1 Τ’ όνομα το καλό είναι προτιμότερο από πληθώρα πλούτη· να σ’ εκτιμούν, πιότερο αξίζει από τ’ ασήμι και το μάλαμα.
2 Ο πλούσιος κι ο φτωχός σ’ ένα σημείο συμπίπτουν: ο Κύριος και τους δυο τους έπλασε.
3 Ο μυαλωμένος βλέπει το κακό και προφυλάγεται· οι ανόητοι προχωρούν και τιμωρούνται.
4 Είν’ η ανταμοιβή του ταπεινού κι εκείνου που τον Κύριο σέβεται, πλούτος και δόξα και ζωή.
5 Τριβόλια και παγίδες στου διεστραμμένου είναι το δρόμο· όποιος φυλάει τη ζωή του απομακρύνεται απ’ αυτά.
6 Μάθαινε το παιδί στην αρχή της ζωής του να ’χει καλές συνήθειες, και δε θα ξεστρατίσει απ’ αυτές ούτε όταν θα ’ναι γέρος πια.
7 Ο πλούσιος εξουσιάζει τους φτωχούς· κι εκείνος που δανείζεται, του δανειστή είναι δούλος.
8 Όποιος σπέρνει αδικία, θερίζει συμφορά· η τυραννία του πάνω στους άλλους, θα τελειώσει.
9 Εκείνος που έχει βλέμμα φιλικό θα ευλογηθεί, γιατί απ’ το δικό του το ψωμί δίνει και στον φτωχό.
10 Διώξε τον εγωιστή και θα λείψει η διχόνοια· θα πάψουν και η φιλονικία και οι προσβολές.
11 Όποιος την καθαρότητα αγαπάει της καρδιάς κι όποιος μιλάει με χάρη, έχει το βασιλιά για φίλο του.
12 Τα μάτια του Κυρίου τη γνώση την περιφρουρούν· ενώ του πονηρού τα λόγια τ’ ανατρέπει.
13 Λέει ο τεμπέλης: «Είναι στο δρόμο ένα λιοντάρι· αν βγω έξω απ’ το σπίτι μπορεί και να με φάει».
14 Λάκκος βαθύς το στόμα είναι της πόρνης· κι αυτός που έχει ενάντια του την οργή του Κυρίου θα πέσει μέσα εκεί.
15 Η ανοησία με του παιδιού συνδέεται την καρδιά· μα της παιδείας το ραβδί θα την απομακρύνει.
16 Όποιος πιέζει τον φτωχό, στο τέλος τον κάνει πλούσιο· κι όποιος δίνει στον πλούσιο, σίγουρα ο ίδιος θα φτωχύνει.Το εβρ. είναι ασαφές. Εδώ εννοείται η αντίληψη πως όταν ένας φτωχός καταπιέζεται, ο Θεός τού συμπεριφέρεται σαν να είναι δίκαιος. – Για την αντιστροφή των κοινωνικών καταστάσεων των ανθρώπων βλ. Α΄ Σαμ. 2:8· Ιωβ 5:11· Λκ 1:51-53 και εξής.
Παραγγελίες και προειδοποιήσεις
17 Στρέψε τ’ αυτί σου κι άκου τα λόγια των σοφών, στη γνώση μου αφοσιώσου· 18 γιατί είν’ ευχάριστο να τα κρατάς όλα βαθιά μες στην καρδιά σου, και να τα ψιθυρίζεις με τα χείλη σου. 19 Θα σε διδάξω σήμερα κι εσένα. Για να ’χεις την εμπιστοσύνη σου στον Κύριο. 20 Τριάντα ρητά με συμβουλές και γνώσεις έγραψα για σένα, 21 για να σε κάνω να γνωρίσεις την πραγματική αλήθεια, ώστε με λόγια αλήθειας ν’ απαντάς σ’ εκείνον που την αλήθεια σε στέλνει για να βρεις:
1
22 Μη γδύνεις το φτωχό επειδή είναι φτωχός, και μην καταπιέζεις το δυστυχή στη δίκη· 23 γιατί ο Κύριος θα υπερασπιστεί το δίκιο τους και θα απειλήσει τη ζωή εκείνων που τους απειλούν.
2
24 Μην πιάνεις φιλία με άνθρωπο που θυμώνει, και με άνθρωπο ευέξαπτο μη συμπορεύεσαι, 25 για να μη συνηθίσεις στους τρόπους του, και παγίδα γίνουν στην ψυχή σου.
3
26 Μην είσαι από κείνους που υπόσχονται εύκολα, από κείνους που εγγυώνται για χρέη. 27 Όταν δεν θα ’χεις από πού να τα πληρώσεις, θα πάρουν κάτωθέ σου το κρεβάτι σου.
4
28 Μη μετατοπίζεις παλιά όρια, που έβαλαν οι πρόγονοί σου για να ορίζουν την ιδιοκτησία τους.
5
29 Είδες άνθρωπο επιδέξιο στα έργα του; Αυτός θα παρουσιαστεί μπροστά σε βασιλιάδες, όχι μπροστά σε τιποτένιους.
敬畏 神得真财富
1 名誉胜过多财,
恩宠胜过金银。
2 世上有财主,也有穷人,
两者都是耶和华所造的。
3 精明人看见灾祸,就躲藏起来;
愚蒙人却往前走,自取祸害。
4 谦卑和敬畏耶和华的赏赐,
就是财富、荣耀和生命。
5 奸诈人的道路,满布荆棘和网罗;
谨慎自己的,必远离这些。
6 教养孩童走他当行的路,
就是到老,他也不会偏离。
7 财主管辖穷人,
欠债的作债主的奴仆。
8 散播邪恶的,必收祸害;
他忿怒的杖终必毁掉。
9 心存良善看人的,必蒙赐福;
因为他把自己的食物分给穷人。
10 赶走好讥笑人的,纷争就除去;
争执和耻辱也必止息。
11 喜爱内心洁净,嘴上有恩言的,
君王要作他的朋友。
12 耶和华的眼目护卫知识,
却倾覆奸诈人的话。
13 懒惰人说:"外面有狮子,
我在街上必被杀害。"
14 淫妇的口是深坑,
耶和华所恼恨的必陷在其中。
15 愚妄束缚孩童的心,
管教的杖可以把愚妄远远驱除。
16 欺压穷人为要增加自己财富的,
送礼给财主的,必致穷乏。
待人处事需仁慈谨慎
17 你要留心听智慧人的言语,
专心领受我的知识。
18 如果你心里谨守,
嘴唇上常常诵念这一切,自会觉得甘美。
19 我今日特别指教你,
为要使你倚靠耶和华。
20 我不是曾经给你们写下"我不是曾经给你们写下"或译:"我不是给你们写了三十条"
有关谋略和知识的事吗?
21 要教你认识确实的真理,
使你把真理回复那差派你来的人。
22 你不可因为贫穷人穷乏,就抢夺他的东西,
也不可在城门口欺压穷苦人。
23 因为耶和华必为他们伸冤,
抢夺他们的,耶和华也必夺取那人的性命。
24 容易发怒的人,不要与他为友;
脾气暴躁的人,不要与他来往,
25 免得你效法他的行径,
自己就陷在网罗里。
26 不要替别人击掌担保,
也不可为欠债的作保证人。
27 如果你没有甚么可以偿还,
何必使人连你睡觉的床也夺去呢?
28 你的祖先立定古时的地界,
你不可迁移。
29 你见过办事能干的人吗?
他必侍立在君王面前,
必不会侍立在低微的人面前。