Whakatauki 30

Ngā Whakatauki a Akuru

1 Ko ngā kupu a Akuru tama a Iakehe; ko te poropititanga.

I kōrero taua tangata ki a Itiere,

ki a Itiere rāua ko Ukara:

2 He pono ko ahau te mea pōauau rawa o ngā tāngata,

kāhore hoki he mātauranga tangata i roto i ahau.

3 Kīhai hoki ahau i whakaakona ki te whakaaro nui,

kīhai anō i mōhio ki te Mea Tapu.

4 Ko wai kua piki atu ki te rangi, ā, heke mai ai anō?

Ko wai kua pūpū i te hau ki roto ki ōna ringa?

Nā wai i takai ngā wai ki roto ki tōna kākahu?

Nā wai i whakapūmau ngā pito katoa o te whenua?

Ko wai tōna ingoa,

ā, ko wai hoki te ingoa o tāna tama?

Ki te mōhiotia e koe!

5 Ko ngā kupu katoa a te Atua he mea whakamātau;

he whakangungu rākau ia ki te hunga katoa e whakawhirinaki ana ki a ia.

6 Kaua e tāpiritia ētahi kupu ki āna,

kei rīria e ia tōu hē, ā, ka kitea koe he tangata kōrero teka.

7 E rua ngā mea kua īnoia e ahau i a koe;

kaua ēnā e kaiponuhia i ahau i mua i tōku matenga:

8 Whakamataratia atu i ahau te horihori me te kōrero teka;

kaua e hōmai te rawakore ki ahau, te taonga rānei;

whāngaia ahau ki te kai e rite ana māku.

9 Kei mākona ahau, ā, ka whakakāhore ki a koe,

ka mea, "Ko wai a Ihowā?"

Kei rawakore rānei ahau, ā, ka whānako,

ka whakahua noa hoki i te ingoa o tōku Atua.

10 Kaua e kōrerotia te pononga ki tōna ariki,

kei kanga ia i a koe, ā, ko koe e hē.

11 Tērā te whakatupuranga, he kanga tā rātou i tō rātou pāpā,

kāhore hoki e manaaki i tō rātou whaea.

12 Tērā te whakatupuranga, he mā ki tā rātou nā titiro,

otirā kāhore anō kia horoia atu tō rātou paru.

13 Tērā te whakatupuranga, nā, te whakakake o ō rātou kanohi.

Kua whakarewaina ake hoki ō rātou kamo!

14 Tērā te whakatupuranga, ko ō rātou niho ānō he hoari,

ko ō rātou niho pūrākau ānō he māripi,

hei horo i te hunga iti i runga i te whenua,

i ngā rawakore hoki i roto i ngā tāngata.

15 E rua ngā tamāhine a te ngata,

ko tā rāua karanga, "Hōmai, hōmai."

E toru ngā mea e kore rawa e mākona,

āe rā, e whā ngā mea e kore e kī, "Kāti":

16 ko te rua tūpāpaku; ko te kōpū pakoko;

ko te whenua kīhai i pukuwaitia,

ā, ko te ahi e kore nei e kī, "Kāti!"

17 Ko te kanohi e whakahī ana ki te pāpā,

e whakahāwea ana ki te whakarongo ki tōna whaea,

mā ngā raweni o te awaawa ia e tīkaro,

ā, mā ngā pī ēkara e kai.

18 E toru ngā mea he whakamīharo rawa, e kore e taea e ahau,

āe rā, e whā kāhore e mōhiotia e ahau:

19 ko te huarahi o te ēkara i te rangi;

ko te huarahi o te nākahi i runga i te kāmaka;

ko te huarahi o te kaipuke i waenga moana;

ā, ko te huarahi o te tangata ki te kōtiro.

20 He pērā anō te huarahi o te wahine pūremu:

ka kai ia, ā, ka horoi i tōna māngai,

ā, ka kī, "Kāhore āku mahi hē."

21 E toru ngā mea e korikori ai te whenua;

ā, e whā, he mea e kore e manawanuitia e ia:

22 ko te pononga ina whakakīngitia ia;

ko te wairangi hoki ina mākona i te taro;

23 ko te wahine whakarihariha ina whiwhi i te tāne;

ā, ko te pononga wahine ina tuku iho māna ngā mea a tōna rangatira.

24 E whā ngā mea ririki i runga i te whenua,

he nui noa atu ia ngā whakaaro:

25 ko ngā pōpokorua ehara i te iwi kaha,

heoi e mea ana i te kai mā rātou i te raumati;

26 ko ngā koni, he iwi ngoikore,

heoi e hanga ana i ō rātou whare ki te kāmaka;

27 ko ngā māwhitiwhiti, kāhore ō rātou kīngi,

heoi haere rōpū ana rātou katoa;

28 ko te mokomoko, ko ōna peke hei pupuri māna;

otiia kei roto ia i ngā whare kīngi.

29 E toru ngā mea, he tau tā rātou hīkoi,

āe rā, e whā he huatau ki te haere:

30 ko te raiona, ko te mea kaha rawa o ngā kararehe,

e kore nei e tahuri mai i te aroaro o tētahi;

31 ko te kurī horo; ko te koati toa anō hoki;

ā, ko te kīngi, kāhore nei tētahi e maranga ake ki a ia.

32 Ki te mea he mahi kūware tau i a koe i whakaneke ake ai i a koe,

ki te mea rānei i whakaaro kino koe,

kōpania tōu ringa ki tōu māngai.

33 He pono hoki ki te hurihia te waiū ka puta mai he pata,

ā, ki te kōwiria te ihu ka puta mai he toto;

waihoki ki te ākina te riri ka puta he whawhai.

Die woorde van Agur.

1 DIE woorde van Agur, die seun van Jake; die Godspraak. Die man spreek: Ek het my moeg gemaak, o God, ek het my moeg gemaak, o God, en ek versmag.

2 Ja, ek is te dom om mens te kan wees, en ek het geen menseverstand nie.

3 En ek het nie wysheid geleer, sodat ek kennis van die Heilige sou besit nie.

4 Wie het na die hemel opgeklim en neergedaal? Wie het die wind in sy vuiste versamel? Wie het die waters in 'n kleed saamgebind? Wie het al die eindes van die aarde vasgestel? Hoe is sy Naam? En hoe is die Naam van sy Seun — as jy dit weet?

5 Elke woord van God is gelouter; Hy is 'n skild vir die wat by Hom skuil.

6 Voeg by sy woorde niks by nie, sodat Hy van jou nie rekenskap vorder en jy as 'n leuenaar openbaar word nie.

7 Twee dinge vra ek van U; onthou dit nie aan my voordat ek sterf nie:

8 Hou valsheid en leuentaal ver van my af; gee my nie armoede of rykdom nie, laat my geniet die brood wat vir my bestem is;

9 dat ek nie, as ek oorversadig geword het, U verloën nie, en sê: Wie is die Here? En dat ek nie, as ek arm geword het, steel en my aan die Naam van my God vergryp nie.

10 Belaster nie 'n slaaf by sy heer nie, sodat hy jou nie vloek en jy daarvoor moet boet nie.

11 Daar is 'n geslag wat sy vader vervloek en sy moeder nie seën nie,

12 'n geslag wat rein is in sy eie oë en tog van sy vuiligheid nie gewas is nie,

13 'n geslag — hoe trots is sy oë, en hoe hoog is sy ooglede opgetrek! —

14 'n geslag waarvan die tande swaarde is, waarvan die gebit messe is, om die ellendiges uit die land te verteer en die behoeftiges onder die mensdom uit.

15 Die bloedsuier het twee dogters: Gee, gee! Drie is dit wat nie versadig word nie; vier sê nooit: Genoeg nie! —

16 die doderyk en die toegesluite moederskoot, die aarde wat nie genoeg water kry en die vuur wat nooit sê: Genoeg nie!

17 'n Oog wat met die vader spot en die gehoorsaamheid vir die moeder verag — die kraaie van die dal sal dit uitpik, en die kuikens van die arend sal dit opeet.

18 Drie is dit wat vir my te wonderbaar is, ja, vier wat ek nie begryp nie:

19 die weg van die arend in die lug, die weg van 'n slang oor 'n rots, die weg van 'n skip in die hart van die see, en die weg van 'n man by 'n maagd.

20 So is die weg van 'n vrou wat owerspel bedryf; sy eet en vee haar mond af en sê: Ek het geen sonde gedoen nie.

21 Onder drie bewe die aarde, en onder vier kan hy dit nie uithou nie:

22 onder 'n slaaf as hy koning word, en 'n dwaas as hy volop brood het;

23 onder 'n nie-geliefde as sy tog 'n man kry, en 'n slavin as sy haar meesteres uit die besitting verdrywe.

24 Vier is dit wat klein is op die aarde, maar hulle is uitermate wys:

25 die miere is nie 'n sterk volk nie, en tog berei hulle hul voedsel in die somer;

26 die klipdassies is nie 'n magtige volk nie, en tog maak hulle hul huis in die rots;

27 die sprinkane het geen koning nie, en tog trek die hele swerm in goeie orde uit;

28 die geitjie kan jy met die hande gryp, en tog is hy in die konings se paleise.

29 Drie is dit wat statig wegstap, ja, vier wat statig wegloop:

30 die leeu, die held onder die diere, wat vir niks omdraai nie;

31 die dier met gespierde heupe, of die bok, en 'n koning met die troepemag by hom.

32 As jy dwaas gewees het deur jou te verhef, of as jy vooraf nagedink het — die hand op die mond!

33 Want drukking van melk bring botter voort, en drukking van die neus bring bloed voort, en drukking van die toorn bring twis voort.