Whakatauki 20

1 Ko tā te wāina he whakahī, ko tā te wai kaha he ngangau;

ā, ko te hunga katoa e whakapōhēhētia ana e tērā, kāhore ō rātou whakaaro nui.

2 Ānō he raiona e hāmama ana te wehi o te kīngi;

ko te tangata e whakaoho ana i a ia kia riri, e hara ana ki tōna wairua ake.

3 He whakahōnore mō te tangata te noho wātea mai i te ngangare;

engari ko ngā wairangi he kōwhetewhete tonu.

4 Kāhore te māngere e parau, he mea ki te hōtoke;

nō reira ka pākiki kai māna i te kotinga wīti, ā, kāhore e whiwhi.

5 He wai hōhonu te whakaaro i roto i te ngākau o te tangata;

e utuhia anō ia e te tangata mātau.

6 Ko tā te tini o te tangata he kauwhau i tōna atawhai ake;

ko wai ia e kite i te tangata pono?

7 Ko te tangata tika, e haere ana i runga i tōna tapatahi,

ka manaakitia āna tamariki i muri i a ia.

8 Ko te kīngi e noho ana i runga i te torōna whakawā,

tītaritaria ana e ōna kanohi ngā hē katoa.

9 Ko wai e mea, "Kua mā i ahau tōku ngākau,

kua tahia atu ōku hara"?

10 Ko ngā pāuna huhua, ko ngā mēhua huhua,

he rite tahi taua rua, he mea whakarihariha anake ki a Ihowā.

11 He tamariki nei anō ka mōhiotia ki āna hanga,

he mā rānei, he tika rānei tāna mahi.

12 Ko te taringa rongo, ko te kanohi titiro,

nā Ihowā rāua ngātahi i hanga.

13 Kaua e matenuitia te moe, kei rawakoretia koe;

titiro ōu kanohi, ā, ka mākona koe i te taro.

14 "Ehara ehara," e ai tā te kaihoko;

tōna haerenga atu ia, kei te whakamanamana.

15 He kōura tēnā me te tini o te rupi;

engari he taonga utu nui ngā ngutu o te mātauranga.

16 Tangohia te kākahu o te kaiwhakakapi mō te tangata kē;

puritia hoki te tangata i taunahatia hei whakakapi mō ngā tāngata kē.

17 He reka ki te tangata te taro o te teka;

muri iho ka kī tōna māngai i te kirikiri.

18 Mā te rūnanga ka ū ai ngā whakaaro;

kia pai hoki te ngārahu ina anga ki te whawhai.

19 Ko te tangata e kōpikopiko ana ki te kawekawe kōrero, ka whākina e ia ngā kōrero ngaro;

nā reira kaua e raweke atu ki te tangata ngutu hāmama.

20 Ko te tangata e kanga ana i tōna pāpā, i tōna whaea,

ka tineia tōna rama i roto i te pōuri kerekere.

21 I te tīmatanga e hohoro mai pea te taonga;

e kore ia tōna mutunga e whakapaingia.

22 Kaua e mea, "Ka utua e ahau te kino";

tāria tā Ihowā, ā, kei a ia he oranga mōu.

23 He mea whakarihariha ki a Ihowā ngā taimaha rerekē;

ā, e kore hoki te pāuna tinihanga e pai.

24 Nā Ihowā ngā hāereerenga o te tangata;

nā, mā te aha te tangata ka mātau ai ki tōna ara?

25 Hei rore ki te tangata te oho noa ake ki te mea, "He tapu!"

ā, i muri i ngā kī taurangi, kia uiui.

26 Ka tītaritaria e te kīngi whakaaro nui te hunga kino,

ā, ka hurihia hoki e ia te wīra patu wīti ki runga ki a rātou.

27 He rama nā Ihowā te manawa o te tangata,

e rapu ana i ngā mea katoa i roto rawa i te kōpū.

28 Hei kaitiaki mō te kīngi te atawhai me te pono;

e tautokona ake ana hoki tōna torōna e te atawhai.

29 Ko te korōria o ngā taitama ko tō rātou kaha;

ā, ko te ātaahua o ngā kaumātua ko te upoko hina.

30 E tahia atu ana te kino e ngā kārawarawa o te patunga;

ā, e tae rawa ana ngā whiu ki ngā wāhi o roto rawa o te kōpū.

1 DIE wyn is 'n spotter, en sterk drank 'n lawaaimaker; en elkeen wat daardeur bedwelmd raak, is nie wys nie.

2 Die dreiging van die koning is soos die gebrom van 'n jong leeu; wie hom vertoorn, verbeur sy lewe.

3 Dit is 'n eer vir 'n man om van twis weg te bly, maar elke sot breek los.

4 In die herfs ploeg die luiaard nie; en verlang hy iets in die oestyd, dan is daar niks nie.

5 Die raad in die hart van 'n man mag diep waters wees, 'n man van verstand sal dit tog uitskep.

6 Baie mense roem hulle eie welwillendheid, maar wie vind 'n betroubare man?

7 Wie in sy regskapenheid wandel as 'n regverdige — gelukkig is sy kinders ná hom.

8 'n Koning wat op die regterstoel sit, wan met sy oë alles uit wat sleg is.

9 Wie kan sê: Ek het my hart suiwer gehou, ek is rein van my sonde?

10 Twee soorte gewig, twee soorte maat — hulle altwee is vir die Here 'n gruwel.

11 Die seun laat hom alreeds aan sy handelinge ken, of sy handelwyse suiwer en of dit reg is.

12 'n Oor wat hoor, en 'n oog wat sien — die Here het hulle altwee gemaak.

13 Moenie die slaap liefhê, sodat jy arm word nie; maak jou oë oop, dat jy jou met brood kan versadig.

14 Sleg, sleg! sê die koper; maar as hy wegloop, beroem hy hom.

15 Daar is goud en 'n menigte korale, maar 'n kosbare sieraad is die lippe van kennis.

16 Neem sy kleed weg, want hy het vir 'n ander borg gestaan, en neem hom as pand vir die vreemdes.

17 Soet is vir 'n mens die brood van bedrog, maar daarna word sy mond vol gruisklippertjies.

18 Planne kom deur beraadslaging tot stand; voer dan oorlog met goeie oorleg.

19 Wie met kwaadsprekery omgaan, maak 'n geheim openbaar; laat jou dus nie in met een wat sy lippe laat oopstaan nie.

20 Wie sy vader of sy moeder vloek, sy lamp gaan in pikdonker dood.

21 'n Besit wat by die begin haastig bymekaargeskraap is — die einde daarvan sal tog nie geseënd wees nie.

22 Moenie sê: Ek wil die kwaad vergelde nie! Wag op die Here, dat Hy jou help.

23 Twee soorte gewig is vir die Here 'n gruwel, en 'n valse weegskaal is nie goed nie.

24 Die voetstappe van 'n man hang van die Here af: hoe sou 'n mens dan sy weg verstaan?

25 Dit is vir die mens 'n strik dat hy onbedagsaam sê: Heilig! om dan eers ná die geloftes te oorweeg.

26 'n Wyse koning wan die goddelose uit en laat die dorswiel oor hulle draai.

27 Die gees van die mens is 'n lamp van die Here, dit deursoek al die kamers van die binneste.

28 Liefde en trou behoed die koning, en deur liefde stut hy sy troon.

29 Die sieraad van die jongmanne is hulle krag, en die versiersel van grysaards is grys hare.

30 Bloedige wonde suiwer die kwaad uit en slae die kamers van die binneste.