1 Για την αυριανή τη μέρα μην καυχιέσαι, γιατί δεν ξέρεις τι θα φέρει.
2 Άσε να σε παινεύει άλλος κι όχι το στόμα σου, ξένος κι όχι τα χείλη τα δικά σου.
3 Βαρύ είναι το λιθάρι και βαριά η άμμος· αλλά η οργή του ανόητου βαρύτερη είναι κι απ’ τα δυο.
4 Σκληρή είναι η μανία και ο θυμός παράφορος· αλλά μπροστά στη ζήλεια ποιος μπορεί να σταθεί;
5 Καλύτερα μια φανερή επίπληξη, παρά φιλία κρυμμένη.
6 Του φίλου τα χτυπήματα δείχνουν πιστός πως είναι· του εχθρού τα άφθονα φιλιά σ’ εξαπατούν.
7 Ο χορτάτος την κερήθρα την περιφρονεί, μα ο πεινασμένος τα πικρά, γλυκά τα βρίσκει.
8 Σαν το πουλί που μακριά πλανιέται απ’ τη φωλιά του, είν’ όποιος απ’ τον τόπο του πλανιέται μακριά.
9 Το μύρο και τ’ αρώματα ευφραίνουν την καρδιά, κι είναι γλυκιές οι συμβουλές οι εγκάρδιες του φίλου.
10 Το φίλο σου μην τον εγκαταλείπεις, ούτε το φίλο του πατέρα σου. Μην πας στο σπίτι του αδερφού σου της συμφοράς σου την ημέρα· γιατί καλύτερος ο γείτονας που είναι κοντά, από έναν αδερφό που είναι μακριά σου.
11 Γιε μου, γίνε σοφός για να γεμίσεις την καρδιά μου με χαρά· κι αν κάποιος με προσβάλλει να μπορώ να του απαντώ.
12 Ο μυαλωμένος βλέπει το κακό και προφυλάγεται· οι ανόητοι τραβούν μπροστά και τιμωρούνται.
13 Πάρε το ρούχο εκεινού που γι’ άλλον μπήκε εγγυητής και κράτησέ το ενέχυρο για των ξένων τα χρέη.
14 Αυτός που τα χαράματα βάζει φωνές στο διπλανό του να τον καλημερίσει, είναι σαν να τον καταριέται.
15 Στάξιμο αδιάκοπο σε μέρα βροχερή κι εριστική γυναίκα είναι το ίδιο. 16 Όποιος θελήσει να τη συγκρατήσει, είναι σαν να ζητά τον άνεμο να συγκρατήσει και λάδι να κρατήσει μες στο χέρι του.
17 Όπως το σίδερο με σίδερο ακονίζεται, έτσι εκλεπτύνεται κι ο άνθρωπος από του φίλου του την επαφή.
18 Όποιος φροντίζει τη συκιά, θα φάει και τον καρπό της, κι όποιος φροντίζει τον κύριό του θα τιμηθεί.
19 Όπως μες στο νερό το πρόσωπο του ανθρώπου αντανακλάται, έτσι και στον καθρέφτη της καρδιάς του αντανακλάται ο ίδιος του ο εαυτός.
20 Όπως ο άδης δεν χορταίνει ούτε η άβυσσος, έτσι τα μάτια και του ανθρώπου δεν χορταίνουν.
21 Το ασήμι δοκιμάζεται στο χωνευτήρι και το χρυσάφι στο καμίνι· έτσι κι ο άνθρωπος κρίνεται από τη φήμη που έχει.
22 Αν κοπανούσες τον ανόητο μες στο γουδί ανάμεσα σε σπόρους με το γουδοχέρι, η ανοησία του δεν θ’ αποχωριζόταν απ’ αυτόν.
23 Μάθε καλά σε ποια κατάσταση είναι τα πρόβατά σου, φρόντιζε τα κοπάδια σου, 24 γιατί ο πλούτος δεν διαρκεί παντοτινά, ούτε το στέμμα από γενιά σ’ άλλη γενιά περνάει. 25 Όταν κόψουν το χορτάρι και ξαναβλαστήσει η χλόη και μαζέψουνε το χόρτο απ’ τα βουνά, 26 να ’χεις τ’ αρνιά και το μαλλί τους για να ντύνεσαι, τους τράγους για να τους πουλάς, χωράφι ν’ αγοράσεις. 27 Τις γίδες γάλα να σου δίνουν άφθονο, τροφή για σένα και για τους δικούς σου, και για των υπηρετριών σου τη συντήρηση.
当亲近忠诚的朋友
1 不要为明日自夸,
因为今天要发生甚么事,你尚且不知道。
2 让外人夸奖你,不可自己夸奖自己;
让别人称赞你,不可自己称赞自己。
3 石头重,沙土也重,
愚妄人的怒气比这两样更重。
4 烈怒虽然凶残,暴怒又好象狂澜,
人还可以忍受;
但面对嫉妒,谁能站立得住呢?
5 坦白的责备,
胜过暗中的爱。
6 爱你的人加的创伤是出于忠诚;
恨你的人却与你连连亲吻。
7 吃饱的人连蜂房的蜜也厌恶;
饥饿的人连一切苦的东西都觉得甘甜。
8 离家的人到处飘泊,
好象离巢的雀鸟到处游飞一样。
9 膏油和香料使人心畅快,
朋友真诚的劝勉也使人觉得甘甜。
10 你的朋友和你父亲的朋友,你都不可离弃;
在你遭遇患难的日子,不可进你兄弟的家。
在附近的邻舍胜过在远方的兄弟。
11 我儿,你要作智慧人,使我的心快乐,
我也可以回答那羞辱我的。
12 精明人看见灾祸,就躲藏起来;
愚蒙人反往前走,自取祸害。
13 谁为陌生人作保证人,就拿去谁的衣服;
谁替妓女作保证人,谁就要作担保。
14 清晨起来大声为邻舍祝福的,
就等于是咒诅他。
15 下大雨的时候不断滴漏;
就像吵闹的妇人一样;
16 谁要拦阻她,就像拦阻风,
也像右手抓油。
17 铁磨铁,磨得锋利;
朋友互相切磋,才智"才智"原文作"面"也变得敏锐。
18 照料无花果树的,必吃树上的果子;
事奉主人的,必得尊荣。
19 水怎样映照人面,
人的心思也怎样反映其人。
20 阴间和灭亡不会满足,
人的眼目也是一样。
21 用锅炼银,用炉炼金;
人的称赞也试炼人。
22 你虽然用杵把愚妄人与碎谷一同捣在臼中,
他的愚妄还是离不了他。
23 你要清楚知道你羊群的景况,
专心照料你的牛群。
24 因为财富不是永恒的,
冠冕也不能存到万代。
25 干草割去,嫩草又出现,
山上的野草也都收集起来。
26 羊羔的毛可以给你作衣服,
山羊可以作买田地的价银。
27 山羊奶足够作你的食物,
也足够作你一家的食物,
并且足够维持你众婢女的生活。