉ Misili. Nʉwanso wʉwo aɨmʉhɨnzo wang'wandyo kenda kʉ Misili. 13 Naɨasʉkɨɨe mʉhɨnzo nʉwa kabɨɨlɨ, Yusupu wɨkikoola kʉ aheu akwe, mpola niya aheu ang'wa Yusupu yɨkapika kung'wa Palao. Palao wɨkaamanya ɨaluna ang'wa Yusupu. 14 Papo gwa ʉ Yusupu wɨkalagɨɨlya amʉlete Yakobo ihe palʉng'wɨ nɨ ndʉgʉ akwe ɨhi aze kʉ Misili, mʉhangʉ nʉwa antʉ ɨhi naɨendile kʉ Misili aɨmakʉmi mʉpungatɨ na ataano. 15 Itɨ gwa ʉ Yakobo wɨkalongola kʉ Misili kaɨʉshɨɨe ng'wenso palʉng'wɨ nɨ agʉkʉ itʉ. 16 Mɨimbaao ɨkasʉkigwa kʉ Shekemu nʉkʉɨkwa mʉkɨbɨɨla Ibulahimu naɨʉgʉile kʉ mpia nsheenyʉ kʉ ana ang'wa Hamoli.
17 "Ingɨ itungo naɨ lahumbeela nɨlang'wi Itunda kʉmɨnkɨɨlya ʉ Ibulahimu ilago lakwe, antʉ itʉ aɨongeelekile nangaluu ʉko kʉ Misili. 18 Sʉnga kʉ Misili wɨkatema mʉtemi nɨshanga aɨʉmʉmanyile ʉ Yusupu. 19 Mʉtemi ʉyʉ wɨkaatendeela agʉkʉ itʉ makani amɨnyala nʉkʉaja kʉnʉ waze asinja kʉagʉma kʉnzi ana nɨaniino ashe. 20 Itungo lɨlo Musa wɨkatugwa, Musa aiʉgombekile kʉng'wi Itunda. Wɨkalelwa mʉnyʉmba ang'wi ihe kʉ myeli ɨtaatʉ. 21 Naɨaleng'wa kʉlongoleka kʉmʉpiha mʉnyʉmba, ɨkamʉpumya kʉnzi nʉ kʉmʉpiha kʉlɨ nɨ nyʉmba, sʉnga mʉnanso wang'wa Palao wɨkamʉhola, wɨkamʉlela anga ng'wana wakwe. 22 Musa wɨkamanyisigwa mahala a ki Misili, wɨkatula mʉhʉgu kʉ nkani ni ntendo. 23 Naɨwapisha ilika la myaka makʉmi annɨ, wɨkalamʉla kenda kʉaona anyandʉgʉ akwe ɨ Aisilaeli. 24 Kʉng'wanso Musa wɨkamʉona mʉntʉ ʉng'wɨ ʉkʉgaɨlwa nʉ mʉ Misili, wɨkamʉgunɨɨlya ʉ mʉntʉ ʉyʉ naɨ ʉkʉgaɨlwa, wɨkalamʉla kʉmalya, wɨkamʉkʉa nʉ kʉmʉbʉlaga ʉ mʉ Misili. 25 Musa aɨʉsɨgile kɨna anyandʉgʉ akwe akʉlɨnga kɨna ʉlagɨigwe ni Itunda waagunɨɨlye, anyandʉgʉ ang'wa Musa shanga ɨkalɨnga. 26 Lʉhikʉ naɨ lʉtyatile Musa wɨkaahanga Aisilaeli abɨɨlɨ akilea, wɨkagema kʉ ahʉnga wazeaɨla, ‘Ʉnyenye, ingɨ mɨndʉgʉ, haɨ ka mʉkʉhiya kilemaalya?’ 27 "Mʉntʉ ʉyʉ naɨ ʉkʉmʉonela ʉmʉya wɨkamʉgʉma kʉmpelo ʉ Musa, wɨkamʉkolya, ‘Nyenyu nʉkʉɨkile ʉewe ʉtule wɨmʉtongeeli hangɨ wɨmʉlamʉli witʉ?’ 28 ‘Itɨɨ, ʉkʉhiya kʉmbʉlaga anga igʉlo naza ʉmʉbʉlagile ʉ mʉnya kʉ Misili?’ 29 Musa naɨwija inkani izi, wɨkamankɨɨla kʉ Midiani wɨkikiɨ kʉko anga mʉzɨɨla, kʉng'wanso wɨkatuga ana akɨgoha abɨɨlɨ.
30 "Itɨ gwa naɨ akɨla myaka makʉmi annɨ, Malaɨka wang'wi Itunda wɨkamigeela ʉ Musa mʉ kɨhaka naɨkakɨe moto ʉko kʉwɨɨ pakupɨ nʉ lʉgʉlʉ nʉla Sinai. 31 Musa naɨwaona makani nanso, wɨkakʉɨlwa. Naɨwahumbeela pakupɨ wagoze kɨsa, wɨkija lʉli lang'wi Isekʉlʉ, 32 ‘Ʉnene ni Itunda nʉwa agʉkʉ ako, Itunda wang'wa Ibulahimu nʉ Isaki nʉ Yakobo.’ Musa wɨkakagata kʉwoa shanga wɨkagema kʉgoza. 33 "Papo Isekʉlʉ wɨkamʉɨla, ‘Tugʉla ɨmakwasa ako kʉnsoko apa nʉwimɨkile ingɨ ihɨɨ na welʉ. 34 Nalʉona ʉ lwago nɨakʉtendeelwa antʉ ane ʉko kʉ Misili. Nijaa kɨlɨlo kao nɨka ʉwai, ʉnene nzile nɨakomole. Itɨ gwa itungo ɨlɨ ʉnene kʉʉlagɨɨlya kʉ Misili.’
35 "Ʉyʉ yʉyʉ Musa naɨʉhitilwe nɨantʉ azelʉnga, ‘Nyenyu naɨ ʉkʉɨkile ʉewe kʉtula wɨmʉtongeeli hangɨ wɨmʉlamʉli witʉ?’ kʉkɨɨla ang'wa Malaɨka naɨʉmigee mʉkɨhaka naɨ kakɨe ʉmoto, Itunda wɨkamʉlagɨɨlya ʉ Musa watule mʉtongeeli hangɨ mʉguni. 36 Musa yʉyo aɨtongile Aisilaeli kʉpuma kʉ Misili, naɨ wakondya kitʉma ilɨngasɨɨlyo nɨ mɨʉkʉɨlwa ʉko kʉ Misili nʉ kʉ Lʉzɨ nʉla Shamu nʉ mʉwɨɨ kitungo nɨla myaka makʉmi annɨ. 37 "Ʉyʉ yʉyʉ Musa naɨ ʉatambʉɨe ɨ Aisilaeli kɨna, ‘Itunda ʉkʉmʉhoela mʉmanga mʉng'wanyu.’ 38 Ʉyʉ yʉyʉ Musa naɨʉkolɨ mʉ milʉndo nʉwa Aisilaeli ʉko mʉwɨɨ, Malaɨka wang'wi Itunda aɨwitambʉye nʉyo palʉng'wɨ nɨa agʉkʉ itʉ mʉlʉgʉlʉ nʉla Sinai, yʉyo aɨʉsɨngɨɨye inkani niya ʉpanga wakʉpikɨlye ʉsese. 39 "Ingɨ agʉkʉ itʉ ɨkahita kʉmʉkela ʉ Musa, nsuta nɨitɨ ɨkamʉhita nʉ kahiya kʉtulya kʉ Misili. 40 Ɨkamʉɨla ʉ Aloni, ‘Kʉnonelye mʉlʉngʉ nʉwa kʉʉtonga mʉnzɨla, kʉnsoko shanga kʉlɨngile watendaʉlɨ ʉ Musa naɨ ʉkʉtongile kʉpuma kʉ Misili.’ 41 Papo naɨ anonilye dʉdʉ nʉwiɨlɨgano nɨla ndama, ɨkaleta mapolya nʉ kʉnoneelya iloeelya kʉ kɨntʉ ɨko naɨ akɨnonilye kʉ mɨkonoao. 42 Papo Itunda wɨkahega mʉng'wao, wɨkaaleka akʉlye inzota niya kilunde anga nɨyandɨkilwe mʉ mbugulu niya amanga.
‘Ʉnyenye Aisilaeli! Shanga nene
naɨ mʉpumilye ipolya nisongelyo
kitungo lamyaka makʉmi annɨ ʉko kʉwɨɨ.
43 Ʉnyenye naɨ mʉkenkile ihema lang'wi mʉlʉngʉ ʉ Moleki
nʉ dʉdʉ nʉwa nzota ang'wi itunda wanyu ʉ Lepwani,
adʉdʉ naɨmʉnonilye mʉhume kʉikʉlya.
Kʉlʉlo kʉmutala kʉ ʉtʉʉng'wa kʉlɨ’ kʉkɨla ɨ Babeli.’
44 "Ʉko kʉwɨɨ agʉkʉ itʉ aɨakete ɨhema ɨlo nɨla kɨlɨngasɨɨlyo kɨna Itunda ʉkolɨ. Aɨkɨnonigwe anga Itunda naɨ ʉmʉlɨngasilye ʉ Musa, kimpyana nɨkɨlɨngasɨɨlyo naɨʉlagɨɨwe. 45 Agʉkʉ itʉ naɨ asɨngɨɨlya ihema aziaɨla azeatongeewe nʉ Yoshua mʉ ʉhumi nʉ wihɨɨ kʉpuma kʉ antʉ Itunda naɨ ʉazunsilye pantongelaao. Papo kɨkikiɨ kʉpikɨɨla matungo ang'wa Daudi. 46 Daudi naɨ ʉgombekile kʉng'wi Itunda, nʉyo wɨkalompa wamʉgombye wamʉzengele nyʉmba, nʉ Daudi nɨ Aisilaeli ɨhi akʉhuma kʉmʉkʉlya. 47 Ingɨ Solomoni yʉyo aɨʉmʉzengee Itunda ɨ nyʉmba.
48 "Nɨitɨ ga, Itunda nʉwa Kigʉlʉ shanga wishiɨ mʉnyʉmba niyizengilwe kʉ mɨkono a ana antʉ. Anga mʉmanga wakwe naɨ ʉtambʉe, 49 Isekʉlʉ ʉlɨɨye
‘Igʉlʉ ingɨ ituntu lane nɨla ʉhumi,
nihɨɨ ingɨ kɨanza ka kʉpambatɨlya mɨgʉlʉ ane.
Mʉkʉnzengela nyʉmba akɨnyaʉlɨ?
Ang'wɨ paʉsupɨlyo wamɨgʉlʉ ane yʉkʉtula pɨɨ?
50 Itɨɨ, shanga mɨkono ane naɨtundile maintʉ aya ɨhi?’"
51 Sitepwano wɨkalongoleka kʉtambʉla "Ʉnyenye antʉ nɨ mɨlʉgoha, nɨmɨagila kʉtwɨ, anga naɨatendile ɨ agʉkʉ anyu pakalɨ aɨamikʉngʉmilye ʉ Ng'wahʉ Ng'welʉ. 52 Amanga ɨhi aɨatendeewe ʉbɨ nɨagʉkʉ anyu. Aɨabʉlagile awo Itunda naɨ ʉalagɨɨye kʉtanantya kʉpembya ʉyo nɨ Mʉnyatai. Itungo ɨlɨ mamʉsuɨpa nʉkʉmʉbʉlaga. 53 Ʉnyenye aɨmʉsɨngɨɨye ɨmalagɨɨlyo ang'wa Musa naɨmʉletewe nʉ Malaɨka, ingɨ shanga mɨkakela."
54 Anyampala ianza naɨija nanso ɨkabɨpɨlwa nʉkʉkelya mino nangalu. 55 Ingɨ Sitepwano kʉnʉ wɨkaze wizʉe ngulu a Ng'wahʉ Ng'welʉ wɨkalangamɨla kigʉlʉ wɨkaʉona ʉkʉlʉ wang'wi Itunda nʉ Yesʉ wɨmɨkile ipande nɨla ʉhumi nɨlang'wi Itunda. 56 Sitepwano wɨkalʉnga, "Gozi! Kʉona igʉlʉ lalugʉlwa nʉ Ng'waa Mʉntʉ wɨmikɨle ipande nɨla ʉkʉligwa wang'wi Itunda."
57 Papo antʉ ɨhi, pianza ɨkakʉlya iyogo nʉkʉkiɨla akʉtwɨ. Sʉnga ɨhi palʉng'wɨ ɨkamʉputɨla ʉ Sitepwano, 58 ɨkamʉpumya kʉnzi a kɨsalɨ, ɨkandya kʉmʉkʉa magwe. Asemi awo ɨkatugʉlanga mɨgololeao ɨkaɨka mʉmɨgʉlʉ amʉhʉmba ʉng'wɨ lina lakwe Sauli wɨmɨɨle. 59 Naɨalongolekile kʉmʉkʉa magwe, ʉ Sitepwano wɨkalompa, "Isekʉlʉ Yesʉ, mɨsɨngɨɨlye ɨnkolo ane." 60 Sʉnga wɨkatugama, wɨkakʉta, "Isekʉlʉ, leka kʉasosha ʉmʉlandʉ ʉwʉ." Naɨwakondya kʉtambʉla itɨ, wɨkasha.