1 စိတ်​နှ​လုံး​အ​ကြံ​အ​စည်​တို့​သည် လူ​နှင့်​ဆိုင်​ကြ၏။ လျှာ​နှင့် ပြန်​ပြော​ချက်​ကို​ကား၊ ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား​ပိုင်​တော်​မူ၏။ 2 လူ​သည် မိ​မိ​ကျင့်​သ​မျှ​သော အ​ကျင့်​တို့​ကို နှစ်​သက်​တတ်၏။ ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား​မူ​ကား၊ စိတ်​သ​ဘော​တို့​ကို ချိန်​တော်​မူ၏။ 3 ကိုယ်​ပြု​သော​အ​မှု​တို့​ကို ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား၌​အပ်​လော့။ သို့​ပြု​လျှင် သင်၏​အ​ကြံ​အ​စည်​တို့​သည် တည်​ကြ​လိမ့်​မည်။ 4 ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား​သည် ခပ်​သိမ်း​သော​အ​ရာ​တို့​ကို ကိုယ်​တော်​အ​ဖို့၊ မ​တ​ရား​သော​သူ​တို့​ကို​လည်း ဘေး​ဒဏ်​ခံ​ရ​သော​နေ့​အ​ဖို့ ဖန်​ဆင်း​တော်​မူ၏။ 5 မာ​န​ကြီး​သော​သူ​အ​ပေါင်း​တို့​ကို ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား စက်​ဆုပ်​ရွံ​ရှာ​တော်​မူ၏။ သူ​တို့​သည်​အ​သင်း​ဖွဲ့​သော်​လည်း၊ အ​ပြစ်​ဒဏ်​နှင့် မ​လွတ်​ရ​ကြ။ 6 က​ရု​ဏာ​တ​ရား​နှင့် သ​စ္စာ​တ​ရား​အား​ဖြင့် အ​ပြစ်​ပြေ​တတ်၏။ ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား​ကို ကြောက်​ရွံ့​သော​သ​ဘော​အား​ဖြင့် ဒု​စ​ရိုက်​ကို ရှောင်​တတ်၏။ 7 လူ​ကျင့်​သော​အ​ကျင့်​တို့​ကို ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား​သည် နှစ်​သက်​သော​အ​ခါ၊ ထို​သူ၏​ရန်​သူ​ကို​ပင် သူ​နှင့် သင့်​တင့်​စေ​တော်​မူ၏။ 8 ဖြောင့်​မတ်​ခြင်း​ပါ​ရ​မီ​နှင့် ယှဉ်​သော ဥ​စ္စာ​အ​နည်း​ငယ်​သည်၊ မ​တ​ရား​သ​ဖြင့်​ရ​သော ဥ​စ္စာ​အ​များ​ထက်​သာ၍​ကောင်း၏။ 9 လူ​သည် မိ​မိ​သွား​ရာ​လမ်း​ကို စိတ်​ထဲ​မှာ ကြံ​စည်၏။ သို့​သော်​လည်း သူ၏​ခြေ​ရာ​တို့​ကို ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား စီ​ရင်​တော်​မူ၏။ 10 ရှင်​ဘု​ရင်၏​နှုတ်​ခမ်း​တို့၌ ဗျာ​ဒိတ်​တော်​ရှိ​သည်​ဖြစ်၍၊ တ​ရား​ဆုံး​ဖြတ်​ရာ​အ​မှု၌ နှုတ်​တော်​သည် မ​မှား​စေ​နှင့်။ 11 မှန်​သော​အ​လေး​နှင့် မှန်​သော​ချိန်​ခွင်​သည် ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား၏​ဥ​စ္စာ​ဖြစ်၏။ အ​လေး​အိတ်၌ ပါ​သ​မျှ​သော​အ​လေး​တို့​သည် စီ​ရင်​တော်​မူ​ရာ ဖြစ်​ကြ၏။ 12 ရှင်​ဘု​ရင်​ပြု​သော​ဒု​စ​ရိုက်​သည် စက်​ဆုပ်​ရွံ​ရှာ​ဖွယ်​ဖြစ်၏။ အ​ကြောင်း​မူ​ကား၊ ရာ​ဇ​ပ​လ္လင်​သည် ဖြောင့်​မတ်​ခြင်း​အား​ဖြင့်​သာ တည်​တတ်၏။ 13 ဖြောင့်​မတ်​သော​နှုတ်​ခမ်း​တို့​သည် ရှင်​ဘု​ရင် နှစ်​သက်​ရာ​ဖြစ်၏။ မှန်​ကန်​စွာ​ပြော​သော​သူ​ကို ရှင်​ဘု​ရင် ချစ်​တတ်၏။ 14 ရှင်​ဘု​ရင်၏​အ​မျက်​သည် သေ​မင်း​တ​မန်​ကဲ့​သို့ ဖြစ်၏။ သို့​သော်​လည်း၊ ပ​ညာ​ရှိ​သော​သူ​သည် အ​မျက်​တော်​ကို ဖြေ​တတ်၏။ 15 ရှင်​ဘု​ရင်​မျက်​နှာ​ပွင့်​လန်း​သော​အား​ဖြင့် အ​သက်​ချမ်း​သာ​ရ၏။ ကျေး​ဇူး​တော်​သည် နောက်​ရွာ​သော​မိုး​တိမ်​ကဲ့​သို့ ဖြစ်၏။

16 ရွှေ​ကို​ရ​တတ်​ခြင်း​ထက် ပ​ညာ​ကို​ရ​တတ်​ခြင်း​သည် အ​လွန်​ကောင်း၏။ ငွေ​ကို​အ​မြတ်​မ​ထား၊ ဉာဏ်​နှင့် ပြည့်​စုံ​ခြင်း​ကို အ​မြတ်​ထား​စ​ရာ​အ​လွန်​ကောင်း၏။ 17 ဖြောင့်​မတ်​သော​သူ​လိုက်​သော​လမ်း​မူ​ကား၊ ဒု​စ​ရိုက်​ကို ရှောင်​ခြင်း​တည်း။ ထို​လမ်း​မှ​မ​လွှဲ​ဘဲ အ​မြဲ​လိုက်​သော​သူ​သည် မိ​မိ​အ​သက်​ဝိ​ညာဉ်​ကို စောင့်​တတ်၏။ 18 မာ​န​သည် ပျက်​စီး​ခြင်း​အ​ရင်၊ ထောင်​လွှား​သော​သ​ဘော​သည် ရှုတ်​ချ​ခြင်း​အ​ရင်၌ နေ​ရာ​ကျ​တတ်၏။ 19 စိတ်​နှိမ့်​ချ​သော​သူ​တို့​နှင့် ပေါင်း​ဖော်၍ စိတ်​နှိမ့်​ချ​ခြင်း​သည်၊ မာ​န​ကြီး​သော​သူ​တို့​နှင့် ဆက်​ဆံ၍ လု​ယူ​သော​ဥ​စ္စာ​ကို ဝေ​မျှ​ခြင်း​ထက် သာ၍​ကောင်း၏။ 20 ပ​ညာ​နှင့် အ​မှု​စောင့်​သော​သူ​သည် အ​ကျိုး​ကို​ရ​လိမ့်​မည်။ ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား​ကို ခို​လှုံ​သော​သူ​သည်​လည်း မင်္ဂ​လာ​ရှိ၏။ 21 လိ​မ္မာ​သော စိတ်​သ​ဘော​ရှိ​သော​သူ​သည် ပ​ညာ​သ​တိ​ရှိ​သည်​ဟု ကျော်​စော​ရာ​သို့ ရောက်​တတ်၏။ ချို​သော​စ​ကား​ကို ပြော​တတ်​သော နှုတ်​သ​တ္တိ​သည်​လည်း ပ​ညာ​အ​တတ်​ကို တိုး​ပွား​စေ​တတ်၏။ 22 ဉာဏ်​ပ​ညာ​ကို​ရ​သော​သူ​သည် အ​သက်​စမ်း​ရေ​တွင်း​ကို ရ၏။ မိုက်​သော​သူ​တို့၏ သွန်​သင်​ခြင်း​မူ​ကား၊ မိုက်​ခြင်း​ဖြစ်၏။ 23 ပ​ညာ​ရှိ​သော​သူ၏​နှ​လုံး​သည် သူ၏​နှုတ်​ကို​သွန်​သင်၍၊ သူ၏​နှုတ်​ခမ်း​တို့၌ ပ​ညာ​အ​တတ်​ကို ထပ်​လောင်း​တတ်၏။ 24 သာ​ယာ​သော​စ​ကား​တို့​သည် ပျား​လ​ပို့​ကဲ့​သို့​ဖြစ်၍၊ စိတ်​ဝိ​ညာဉ်၌ ချို​မြိန်​လျက်၊ ကိုယ်​အ​ရိုး​ကို ကျန်း​မာ​စေ​လျက်​ရှိ​ကြ၏။ 25 လူ​ထင်​သည်​အ​တိုင်း မှန်​သော​လ​က္ခ​ဏာ​ရှိ​သော်​လည်း၊ အ​ဆုံး၌ သေ​ခြင်း​သို့​ပို့​သော​လမ်း​တစ်​မျိုး​ရှိ၏။*သု၊ ၁၄:၁၂။26 အ​လုပ်​လုပ်​သော​သူ​သည်၊ မိ​မိ​ပါး​စပ်​တောင်း​သော​ကြောင့်၊ မိ​မိ​အ​ဖို့ လုပ်​တတ်၏။ 27 အ​ဓ​မ္မ​လူ​သည် မ​ကောင်း​သော​အ​မှု​ကို ကြိုး​စား၍ ကြံ​စည်​တတ်၏။ သူ၏​နှုတ်​ခမ်း၌ လောင်​သော​မီး​ကဲ့​သို့ ရှိ၏။ 28 သ​ဘော​ကောက်​သော​သူ​သည် ရန်​မျိုး​စေ့​ကို ကြဲ​တတ်၏။ ကုန်း​တိုက်​သော​သူ​သည်​လည်း၊ မိတ်​ဆွေ​တို့​ကို ကွဲ​ပြား​စေ​တတ်၏။ 29 ကြမ်း​ကြုတ်​သော​သူ​သည် အိမ်​နီး​ချင်း​ကို​ချော့​မော့၍၊ မ​ကောင်း​သော​လမ်း​ထဲ​သို့ သွေး​ဆောင်​တတ်၏။ 30 ကောက်​သော​အ​ကြံ​ကို ကြံ​စည်​ခြင်း​ငှာ​မျက်​စိ​မှိတ်၍၊ နှုတ်​ခမ်း​တို့​ကို လှုပ်​သ​ဖြင့်၊ ဆိုး​ယုတ်​သော​အ​မှု​ကို ပြီး​စီး​တတ်၏။ 31 ဖြူ​သော​ဆံ​ပင်​သည် ဖြောင့်​မတ်​ခြင်း​တ​ရား​လမ်း၌​တည်​လျှင်၊ ဘုန်း​ကြီး​သော​သ​ရ​ဖူ​ဖြစ်၏။ 32 စိတ်​ရှည်​သော​သူ​သည် ခွန်​အား​ကြီး​သော​သူ​ထက်​လည်း​ကောင်း၊ မိ​မိ​စိတ်​ကို​ချုပ်​တည်း​သော​သူ​သည် မြို့​ကို​တိုက်​ယူ​သော သူ​ထက်​လည်း​ကောင်း သာ၍​ကောင်း၏။ 33 စာ​ရေး​တံ​တို့​ကို အိတ်​ထဲ၌​လောင်း​လျက်​ရှိ​ရာ​တွင်၊ ခွဲ​ဝေ​စီ​ရင်​ခြင်း​အ​မှု​ကို ထာ​ဝ​ရ​ဘု​ရား​ပိုင်​တော်​မူ၏။

1 Ao homem pertencem *Pv 16.9;19.21os planos do coração,

mas de Jeová vem a resposta da língua.

2 *Pv 21.2Todos os caminhos do homem são limpos aos seus olhos,

mas Jeová *Pv 24.12pesa os espíritos.

3 *Pv 3.6;Sl 37.5;55.22;1Pe 5.7Entrega a Jeová as tuas obras,

e serão estabelecidos os teus desígnios.

4 Jeová *Gn 1.31;Ec 3.11fez tudo para um fim;

até os *Jó 31.30;Rm 9.22perversos, para o dia mau.

5 Todo aquele que é *Pv 6.17;8.13soberbo de coração é abominação a Jeová;

*Pv 11.21certamente, não ficará impune.

6 Pela *Dn 4.27;Lc 11.41misericórdia e pela verdade, expia-se a iniquidade,

e, pelo *Pv 8.13;14.16temor de Jeová, os homens desviam-se do mal.

7 Quando os caminhos do homem agradam a Jeová,

*Gn 33.4;2Cr 17.10faz que tenham paz com ele até os seus inimigos.

8 *Pv 15.16Melhor é o pouco com justiça

do que grandes rendas com injustiça.

9 *Pv 16.1;19.21O coração do homem propõe o seu caminho,

mas *Pv 20.24;Sl 37.23;Jr 10.23Jeová lhe dirige os passos.

10 Nos lábios do rei, acham-se *1Rs 3.28oráculos;

no juízo, não transgredirá a sua boca.

11 Peso e *Pv 11.1balança justos são de Jeová;

obra sua são todos os pesos da bolsa.

12 O cometer a maldade é abominação aos reis,

porque o *Pv 25.5trono se estabelece pela justiça.

13 *Pv 14.35;22.11Os lábios justos são o prazer dos reis,

e é amado aquele que fala coisas retas.

14 *Pv 19.12;20.2O furor do rei é como correios da morte,

mas o homem sábio o *Pv 25.15aplacará.

15 Na luz do rosto do rei, está a vida,

e o seu furor é como a *Jó 29.23chuva serôdia.

16 Quanto *Pv 8.10,19melhor é adquirir sabedoria do que o ouro!

Adquirir o entendimento é mais para se escolher do que a prata.

17 *Pv 15.19A estrada dos retos é *Pv 16.6desviar-se do mal;

quem *Pv 19.16guarda o seu caminho conserva a sua alma.

18 *Pv 11.2;18.12;Jr 49.16;Ob 3-4A soberba precede a destruição,

e o espírito altivo, a queda.

19 Melhor é ser *Pv 3.34;29.23;Is 57.15humilde de espírito com os pobres

do que *Pv 1.13-14;Êx 15.9;Jz 5.30repartir os despojos com os soberbos.

20 Quem atende à palavra *Pv 19.8achará prosperidade,

*Sl 2.12;34.8;Jr 17.7e aquele que confia em Jeová, esse é feliz.

21 *Os 14.9O sábio de coração será chamado prudente,

e a doçura dos lábios *Pv 16.23aumenta o saber.

22 O entendimento é *Pv 10.11;13.14;18.4fonte da vida para aquele que o possui,

mas a estultícia é a *Pv 7.22punição dos insensatos.

23 *Pv 15.28;Sl 37.30;Mt 12.34O coração do sábio instrui a sua boca

e põe o saber nos seus lábios.

24 *Pv 15.26;24.13-14;Sl 19.10Palavras agradáveis são como favos de mel,

doces para a alma e *Pv 4.22;17.22saúde para os ossos.

25 *Pv 14.12Há um caminho que ao homem parece direito,

mas, no fim, guia para a morte.

26 O apetite do trabalhador trabalha por ele,

porque a sua boca o incita a isso.

27 *Pv 6.12,14,18O homem vil cava o mal,

e, nos seus lábios, há como que *Tg 3.6fogo ardente.

28 *Pv 15.18O homem perverso espalha contendas,

e o *Pv 18.8;26.20,22murmurador *Pv 17.9separa amigos íntimos.

29 O homem violento *Pv 1.10;12.26alicia ao seu vizinho

e o conduz por um caminho que não é bom.

30 Quem fecha os olhos fá-lo para maquinar coisas perversas;

quem morde os beiços efetua o mal.

31 *Pv 20.29Coroa de glória são as cãs,

a qual *Pv 3.1-2se achará no caminho da justiça.

32 Quem é *Pv 14.29;17.27;19.11tardio em se irar vale mais do que o valente;

e quem domina a sua alma do que quem toma uma cidade.

33 *Pv 18.18As sortes deitam-se no regaço,

mas de Jeová procede *Pv 29.26toda a sua disposição.