Whakatauki 10

Te Kohinga Tuatahi a ngā Whakatauki a Horomona

1 Ko ngā whakatauki a Horomona.

He tama whakaaro nui, ka koa te pāpā;

tēnā he tama kūware, he utanga nui mō tōna whaea.

2 Kāhore he rawa o ngā taonga o te kino;

mā te tika ia te oranga ake i te mate.

3 E kore a Ihowā e tuku i te wairua o te tangata tika kia hemokai;

ka panā atu ia e ia te hiahia o te hunga kino.

4 He rawakore te tukunga iho o te ringa ngehe;

mā te ringa kakama ia ka hua te taonga.

5 He kohi raumati tā tama ngākau mahara;

he whakamā ia te rawa a tama moe ngahuru.

6 He manaaki kei te tumuaki o te tangata tika;

he ārita ia kei te waha o te tangata kino, taupoki ai.

7 Ka manaakitia te maharatanga ki te tangata tika;

ka pirau ia te ingoa o te hunga kino.

8 He ngākau whakaaro, ka tahuritia te whakahau;

he ngutu wairangi, ka hinga.

9 Ko te tangata haere tika, e haere ora ana;

ko te tangata parori kē ōna ara, ka mōhiotia ia.

10 Mā te whakakini o te kanohi ka puta ai te pōuri;

ko te ngutu wairangi ia, ka hinga.

11 He puna ora te māngai o te tangata tika;

tēnā ko te māngai o te hunga kino,

ka taupokina tērā e te mahi nanakia.

12 Ko tō te mauāhara he whakaoho i ngā totohe;

ko tō te aroha he hīpoki i ngā hē katoa.

13 E kitea te whakaaro nui ki ngā ngutu o te tangata mātau;

ko te rākau ia te mea mō te tuarā o te ngākaukore.

14 Rongoā ai te hunga whakaaro nui i te mātauranga;

he whakangaromanga ia kei te hori tonu, te māngai o te wairangi.

15 Ko ōna rawa te pā kaha o te tangata taonga;

tēnā ko te hunga kore taonga, hei whakangaromanga tō rātou rawakore.

16 Ko te mahi a te tangata tika e ahu ana ki te ora;

ko ngā hua o te kino ki te hara.

17 Kei te ara ki te ora te tangata e pupuri ana i te kupu ako;

ko te tangata ia e kore e pai kia rīria tōna hē, ka kotiti kē.

18 Ko te tangata e huna ana i te mauāhara he ngutu teka;

ā, he kūware te tangata e whakapuaki ana i te ngautuarā.

19 E kore ngā kupu maha e hapa i te kino;

he mahara nui ia te tangata he ngutu kokopi nei ōna.

20 He hiriwa pai rawa te arero o te tangata tika;

ko te ngākau o te hunga kino, he hauwarea rawa.

21 He tokomaha e whāngaia ana e ngā ngutu o te tangata tika;

ka mate ia te hunga kūware, he kore nō te ngākau mahara.

22 Ka hua te taonga i tā Ihowā manaaki;

kāhore hoki e kīnakitia e ia ki te pōuri.

23 Hei tākaro mā te wairangi te mahi hē;

mā te tangata mātau ia ko te whakaaro nui.

24 Ko tā te tangata kino i wehi ai ka tae anō ki a ia;

ā, ko tā te hunga tika i hiahia ai, ka hōmai.

25 Pahure rawa ake te tūkauati kua kore te hunga kino;

tēnā ko te tangata tika he tūranga pūmau tērā.

26 He winika ki ngā niho, he paowa ki ngā kanohi;

koia anō te māngere ki ōna kaiunga.

27 Ko te wehi ki a Ihowā e whakaroa ana i ngā rā;

ka whakapotoa mai ia ngā tau o te hunga kino.

28 Tūmanako atu te hunga tika, koa iho;

tūmanako atu te hunga kino, ngaro iho.

29 He kaha mō te tangata tika tā Ihowā ara;

he whakangaromanga ia mō ngā kaimahi i te kino.

30 E kore te tangata tika e whakangāueuetia ā ake ake;

e kore ia e nohoia e te hunga kino te whenua.

31 Ko te māngai o te tangata tika hua ana te whakaaro nui;

ka tapahia ia te arero whanokē.

32 E mōhio ana ngā ngutu o te tangata tika ki ngā mea ka manakohia;

he whanokē ia e whakapuakina ana e te māngai o te hunga kino.

Spreuke oor verskillende dinge.

1 DIE spreuke van Salomo. 'n Wyse seun verbly die vader, maar 'n dwase seun is 'n bekommernis vir sy moeder.

2 Skatte deur goddeloosheid verwerf, bring geen voordeel nie, maar geregtigheid red van die dood.

3 Die Here laat die regverdige nie honger ly nie, maar die begeerlikheid van die goddelose stoot Hy weg.

4 Hy word arm wat met 'n trae hand werk, maar die hand van die vlytiges maak ryk.

5 Hy wat in die somer wegbêre, is 'n verstandige seun; hy wat vas slaap in die oestyd, is 'n seun wat skande maak.

6 Seëninge is daar op die hoof van die regverdige, maar die mond van die goddelose verberg geweld.

7 Die nagedagtenis van die regverdige is tot seën, maar die naam van die goddelose vergaan.

8 Hy wat wys van hart is, neem die gebooie aan, maar hy wat dwaas van lippe is, kom tot 'n val.

9 Hy wat in opregtheid wandel, wandel veilig, maar hy wat sy weë krom maak, word bekend.

10 Hy wat met sy oog knip, veroorsaak smart, en hy wat dwaas spreek, kom tot 'n val.

11 Die mond van die regverdige is 'n fontein van lewe, maar die mond van die goddelose verberg geweld.

12 Haat verwek twiste, maar liefde bedek al die oortredinge.

13 Op die lippe van die verstandige word wysheid gevind, maar die roede is vir die rug van die verstandelose.

14 Die wyse lê kennis weg, maar die mond van die dwaas is 'n ondergang wat naby is.

15 Die goed van die ryke is vir hom 'n sterk stad; die ondergang van die behoeftiges is hulle armoede.

16 Wat die regverdige verwerf, is vir die lewe; die inkomste van die goddelose is tot sonde.

17 'n Pad ten lewe is hy wat die tug in ag neem; maar hy wat die teregwysing veronagsaam, raak verdwaald.

18 Hy wat haat verberg, het valse lippe; en hy wat skindertaal uitstrooi, is 'n dwaas.

19 By veelheid van woorde ontbreek die oortreding nie; maar hy wat sy lippe inhou, handel verstandig.

20 Die tong van die regverdige is uitgesoekte silwer; die hart van die goddelose is min werd.

21 Die lippe van die regverdige help baie mense reg; maar die dwase sterf deur gebrek aan verstand.

22 Die seën van die Here — dit maak ryk, en moeitevolle arbeid voeg daar niks by nie.

23 Dit is 'n vermaak vir 'n dwaas om 'n skandelike daad te doen, net so is wysheid vir 'n man van verstand.

24 Waar die goddelose bang voor is — dit kom oor hom; maar die begeerte van die regverdiges vervul Hy.

25 Wanneer 'n stormwind verbygaan, is die goddelose nie meer nie; maar die regverdige is vir ewig gegrondves.

26 Soos asyn vir die tande en soos rook vir die oë, so is die luiaard vir die wat hom stuur.

27 Die vrees van die Here vermeerder die dae, maar die jare van die goddelose word verkort.

28 Die verwagting van die regverdiges is vreugde, maar die hoop van die goddelose vergaan.

29 Die weg van die Here is vir die opregte 'n vesting, maar 'n ondergang vir die werkers van ongeregtigheid.

30 Die regverdige sal vir ewig nie wankel nie, maar die goddelose sal in die land nie bly woon nie.

31 Die mond van die regverdige laat wysheid uitspruit, maar die valse tong word uitgeroei.

32 Die lippe van die regverdige weet wat welgevallig is, maar die mond van die goddelose is pure valsheid.