Whakatauki 18

1 Ko te tangata tū kē, e whai ana i tā tōna ake hiahia,

e ngangau ana ki ngā whakaaro tōtika katoa.

2 Kāhore o te whakaarokore āhuareka ki te mātauranga;

engari kia whakakitea e ia tōna ngākau.

3 I te taenga mai o te tangata kino ka tae mai anō te whakahāwea,

me te tāwai hei hoa mō te whakamā.

4 He wai hōhonu ngā kupu a te māngai o te tangata;

he awa e rere ana te puna o te whakaaro nui.

5 Ehara i te mea pai te whakapai ki te kanohi o te tangata kino,

te whakapeau kē rānei i tā te tangata tika ina whakawā.

6 E uru ana ngā ngutu o te whakaarokore ki te totohe,

e karanga ana tōna māngai ki ngā whiu.

7 Hei huna anō mōna te māngai o te whakaarokore;

ā, ko ōna ngutu hei rore mō tōna wairua.

8 Ānō he kai reka ngā kupu a te kawe kōrero;

tae tonu iho ki ngā wāhi o roto rawa o te kōpū.

9 Ko te tangata anō hoki e māngere ana ki tāna mahi,

hei teina ia ki te tangata maumau.

10 Hei pourewa kaha te ingoa o Ihowā;

rere ana te tangata tika ki reira, ā, ora ake.

11 Ko ngā rawa o te tangata taonga hei pā kaha mōna,

hei pā tiketike ki tōna whakaaro.

12 I mua ake o te whakangaromanga ka whakakake te ngākau o te tangata;

i mua ake anō hoki o te hōnore ko te ngākau pāpaku.

13 Ko te tangata e whakahoki kupu ana i te mea kāhore anō ia i rongo noa,

he mahi wairangi tērā nāna, he hanga whakamā.

14 E whakamanawanui te wairua o te tangata ki tōna mate;

tēnā ko te wairua marū, ko wai e kaha ki tērā?

15 Ka whiwhi te ngākau o te tangata mātau ki te mōhio;

e rapu ana hoki te taringa o ngā whakaaro nui ki te mōhio.

16 Mā te mea tuku noa a te tangata ka wātea ai he wāhi mōna,

ka kawea hoki ia e tērā ki te aroaro o ngā tāngata nunui.

17 Ko te tangata nāna te kupu tuatahi i te whakawā me te mea kei a ia te tika;

nā, ka haere mai tōna hoa, kei te rapu i te tikanga o tāna.

18 Mā te rota e mutu ai ngā tautohe,

ā, ko tērā hei tauārai i waenganui o te hunga kaha.

19 Ko te tuakana, teina rānei, i whakatakariritia, pakeke atu i te pā kaha;

ā, ko aua tū ngangare me he tūtaki tatau nō te whare rangatira.

20 Ka kī te kōpū o te tangata i ngā hua o tōna māngai,

ka mākona ia i ngā hua o ōna ngutu.

21 Ko te mate, ko te ora kei te arero;

ko te hunga e aroha ana ki tērā ka kai i ōna hua.

22 Ko te tangata kua kite i te wahine māna,

kua kite i te mea pai, kua whiwhi hoki ki tā Ihowā whakapai.

23 He īnoi tā te rawakore hanga he taikaha ia

te whakahoki a te tangata taonga.

24 Ko te tangata tini ngā hoa aroha e whai ana i te hē mōna;

tērā anō ia te hoa aroha, nui atu i tō te tuakana, i tō te teina, tōna piri mai.

1 HY wat hom afskei, soek sy eie begeerte; hy bestry alles wat waarlik tot voordeel strek.

2 Die dwaas het geen behae in verstandigheid nie, maar net daarin dat sy hart openbaar word.

3 As die goddelose kom, kom ook veragting; en saam met die skande, versmading.

4 Die woorde van 'n man se mond is diep waters, 'n stroom wat bruis, 'n fontein van wysheid.

5 Om vir die goddelose partydig te wees, om die regverdige in die gereg weg te stoot, is nie goed nie.

6 Die lippe van die dwaas kom met getwis, en sy mond roep na slae.

7 Die mond van die dwaas is sy ondergang en sy lippe 'n strik vir sy lewe.

8 Die woorde van die kwaadstoker is soos lekkernye, en dit gly af na die kamers van die binneste.

9 Alreeds hy wat hom slap hou in sy werk, hy is 'n broer van 'n verwoester.

10 Die Naam van die Here is 'n sterk toring; die regverdige hardloop daarin en word beskut.

11 Die goed van die ryke is sy sterk stad en soos 'n steil muur in sy verbeelding.

12 Voor die verbreking is die mens se hart hoogmoedig, maar nederigheid gaan aan die eer vooraf.

13 Hy wat antwoord gee voordat hy gehoor het, vir hom sal dit 'n sotheid en 'n skande wees.

14 Die gees van 'n man ondersteun hom in sy krankheid; maar 'n verslae gees — wie kan dit opbeur?

15 Die hart van die verstandige verwerf kennis, en die oor van wyse soek na kennis.

16 Die geskenk van iemand maak vir hom ruimte en bring hom in die teenwoordigheid van die aansienlikes.

17 Hy wat die eerste in sy regsaak is, het reg; maar sy naaste kom en ondersoek hom terdeë.

18 Die lot laat die geskille ophou en maak sterkes uitmekaar.

19 'n Broer teen wie oortree is, is erger as 'n sterk stad; en geskille is soos die grendel van 'n paleis.

20 Van die vrug van iemand se mond word sy maag versadig; hy word versadig van die opbrings van sy lippe.

21 Dood en lewe is in die mag van die tong; en elkeen wat dit graag gebruik, sal die vrug daarvan eet.

22 Wie 'n vrou gevind het, het iets goeds gevind en 'n welgevalle van die Here verkry.

23 Die arme spreek smekinge, maar die ryke antwoord harde dinge.

24 'n Man met baie vriende word geruïneer, maar daar is 'n vriend wat sterker aanhang as 'n broer.