1 Όπως είναι αταίριαστο χιόνι το καλοκαίρι, βροχή στο θερισμό, το ίδιο αταίριαστη είναι και η τιμή στον άμυαλο.
2 Σαν το σπουργίτι που ξεφεύγει, το χελιδόνι που πετάει, έτσι κι άδικη κατάρα ξαστοχάει.
3 Μαστίγιο για το άλογο, για το γαϊδούρι χαλινάρι, και για τη ράχη των ανόητων είν’ το ραβδί.
4 Αν απαντήσεις σε μια ανόητη ερώτηση, γίνεσαι το ίδιο ανόητος μ’ εκείνον που ρωτάει.
5 Δώσε ανόητη απάντηση σ’ ερώτηση ανόητη, κι αυτός που σε ρωτάει θα καταλάβει ότι δεν ήταν όσο νόμιζε σοφός.
6 Κόβει τα πόδια του, μπλέκει σε φασαρίες, όποιος μήνυμα στέλνει με ανόητον.
7 Όπως τα σκέλη του χωλού πατούν αβέβαια, έτσι μια παροιμία στου ανόητου το στόμα.
8 Το ίδιο σαν να δένεις λιθάρι στη σφεντόνα, είναι τιμές να δίνεις στον ανόητο.
9 Καθώς αγκάθι προσπαθεί να βγάλει από το χέρι ο μεθυσμένος, τό ίδιο κι ο ανόητος που παροιμία προσπαθεί να πει.
10 Όλα ο δυνάστης τα καταστρέφει, μισθώνοντας ανόητους και τυχαίους περαστικούς.
11 Σαν το σκυλί που σ’ ό,τι ξέρασε ξαναγυρίζει, έτσι ο ανόητος επαναλαμβάνει την ανοησία του.
12 Βλέπεις άνθρωπο που θαρρεί σοφός πως είναι; Πιότερη ελπίδα υπάρχει απ’ τον ανόητο, παρά απ’ αυτόν.
13 Λέει ο τεμπέλης για να μη βγει απ’ το σπίτι του: «Λιοντάρι είναι στο δρόμο! Λιοντάρι στις πλατείες!»
14 Όπως γυρίζει η πόρτα στους αρμούς της, το ίδιο κι ο τεμπέλης στο κρεβάτι του.
15 Βουτάει το χέρι του ο τεμπέλης στην πιατέλα, αλλά βαρυέται να το φέρει ως το στόμα του.
16 Θαρρεί ο τεμπέλης τον εαυτό του πιο σοφό από εφτά ανθρώπους ειδικούς να δώσουν γνώμη.
17 Μοιάζει μ’ αυτόν που πιάνει σκύλο απ’ τ’ αυτιά, ο διαβάτης που μπερδεύεται σε ξένη φασαρία.
18 Σαν το μανιακό, που ρίχνει φλόγες και θανατηφόρα βέλη, 19 έτσι είν’ ο άνθρωπος που απατάει το διπλανό του κι ύστερα λέει: «στ’ αστεία το ’κανα!»
20 Όπου τα ξύλα λείπουν, σβήνει η φωτιά· κι όπου δεν βάζουν λόγια, η διχόνοια παύει.
21 Κάρβουνα για την ανθρακιά, για τη φωτιά τα ξύλα, κι ο άνθρωπος ο εριστικός φιλονικίες ν’ ανάβει.
22 Του συκοφάντη τα λεγόμενα είναι σαν λιχουδιές· ως της κοιλιάς τα βάθη κατεβαίνουν.
23 Δοχείο πήλινο, επιχρισμένο με ασημένιο κράμα είναι τα λόγια τα ένθερμα από κακή καρδιά.
24 Όποιος μισεί, προσποιείται με τα λόγια του και μηχανεύεται στο βάθος την απάτη. 25 Όταν γλυκομιλάει μην τον πιστεύεις, γιατί πολλά έχει μισητά πράγματα στην καρδιά του. 26 Αν με προσποίηση το μίσος του το κρύβει, μέσα στη σύναξη η κακία του θα αποκαλυφθεί.
27 Όποιος σκάβει ένα λάκκο πέφτει ο ίδιος μέσα, κι ο βράχος πίσω θα γυρίσει σ’ αυτόν που τον κατρακυλά.
28 Θα πρέπει να μισείς κάποιον πολύ, αφού με ψέματα γυρεύεις να τον βλάψεις. Οι κολακείες άλλο δεν φέρνουν από καταστροφή.
当以愚昧懒惰人为戒
1 夏天落雪,收割时下雨,都不合宜;
照样,愚昧人获得尊荣,也不合宜。
2 麻雀怎样飞来飞去,燕子怎样翻飞;
照样,无故的咒诅也不会临到人。
3 鞭子是为了打马,嚼环是为了勒驴;
刑杖是为了打愚昧人的背。
4 不要照着愚昧人的愚妄回答他,
免得你像他一样。
5 要照着愚昧人的愚妄回答他,
免得他自以为有智慧。
6 藉愚昧人的手传递信息的,
是自断己足,自寻烦恼。
7 箴言在愚昧人口中,
就像瘸子的腿,虚悬无用。
8 把荣耀给愚昧人的,
就像人把石子系在投石器上。
9 箴言在愚昧人口中,
就像荆棘在醉汉手里。
10 雇用愚昧人和过路人的,
就像胡乱射伤众人的弓箭手。
11 愚昧人一再重复他的愚妄,
正像狗转过来,吃自己所吐的。
12 你见过自以为有智慧的人吗?
愚昧人比他更有指望。
13 懒惰人说:"路上有狮子,
广场上也有狮子。"
14 懒惰人在床上翻动,
就像门绕着门铰转动一样。
15 懒惰人把手放在盘子里,
连拿食物送回口边也觉得劳累。
16 懒惰人看自己,
比七个善于应对的人更有智慧。
提防毁谤及诡诈的人
17 过路的人被激怒,去干涉与自己无关的争执,
就像人揪住狗的耳朵。
18,19 人欺骗了邻舍,
却说:"我不过是开玩笑罢了。"
他就像疯狂的人,
投掷火把、利箭和杀人的武器。
20 没有柴,火就熄灭;
没有搬弄是非的人,纷争就平息。
21 好争竞的人,煽动争端,
就像余烬上加炭,火上加柴一样。
22 搬弄是非的人的言语如同美食;
深入人的脏腑。
23 嘴唇火热,心却奸恶,
就像包上银渣的瓦器。
24 憎恶人的用话语掩饰自己,
心里却存着诡诈。
25 他的话语虽然动听,你不可信他,
因为他心里有七样可厌恶的事。
26 他的怨恨虽然以诡诈掩饰,
但他的邪恶必在大会中显露出来。
27 挖掘陷坑的,自己必掉在其中;
辊石头的,石头必辊回自己身上。
28 虚谎的舌头憎恶被它伤害的人;
谄媚的口造成败坏。