Whakatauki 22

1 Engari te ingoa pai e whiriwhiria rawatia i ngā taonga nui,

me te manakohanga aroha i te hiriwa, i te kōura.

2 Ka tūtataki te tangata taonga rāua ko te rawakore;

ko Ihowā te kaihanga ō rātou katoa.

3 Ko te tangata tūpato, ka kitea atu e ia te hē, ka huna i a ia;

ko ngā kūware, haere tonu atu, mamae tonu atu.

4 Ko te hua o te māhaki, ā, ko te wehi ki a Ihowā,

he taonga, he hōnore, he ora.

5 He tātarāmoa, he māhanga kei te ara o te whanokē;

ko te tangata ia e tiaki ana i tōna wairua, ka matara atu i ēnā.

6 Whakatupuria ake te tamaiti i te ara e haere ai ia,

ā, ka kaumātua, e kore e mahue i a ia.

7 E whakatakoto tikanga ana te tangata taonga mō ngā rawakore;

ā, ko te tangata i te nama, hei pononga ia mā te tangata nāna i whakatārewa mai.

8 Ko te kairui o te kino, ka kokoti i te hē;

ā, ka kāhore noa iho te patu o tōna riri.

9 Ko te kanohi ohaoha, ka manaakitia tērā;

e hoatu ana hoki e ia tētahi wāhi o tāna taro mā te rawakore.

10 Peia atu te tangata whakahī, ā, ka riro te ngangare;

ka mutu anō hoki te totohe me te whakahāwea.

11 Ko te tangata e matenui ana ki te ngākau mā,

ko te kīngi he hoa mōna, mō te āhuareka o ōna ngutu.

12 Mā ngā kanohi o Ihowā e tiaki te tangata whai mātauranga,

e whakatakā ana hoki e ia ngā kupu a te tangata kōpeka.

13 E mea ana te māngere, "He raiona kei waho;

ka whakamatea ahau ki ngā huarahi!"

14 He poka hōhonu te māngai o ngā wāhine kē;

ka taka ki roto tā Ihowā tangata e whakarihariha ai.

15 Paihere rawa te wairangi ki roto ki te ngākau o te tamaiti,

otiia, mā te rākau o te whiu e pei kia matara atu i a ia.

16 Ko te tangata e tūkino ana i te rawakore kia maha atu ai he taonga māna,

me te tangata hoki e hoatu mea ana ki te tangata taonga,

ka tutuki rāua ki te mūhore kau.

He Whakatauki a te Hunga Whakaaronui

17 Anga mai tōu taringa, whakarongo mai hoki ki ngā kupu a te hunga whakaaro nui,

kia tahuri mai hoki tōu ngākau ki tōku mātauranga.

18 He mea āhuareka hoki, mehemea ka puritia e koe i roto i tōu kōpū,

ki te ū ngātahi rāua ki runga ki ōu ngutu.

19 Kia okioki ai koe ki a Ihowā,

koia i whakakitea ai e ahau aua mea ki a koe i tēnei rā – ki a koe nā anō.

20 He teka ianei hira rawa ngā mea kua tuhituhia atu nei e ahau ki a koe,

he kupu ako, he kupu mōhio;

21 kia mōhio ai koe ki te tūturutanga o ngā kupu o te pono,

kia whakahokia ai e koe he kupu pono

ki te hunga e ngare ana i a koe?

22 Kaua e pāhuatia te rawakore, nō te mea he rawakore ia,

kaua hoki e whakatupuria kinotia te tangata iti i te kūwaha.

23 Nō te mea ka tohea e Ihowā tā rātou tohe,

ka pāhuatia anō hoki e ia te wairua o te hunga e pāhua ana i a rātou.

24 Kaua e whakahoa ki te tangata pukuriri;

kei haere tahi hoki koe i te tangata āritarita;

25 kei ākona e koe ōna ara,

ā, ka riro i a koe he māhanga mō tōu wairua.

26 Kei uru koe ki roto ki te hunga papaki ringa,

ki ngā kaiwhakakapi tūranga rānei mō te moni tārewa;

27 ki te kāhore āu mea hei utu,

hei aha i tangohia ai e ia tōu moenga i raro i a koe?

28 Kaua e whakanekehia atu te rohe tawhito

i whakatakotoria e ōu mātua.

29 Kei te kite rānei koe i tētahi tangata e uaua ana ki tāna mahi?

Ka tū ia ki te aroaro o ngā kīngi;

e kore ia e tū ki te aroaro o ngā ware.

1 'n NAAM is verkiesliker as groot rykdom, guns beter as silwer en as goud.

2 Rykes en armes ontmoet mekaar, die Here het hulle almal gemaak.

3 'n Skrander mens sien die onheil en verberg hom, maar die eenvoudiges gaan verder en word gestraf.

4 Die loon van nederigheid is die vrees van die Here, is rykdom en eer en die lewe.

5 Dorings, vangnette lê op die pad van die verkeerde; hy wat sy siel wil bewaar, bly ver weg daarvandaan.

6 Oefen die seun volgens die eis van sy weg; dan sal hy, ook as hy oud word, daar nie van afwyk nie.

7 Die ryke heers oor die armes, en hy wat leen, is 'n slaaf van die man wat uitleen.

8 Wie onreg saai, sal onheil maai; en die stok van sy grimmigheid sal verdwyn.

9 Wie vriendelik is, hy word geseën, omdat hy van sy brood aan die arme gee.

10 Dryf die spotter weg, dan gaan die twis weg; en die stryery en die geskimp hou op.

11 Hy wat reinheid van hart liefhet, wie se lippe aangenaam is — die koning is sy vriend.

12 Die oë van die Here bewaar kennis; daarom verydel Hy die woorde van die ontroue.

13 Die luiaard sê: Daar is 'n leeu buitekant; ek kan in die middel van die strate gedood word!

14 Die mond van die vreemde vroue is 'n diep kuil; hy op wie die Here vertoornd is, sal daarin val.

15 As die sotheid vassit in die hart van die seun, die tugroede sal dit daaruit verwyder.

16 Wie die arme verdruk, bevoordeel hom; hy wat aan die ryke gee, verarm hom net.

Sedespreuke.

17 GEE gehoor en luister na die woorde van die wyse manne, en let op my kennis.

18 Want dit is lieflik as jy dit in jou binneste bewaar; mag hulle tesame gereed lê op jou lippe.

19 Dat jou vertroue op die Here mag wees, daarom onderwys ek jou vandag, ja, vir jou.

20 Het ek jou nie kernagtige spreuke voorgeskrywe met raadgewinge en kennis,

21 om jou bekend te maak waarheid, betroubare woorde, sodat jy woorde van waarheid kan antwoord aan die wat jou stuur nie?

22 Beroof die arme nie, omdat hy arm is, en verbrysel die ellendige nie in die poort nie.

23 Want die Here sal hulle saak verdedig en hulle berowers van die lewe berowe.

24 Verkeer nie met 'n driftige man nie, en met 'n opvlieënde man moet jy nie omgaan nie,

25 sodat jy nie gewend raak aan sy paaie en 'n strik vir jouself span nie.

26 Wees nie onder die wat 'n handslag gee, onder die wat vir skulde borg staan nie.

27 As jy nie het om te betaal nie, waarom sal hulle jou bed onder jou uit neem?

28 Die ou grenslyne wat jou vaders gemaak het, moet jy nie verlê nie.

29 Sien jy 'n man wat vaardig is in sy werk — hy kan voor konings staan, hy hoef nie voor geringes te staan nie.