19
1 Να μη ζηλεύεις τους κακούς ανθρώπους, τη συντροφιά τους μην την επιθυμείς. 2 Γιατί η καρδιά τους σκέφτεται τον όλεθρο και τα χείλη τους λένε παρανομίες.
20
3 Με τη σοφία χτίζεται το σπίτι και με τη φρόνηση στεριώνεται· 4 με τη γνώση γεμίζουνε τα δώματα απ’ όλα τα πολύτιμα, λαχταριστά αγαθά.
21
5 Η σοφία του ανθρώπου τον κάνει δυνατό, η γνώση του το σφρίγος του αυξαίνει· 6 γιατί πρώτα κάνεις προσεκτικά τα σχέδιά σου κι ύστερα βγαίνεις στον πόλεμο, κι η νίκη εξασφαλίζεται με τους πολλούς συμβούλους.
22
7 Είν’ άπιαστη η σοφία για τον ανόητο. Στης πολιτείας την πύλη το στόμα του ν’ ανοίξει δεν μπορεί.
23
8 Αυτός που σκέφτεται να κάνει το κακό λέγεται «απατεώνας». 9 Η δολιότητα άλλο δεν είν’ από αμαρτία· κι οι άνθρωποι το χλευαστή τον αποστρέφονται.
24
10 Αν χάσεις το κουράγιο σου της αγωνίας τη μέρα, η δύναμή σου είναι μικρή.
25
11 Μη διστάσεις να ελευθερώσεις εκείνους που άδικα τους τραβούν στο θάνατο, και σώσε αυτούς που τους πάνε να τους σφαγιάσουν. 12 Μην πεις «δεν είχα ιδέα του τι γίνεται»· μήπως δεν το γνωρίζει εκείνος που σταθμίζει τις καρδιές; Αυτός που επιβλέπει τη ζωή σου δεν το ξέρει; Και δε θ’ ανταποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του;
26
13 Γιε μου, να τρως το μέλι, γιατί είν’ καλό· και μια κερήθρα μέλι θα ’ναι γλυκιά στον ουρανίσκο σου. 14 Το ίδιο συμβαίνει και με τη σοφία στην ψυχή σου: Όταν την αποκτήσεις, θα ’χεις μέλλον λαμπρό γεμάτο ελπίδα.
27
15 Μη σχεδιάζεις, ασεβή, κακό ενάντια στου δίκαιου το σπίτι, μην του ταράζεις τη γαλήνη του σπιτιού του. 16 Γιατί ο δίκαιος κι αν πέσει εφτά φορές, ξανασηκώνεται· ενώ οι ασεβείς πέφτουν στη δυστυχία για πάντα.
28
17 Μη χαίρεσαι στην πτώση του εχθρού σου, κι ας μην ευφραίνεται η καρδιά σου όταν αυτός κλονίζεται· 18 μήπως το δει ο Κύριος και για κακό το λογαριάσει, και αναστείλει το θυμό του εναντίον του.
29
19 Με τους κακούς ανθρώπους μην αγανακτείς όταν ευτυχούν, και μη φθονείς τους ασεβείς. 20 Γιατί δεν έχουν μέλλον οι κακοί· η ζωή των ασεβών λυχνάρι ’ναι που σβήνει.
30
21 Γιε μου, να σέβεσαι τον Κύριο και το βασιλιά· και με τους ταραξίες να μην ανακατεύεσαι. 22 Γιατί άξαφνα η συμφορά τους θα φανεί, και ποιος να ξέρει τι καταστροφές θα προκληθούν από τον ένα κι απ’ τον άλλο!
23 Μερικά ακόμη λόγια σοφών:
Η μεροληψία στην κρίση δεν είναι καλό. 24 Αυτόν που λέει στον ασεβή «είσαι δίκαιος» οι λαοί θα τον καταραστούν· θα τον αποστραφούν τα έθνη. 25 Αλλ’ αυτοί που τον ένοχο καταδικάζουν θα ευτυχούν, θα πέσουν πάνω τους πληθώρα οι ευλογίες.
26 Εκείνος που με λόγια αποκρίνεται σωστά, είναι σάμπως να δίνει φίλημα στα χείλη.
27 Φρόντισε πρώτα την εργασία σου έξω, το χωράφι σου ετοίμασε, κι έπειτα απ’ όλα αυτά χτίσε το σπίτι σου.
28 Μη δίνεις μαρτυρία μ’ ελαφρότητα ενάντια στον πλησίον σου, και με τα λόγια σου μην παραπλανάς. 29 Μη λες «όπως μου έκανε αυτός, κι εγώ έτσι θα του κάνω· θ’ ανταποδώσω στον καθένα ανάλογα με τα έργα του».
30 Περνούσα απ’ το χωράφι του τεμπέλη κι από το αμπέλι του ανόητου. 31 Και να, παντού είχαν φυτρώσει αγκάθια, τσουκνίδες τού είχανε σκεπάσει την επιφάνεια, κι η πέτρινή του μάντρα είχε γκρεμιστεί. 32 Είδα λοιπόν και σκέφτηκα, είδα και πήρα μάθημα: 33 Λίγος ύπνος, λίγη νύστα, λίγο τα χέρια να σταυρώσεις για ν’ αναπαυτείς, 34 και θα ’ρθει η φτώχεια ξαφνικά σαν το ληστή, κι η στέρηση σαν άντρας οπλισμένος.
得智慧必得善报和盼望
1 你不要嫉妒恶人,
也不要祈望与他们共处。
2 因为他们的心图谋强暴,
他们的嘴唇讲论奸恶。
3 房屋的建造是凭着智慧,
又借着聪明得到坚立;
4 并且借着知识,各房间充满
各样宝贵和美好的财物。
5 智慧人大有能力,
有知识的人力上加力。
6 你要凭着智谋去作战;
谋士众多,就可得胜。
7 智慧对愚妄人来说是太高超,
因此他在城门口哑口无言。
8 计划作恶的,
必称为阴谋家。
9 愚妄人的计谋,尽是罪恶;
好讥笑人的是人所厌恶的。
10 你在患难的日子若是懈怠,
你的力量就微小。
11 被拉到死地的人,你要拯救;
将要被杀戮的人,你要挽救。
12 如果你说:"这事我不知道。"
那衡量人心的不明白吗?
那看顾你性命的不晓得吗?
他不按照各人的行为报应各人吗?
13 我儿,你要吃蜜,因为这是好的;
吃蜂房下滴的蜜,就觉甘甜。
14 要知道智慧对你的心也是这样,
如果你得着智慧,就必有好结局,
你的盼望也不会断绝。
15 恶人哪!不要埋伏攻击义人的住处,
不要毁坏他的居所。
16 因为义人虽然七次跌倒,仍能再起来;
但恶人必在祸患中绊倒。
17 你的仇敌跌倒的时候,你不要欢喜;
他绊倒的时候,你心里不可欢乐。
18 恐怕耶和华看见了,就不喜悦,
把他的怒气从仇敌的身上,转到你的身上。
19 不要因作恶的人心怀不平,
也不要嫉妒恶人。
20 因为恶人必没有好结局,
恶人的灯必要熄灭。
21 我儿,你要敬畏耶和华,也要尊敬君王;
不要与叛逆的人结交。
22 因为他们的刑罚必忽然临到;
耶和华与君王要施行的毁灭,谁能晓得呢?
当正直勤奋
23 以下也是智慧人的话:
审判的时候看人的情面是不对的。
24 对坏人说"你是好人"的,
万民都要咒骂他,万族都必憎恶他。
25 指责坏人的,必得欢悦;
美福必临到他们。
26 应对诚实的,
如同与别人亲嘴。
27 你要在外面预备好你的工作,
在田间为自己准备妥当,
然后建造你的房屋。
28 不可无故作证指控你的邻舍;
不可诬告他人。
29 你不可说:"人怎样待我,我也怎样待他;
我要照他所行的报复他。"
30 我经过懒惰人的田地,
无知人的葡萄园;
31 只见到处长满蒺藜,
地面盖满刺草,
石墙也倒塌了。
32 我看了,就用心思想;
我见了,就领受了教训。
33 再睡片时,打盹片时,
抱着手躺卧片时,
34 你的贫穷就必像强盗来到,
你的缺乏就必像拿兵器的人来到。