Whakatauki 23

1 Ki te noho tahi kōrua ko te rangatira ki te kai,

āta whakaaroa mārietia tērā i tōu aroaro;

2 whakapākia he māripi ki tōu korokoro,

ki te mea he tangata kakai koe.

3 Kaua e hiahia ki āna mea reka;

he kai tinihanga hoki ērā.

4 Kaua e tāruke ki te mea taonga;

kāti tāu mea ki tōu mātauranga.

5 E anga mai rānei ōu kanohi ki taua mea korekore nei?

He pono hoki ka whai parirau te taonga,

koia ānō kei te ēkara, rere ana whaka te rangi.

6 Kaua e kainga te kai a te tangata kanohi kino,

kei minamina hoki koe ki āna mea reka.

7 Ko tāna hoki e mea ai i roto i a ia, pērā tonu ia,

"E kai, e inu!" koia tāna kupu ki a koe;

kāhore ia ōna ngākau ki a koe.

8 Ko te kongakonga i kainga e koe, ka ruakina e koe,

ka maumauria anō hoki āu kupu reka.

9 Kaua e kōrero ki ngā taringa o te kūware;

ka whakahāwea hoki ia ki te whakaaro nui o āu kupu.

10 Kei whakanekehia e koe te rohe tawhito;

kei haere koe ki ngā māra a te pani;

11 nō te mea he kaha tō rātou kaiwhakaora;

ka tohea e ia tā rātou tohe ki a koe.

12 Anga atu tōu ngākau ki te ako,

me ōu taringa ki ngā kupu o te mātauranga.

13 Kaua e tohungia te whiu ki te tamaiti;

ki te patua hoki ia e koe ki te rākau, e kore ia e mate.

14 Tātātia ia e koe ki te rākau,

ā, ka whakaorangia e koe tōna wairua i te rēinga.

15 E tāku tama, ki te whakaaro nui tōu ngākau,

ka koa hoki tōku ngākau, āe rā, tōku nei anō;

16 āe rā, ka hari ōku whatumanawa,

ina kōrero ōu ngutu i ngā mea tika.

17 Kei hae tōu ngākau ki te hunga hara;

engari kia wehi koe ki a Ihowā, ā pau noa te rā.

18 He pono hoki tērā ānō he whakautu;

e kore anō hoki tāu i tūmanako ai e hātepea atu.

19 Whakarongo rā, e tāku tama, kia whai whakaaro hoki koe,

ā, whakatikaia tōu ngākau i te ara.

20 Kei uru ki te hunga kakai wāina;

ki te hunga pukukai kikokiko;

21 nō te mea ka tutuki tahi te tangata inuinu rāua ko te tangata kakai ki te rawakore;

he tawhetawhe hoki te kākahu a te momoe mō te tangata.

22 Whakarongo ki tōu pāpā nāna koe;

kaua hoki e whakahāwea ki tōu whaea ina rūruhi ia.

23 Hokona te pono, kaua hoki e whakawhitiwhitia;

āe rā, te whakaaro nui, te ako hoki, me te mātauranga.

24 Nui atu hoki te koa o te pāpā o te tangata tika;

ā, ko te tangata e whānau he tama whakaaro nui māna, ka hari ia ki a ia.

25 Kia hari tōu pāpā rāua ko tōu whaea,

inā, kia koa te wahine i whānau ai koe.

26 E tāku tama, hōmai tōu ngākau ki ahau,

kia manako anō hoki ōu kanohi ki āku ara.

27 Nō te mea he rua hōhonu te wahine kairau;

he poka kūiti te wahine kē.

28 Āe rā, ka whanga ia ānō he kaipāhua,

ā, ka whakatokomahatia e ia ngā tāngata poka kē.

29 Ko wai e auē? Ko wai e tangi?

Ko wai e totohe? Ko wai e ngangautia?

Ko wai e marū, he mea takekore?

Ko wai e whero tonu ōna kanohi?

30 Ko te hunga e noho roa ana ki te wāina;

ko te hunga e haere ana ki te rapu i te wāina whakaranu.

31 Kaua e titiro ki te wāina i te mea e whero ana,

ina puta tōna kara i roto i te kapu,

ina mania tōna heke.

32 Tōna tukunga iho ānō he nākahi e ngau ana,

koia anō kei te wero a te neke.

33 E kite hoki ōu kanohi i ngā mea rerekē,

ā, ka puta he kupu rerekē i tōu ngākau.

34 Āe rā, ka rite koe ki te tangata e takoto ana i waenga moana,

ki te tangata rānei e takoto ana i te tihi o te rewa.

35 Ā, ka mea koe, "Patua ana ahau e rātou, ā, kīhai ahau i mamae;

tātātia ana ahau e rātou, ā, kīhai ahau i mōhio.

Āhea ahau ara ake ai?

Ka rapua anō e ahau."

1 SIT jy aan om saam met 'n heerser te eet, let dan net op wat vóór jou is,

2 en sit 'n mes op jou keel as jy 'n goeie eetlus het.

3 Moenie sy lekker ete begeer nie, want dit is bedrieglike spys.

4 Vermoei jou nie om ryk te word nie, laat staan jou slimheid.

5 Sou jy jou oë daarop laat afvlieg? Maar weg is dit! want skielik maak dit vir hom vlerke en vlieg soos die arend na die hemel toe!

6 Eet nie die brood van een wat afgunstig is nie, en begeer nie sy lekker ete nie.

7 Want soos hy in sy siel bereken, so is hy; eet en drink, sê hy vir jou, maar sy hart is nie met jou nie.

8 Jou stukkie wat jy geëet het, sal jy uitspuug; en dan het jy jou vriendelike woorde verspil.

9 Spreek nie voor die ore van 'n dwaas nie, want hy sal die verstandigheid van jou woorde verag.

10 Verlê die ou grenslyne nie, en kom nie op die landerye van die wese nie.

11 Want hulle Verlosser is sterk, Hy sal hulle saak teen jou verdedig.

12 Bring jou hart na die tug en jou oor na woorde van kennis.

13 Hou die tug nie terug van die seun nie; as jy hom met die roede slaan, sal hy nie sterwe nie.

14 Jy sal hom wel met die roede slaan, maar sy lewe van die doderyk red.

15 My seun, as jou hart wys word, dan sal my hart hom ook verheug.

16 En my niere sal jubel as jou lippe spreek wat reg is.

17 Laat jou hart die sondaars nie beny nie, maar wees die hele dag in die vrees van die Here.

18 Waarlik, daar is 'n toekoms, en jou hoop sal nie verydel word nie.

19 Hoor, my seun, en word wys, en rig jou hart reguit op die weg.

20 Wees nie onder die wynsuipers nie, onder die wat as vrate hulle hart ophaal.

21 Want 'n drinker en 'n vraat sal arm word, en slaperigheid laat stukkende klere dra.

22 Luister na jou vader wat jou verwek het, en verag jou moeder nie as sy oud geword het nie.

23 Koop waarheid en verkoop dit nie, ook wysheid en tug en verstand.

24 Die vader van 'n regverdige juig baie; en as iemand 'n wyse verwek het, dan is hy bly oor hom.

25 Laat jou vader en jou moeder bly wees, en laat sy juig wat jou gebaar het.

26 My seun, gee my jou hart, en laat jou oë 'n welgevalle hê in my weë.

27 Want 'n hoer is 'n diep kuil, en 'n ontugtige vrou is 'n nou put.

28 Sy lê ook en loer soos 'n rower en vermeerder die ontroues onder die mensdom.

29 By wie is „Ag!"; by wie is „Wee my!"; by wie is getwis; by wie is geklaag; by wie is wonde sonder oorsaak; by wie is dofheid van oë?

30 By die wat láát opbly by die wyn, by die wat ingaan om gemengde drank te proe.

31 Kyk nie na die wyn as dit rooiagtig lyk, as dit sy glans gee in die beker, glad na binne gly nie:

32 op die end byt dit soos 'n slang en spuug gif uit soos 'n basilisk.

33 Jou oë sal vreemde dinge sien en jou hart verkeerde dinge spreek;

34 en jy sal wees soos een wat in die hart van die see lê en soos een wat op die top van die mas lê.

35 Hulle het my geslaan, sê jy dan, ek het geen pyn gevoel nie; hulle het my neergeslaan, ek het dit nie gemerk nie!

36 Wanneer sal ek wakker word? Dan sal ek dit weer opnuut soek.