O centurião Cornélio
1 Um homem em At 8.40;At 10.24Cesareia, por nome Cornélio, centurião de uma Mt 27.27;Mc 15.16;Jo 18.3,12;At 21.31;27.1coorte chamada Italiana, 2 piedoso e At 10.22,35; cp.At 13.16,26temente a Deus com toda a sua casa, e que cp.Lc 7.4s.fazia muitas esmolas ao povo e de contínuo orava a Deus, 3 viu At 9.10;At 10.17,19em visão claramente, cerca At 3.1da hora nona do dia, At 5.19um anjo chegando e dizendo: 4 Cornélio! Este, At 3.4fitando nele os olhos e cheio de temor, perguntou: Que é, Senhor? O anjo acrescentou: As tuas orações e as tuas esmolas cp.Ap 8.4têm subido cp.Mt 26.13;Fp 4.18;Hb 6.10para lembrança diante de Deus. 5 Agora, envia homens a At 9.36Jope e manda chamar um certo Simão que tem por sobrenome Pedro; 6 este se acha hospedado em casa de At 9.43um curtidor chamado Simão, a qual fica junto ao mar. 7 Logo que se retirou o anjo que lhe falava, chamou a dois dos seus domésticos e a um soldado piedoso dos que estavam ao seu serviço 8 e, havendo-lhes contado tudo, enviou-os a Jope.
Pedro tem uma visão
9 Ao outro dia, seguindo eles o seu caminho e estando já perto da cidade, subiu At 10.9-32;At 11.5-14Pedro ao Mt 24.17; cp.Jr 19.13;32.29;Sf 1.5eirado para orar, cerca da cp.At 10.3;Sl 55.17hora sexta. 10 Teve ele fome e quis comer; mas, enquanto lhe aprontavam a comida, At 22.17; cp.11.5veio-lhe um êxtase; 11 viu Jo 1.51o céu aberto e descer um objeto como se fora uma grande toalha, o qual era baixado à terra pelas quatro pontas, 12 e nele havia de todos os quadrúpedes e répteis da terra e aves do céu. 13 Uma voz disse-lhe: Levanta-te, Pedro! Mata e come. 14 Mas Pedro replicou: De nenhum modo, cp.Mt 8.2ss.;Jo 4.11ss.;At 9.5;22.8, etc.Senhor, porque At 10.28;Ez 4.14;Dn 1.8;Lv 11;20.25;Dt 14.4-20jamais comi coisa alguma impura e imunda. 15 Segunda vez, a voz lhe falou: cp.Mc 7.19;Rm 14.14;1Co 10.25ss.;1Tm 4.4s.;Tt 1.15;Mt 15.11Ao que Deus purificou, não faças tu impuro. 16 Sucedeu isso por três vezes, e logo o objeto foi recolhido ao céu.
Cornélio envia mensageiros a Pedro
17 Enquanto Pedro estava consigo perplexo sobre o que seria At 10.3a visão que tinha tido, eis que At 10.8os homens que haviam sido enviados por Cornélio, tendo perguntado pela casa de Simão, pararam à porta 18 e, chamando, indagavam se estava ali hospedado Simão, que tinha por sobrenome Pedro. 19 Enquanto Pedro estava meditando sobre a visão, disse-lhe At 8.29o Espírito: Eis que dois homens te procuram; 20 levanta-te, pois, desce e cp.At 15.7-9vai com eles, nada duvidando; porque eu os enviei. 21 Descendo Pedro ao encontro desses homens, disse: Sou eu a quem procurais; qual é a causa por que viestes? 22 Eles responderam: O centurião Cornélio, homem justo At 10.2e temente a Deus, tendo bom testemunho de toda a nação judaica, Mt 2.12recebeu um aviso de Deus, por meio de um cp.Mc 8.38;Lc 9.26;Ap 14.10santo anjo, que te mandasse chamar para sua casa e ouvisse At 11.14as tuas palavras. 23 Pedro, pois, convidando-os a entrar, hospedou-os.
Pedro vai com eles
No dia seguinte, levantou-se e partiu com eles, At 10.45;At 11.12e alguns At 1.15irmãos de At 9.36Jope acompanharam-no. 24 No outro dia, entrou em At 10.1;At 8.40Cesareia. Cornélio estava esperando por eles, tendo reunido seus parentes e amigos íntimos. 25 Quando Pedro ia entrar, veio Cornélio recebê-lo e, prostrando-se-lhe aos pés, Mt 8.2adorou-o. 26 Mas Pedro ergueu-o, dizendo: Ap 19.10;22.8s.; cp.At 14.15Levanta-te, que eu também sou homem. 27 Falando com ele, entrou, e achou At 10.24muitos reunidos, 28 e disse-lhes: Vós bem sabeis que At 11.3; cp.Jo 4.9;18.28é proibido a um judeu ajuntar-se ou chegar-se a um de outra nação; todavia, At 10.14s.; cp.10.35;At 15.9Deus mostrou-me que a ninguém chamasse impuro ou imundo; 29 por isso, sem objeção, vim logo que fui chamado. Pergunto, pois, por que razão me mandaste chamar? 30 Respondeu-lhe Cornélio: Faz agora At 10.9,22s.quatro dias que eu estava orando à At 10.3;At 3.1hora nona em minha casa, e eis que se apresentou diante de mim At 10.30-32; cp.At 10.3-6um varão de vestidura resplandecente 31 e disse: Cornélio, a tua oração foi ouvida, e as tuas esmolas foram lembradas na presença de Deus. 32 Envia, pois, a At 9.36Jope e chama a Simão, que tem por sobrenome Pedro; este se acha hospedado na casa de Simão, curtidor, à beira-mar. 33 Portanto, mandei logo chamar-te, e tu fizeste bem em vir. Agora, pois, todos nós estamos aqui diante de Deus, para ouvir tudo o que te foi ordenado pelo Senhor. 34 Pedro Mt 5.2começou a falar e disse:
Pedro prega em Cesareia
Na verdade, reconheço que Dt 10.17;2Cr 19.7;Rm 2.11;Gl 2.6;Ef 6.9;Cl 3.25;1Pe 1.17Deus não se deixa levar de respeitos humanos, 35 mas que At 10.28em toda a nação aquele que cp.At 10.2o teme e faz o que é justo, este lhe é aceito; 36 esta é a mensagem que Deus enviou aos filhos de Israel, cp.13.32evangelizando-lhes Lc 1.79;2.14;Rm 5.1;Ef 2.17a paz por meio de Jesus Cristo — este é o Rm 10.12;At 2.36;Mt 28.18Senhor de todos. 37 Vós sabeis o que sucedeu por toda a Judeia, começando desde a Galileia, depois do batismo que pregou João, 38 como Deus At 4.26ungiu a At 2.22Jesus de Nazaré com o Espírito Santo e poder, Mt 4.23o qual andou por toda parte, fazendo o bem e sarando a todos os oprimidos do Diabo, 39 porque Jo 3.2Deus era com ele; e nós somos Lc 24.48;At 10.41testemunhas de tudo o que se fez na terra dos judeus e em Jerusalém; ao qual também At 5.30tiraram a vida, pendurando-o em um madeiro. 40 A este At 2.24ressuscitou Deus ao terceiro dia e concedeu que fosse ele manifesto, 41 cp.Jo 14.19,22;15.27não a todo o povo, mas às testemunhas que Deus tinha antes escolhido, a nós Lc 24.43;At 1.4que comemos e bebemos com ele, depois que ressurgiu dentre os mortos; 42 At 1.2e nos mandou pregar ao povo Lc 16.28e testificar que ele é o que Lc 22.22por Deus tem sido constituído 2Tm 4.1;1Pe 4.5;Jo 5.22,27; cp.At 17.31juiz de vivos e mortos. 43 A ele At 3.18todos os profetas dão testemunho de que, por meio de Lc 24.47; cp.At 2.38;4.12seu nome, todo o que nele crê recebe remissão de pecados.
O Espírito Santo desce sobre os gentios
44 Enquanto Pedro ainda falava essas coisas, desceu o At 11.15;15.8Espírito Santo sobre todos os que ouviam a palavra. 45 At 10.23Admiraram-se todos os crentes que eram da circuncisão, quantos vieram com Pedro, porque também sobre os gentios foi At 2.33,38derramado o dom do Espírito Santo, 46 pois os ouviam At 2.4;19.6; cp.Mc 16.17falar outras línguas e engrandecer a Deus. Então, At 3.12perguntou Pedro: 47 At 8.36Porventura, pode alguém negar a água, para que não sejam batizados estes que At 10.44s.;At 11.17;15.8; cp.2.4receberam o Espírito Santo como nós? 48 E cp.1Co 1.14-17ordenou que fossem batizados At 2.38;8.16;19.5em nome de Jesus Cristo. Então, lhe rogaram que se demorasse ali alguns dias.
Ko Pita rāua ko Koroniria
1 Nā, i Hiharia tētahi tangata, ko Koroniria te ingoa, he keneturio nō te pū i kīia nei ko tō Itari. 2 He tangata karakia ia, e wehi ana i te Atua, rātou ko tōna whare katoa, he maha āna mahi atawhai ki te iwi, me te īnoi tonu ki te Atua. 3 I kite nui ia, he whakarehu, i te mea ka tata ki te iwa o ngā hāora o te rā, i tētahi anahera a te Atua, e haere mai ana ki a ia, e mea ana hoki ki a ia, "E Koroniria!"
4 Nā, ka titiro matatau atu ia ki a ia, ka wehi, ka mea, "He aha, e te Ariki?"
Ka kī tērā ki a ia, "Kua puta ake āu īnoi me āu mahi atawhai, hei whakamahara ki te aroaro o te Atua. 5 Nā, tonoa āianei he tangata ki Hopa, ki te tiki i a Haimona, ko te rua nei o ōna ingoa ko Pita. 6 He manuhiri ia nā Haimona kaimahi hiako, i te taha nei o te moana tōna whare."
7 Ā, nō te rironga atu o te anahera i kōrero nei ki a ia, ka karangatia e ia tokorua o āna pononga tāne, me tētahi hōia karakia nō te hunga e mahi tonu ana ki a ia; 8 ā, ka oti ngā mea katoa te kōrero ki a rātou, ka tonoa rātou e ia ki Hopa.
9 Nā i te aonga ake, i a rātou e haere ana, e whakatata atu ana ki te pā, ka kake a Pita ki runga ki te tuanui, i te ono o ngā hāora, ki te īnoi. 10 Nā ka pā ki a ia te matekai, ka mea ki te kai; otirā, i a rātou e taka mai ana, ka tau iho te wairua matakite ki a ia. 11 Nā, ka kite ia i te rangi kua tuwhera, me tētahi mea e heke iho ana, he mea tuku iho mā ngā pito e whā, ki te whenua. 12 I roto i taua mea ngā momo kararehe waewae whā katoa, ngā mea ngōkingōki katoa o te whenua, me ngā manu o te rangi. 13 I reira, ka puta mai he reo ki a ia, "Whakatika, e Pita; patua, kainga."
14 Ko Pita ia i mea, "Kāhore, e te Ariki; kīanō ahau i kai i te mea noa, i te mea poke rānei."
15 Ka puta mai anō he reo ki a ia, ka tuaruatia, "Ko ā te Atua i mea ai kia mā, kaua e whakanoatia e koe." 16 E toru meatanga o tēnei; ā, i reira tonu ka tangohia atu taua mea ki te rangi.
17 I taua wā tonu, i a Pita e whakaaroaro ana i roto i a ia ki te tikanga o tēnei whakakitenga, nā, ko ngā tāngata i tonoa mai rā e Koroniria, tērā kua uiui ki te whare o Haimona, tū ana i mua i te kūwaha. 18 Karanga ana mai, ui ana, kei reira rānei e noho ana a Pita, te rua nei o ōna ingoa ko Haimona.
19 Ā, i a Pita e whakaaro ana mō taua whakakitenga, ka mea te Wairua ki a ia, "Nanā, tokotoru ēnei tāngata e rapu ana i a koe. 20 Nā, whakatika, heke atu, haere tahi koutou, kei ruarua; nāku hoki rātou i tono mai."
21 Nā, ka heke atu a Pita ki aua tāngata, ka mea, "Nā, ko ahau tēnei e rapu nei koutou. He aha te take o tā koutou haere mai?"
22 Nā, ka mea rātou, "Ko Koroniria rā, he keneturio, he tangata tika, e wehi ana i te Atua, e kōrerotia paitia ana e te iwi katoa o ngā Hūrai, kua whakamaharatia ia e te Atua nā tētahi anahera tapu kia tīkina atu koe ki tōna whare, kia rongo ia ki ētahi kupu i a koe." 23 Nā, karanga ana ia i a rātou ki roto hei manuhiri māna.
Ā, i te aonga ake, ka whakatika ia ka haere atu me rātou, ā, ko ētahi o ngā tēina nō Hopa i haere tahi me ia. 24 Ā, ao ake ka tomo rātou ki Hiharia. Nā, ko Koroniria e tatari mai ana ki a rātou, he mea karanga nāna kia huihui mai ōna whanaunga me ōna hoa tupu. 25 Ā, nō ka tomo atu a Pita, ka tūtaki a Koroniria ki a ia, ka hinga ki ōna waewae, ka koropiko ki a ia. 26 Otirā, ka whakaara ake a Pita i a ia, ka mea, "E tū ki runga; he tangata nei anō ahau."
27 Nā, i a ia e kōrero ana ki a ia, ka tomo atu ia ki roto, ka kite i te menenga tokomaha, 28 ka mea atu ki a rātou, "E mātau ana koutou e kore e tika kia huihui te tangata o ngā Hūrai, kia haere atu rānei ki te tangata iwi kē; otiia, kua whakakitea e te Atua ki ahau kia kaua e kīia tētahi tangata he noa, he poke. 29 Koia ahau i haere mai ai, kīhai i aha i te tikinga ake i ahau. Nā, ka ui nei ahau, he aha te take i tīkina ake ai ahau?"
30 Ka mea a Koroniria, "Ka whā ngā rā ināianei tae mai ki tēnei hāora, e whakarite ana ahau i te īnoinga o te iwa o ngā hāora i roto i tōku whare; nā, ko te tangata e tū ana i tōku aroaro, kanapa tonu te kākahu, 31 e mea ana, ‘E Koroniria, kua rangona tāu īnoi, ā, e maharatia ana āu mahi atawhai i te aroaro o te Atua. 32 Nā, tonoa he tangata ki Hopa, ka karanga ki a koe i a Haimona, te rua nei o ōna ingoa ko Pita; he manuhiri ia i roto i te whare o Haimona kaimahi hiako, i te taha moana.’ 33 I reira tonu ka tono tāngata atu ahau ki a koe; nā, he pai rawa tōu haerenga mai. Nō reira, kei konei katoa mātou kei te aroaro o te Atua, whakarongo ai ki ngā mea katoa kua whakahaua e te Ariki ki a koe."
Te Whaikōrero a Pita
34 Nā, ka puaki te māngai o Pita, ka mea: "He pono ka kite ahau kāhore a te Atua whakapai kanohi; 35 otiia, i roto i ngā tini iwi ko te tangata e wehi ana ki a ia, ā, e mahi ana i te tika, ka paingia e ia. 36 Ko te kupu i tukua mai e ia ki ngā tamariki a Īharaira, he kauwhau i te rongopai o te rangimārie nā Īhu Karaiti; ko ia nei te Ariki o te katoa. 37 Ko taua kupu, kei te mōhio koutou, i kauwhautia rā puta noa i Hūria katoa, i tīmata mai i Karirī, i muri o te iriiri i kauwhautia e Hoani; 38 arā, ko Īhu o Nahareta, tā te Atua whakawahinga i a ia ki te Wairua Tapu, ki te kaha; ā, hāereere ana ia ki te mahi i te pai, ki te whakaora i te hunga katoa i pēhia e te rēwera; nō te mea i a ia te Atua.
39 "Ko mātou hoki ngā kaiwhakaatu o ngā mea katoa i mea ai ia ki te whenua o ngā Hūrai, ki Hiruhārama hoki. Ā, whakamatea ana ia e rātou, he mea whakairi ki runga ki te rākau. 40 Nā, ko ia i whakaarahia ake e te Atua i te toru o ngā rā, ā, meinga ana ia kia kitea nuitia, 41 ehara i te mea e te iwi katoa, engari e te hunga i whiriwhiria i mua e te Atua, arā e mātou, i kai tahi nei, i inu tahi nei me ia, i muri i tōna aranga ake i te hunga mate. 42 I whai kupu hoki ia ki a mātou kia kauwhau ki te iwi, kia whakaatu, ko ia tā te Atua i whakarite ai hei Kaiwhakawā mō ngā tāngata ora, mō ngā tāngata mate. 43 He kaiwhakaatu ngā poropiti katoa mōna, arā mā tōna ingoa ka whiwhi ai ki te murunga hara ngā tāngata katoa e whakarongo, ana ki a ia."
Te Whiwhinga o ngā Tauiwi ki te Wairua Tapu
44 I a Pita anō e kōrero ana i ēnei kupu, ka tau iho te Wairua Tapu ki te hunga katoa e whakarongo ana ki te kupu. 45 Ā, ko te hunga o te kotinga i whakapono nei, ko ngā mea i haere tahi mai me Pita, mīharo ana nō te mea kua ringihia tahitia iho te Wairua Tapu ki ngā tauiwi. 46 I rongo hoki rātou ki ngā reo i kōrero ai rātou, i whakanui ai i te Atua.
I reira ka whakahoki a Pita, 47 "E āhei rānei te whakakāhore e tētahi te wai, kei iriiria ēnei kua whiwhi tahi nei me tātou ki te Wairua Tapu?" 48 Nā, ka whakahau ia kia iriiria rātou i runga i te ingoa o Īhu Karaiti. I reira ka tohe rātou ki a ia kia noho mō ētahi rā.