Whakatauki 8

Te Karanga o te Whakaaronui

1 He teka ianei kei te karanga te whakaaro nui,

e puaki ana anō te reo o te mātauranga?

2 I runga i ngā wāhi tiketike tōna tūranga,

i te ara i te tūtakitanga o ngā huarahi;

3 hāmama ana ia i te taha o ngā kūwaha,

i te ngutu o te pā, i te tomokanga atu i ngā tatau:

4 "Ki a koutou, e ngā tāngata, tāku karanga;

ki ngā tama anō a te tangata tōku reo.

5 E ngā kūware, kia mātau koutou ki te ngārahu tūpato;

e ngā wairangi, kia mōhio te ngākau.

6 Whakarongo mai, ka kōrerotia hoki e ahau ngā mea pai rawa;

ko tā ōku ngutu e whakapuaki ai ko ngā mea e rite ana.

7 He pono hoki te kōrero a tōku māngai;

he mea whakarihariha anō te kino ki ōku ngutu.

8 Kei runga i te tika ngā kupu katoa a tōku māngai;

kāhore he whakapeka, he whanokē rānei, i roto.

9 Ko ēnei katoa he mārama ki te tangata e mātau ana,

he tika ki te hunga i kitea ai te mōhio.

10 Manakohia mai tāku ako, kaua te hiriwa;

ko te mātauranga, nui atu i te kōura pai rawa.

11 Pai atu hoki te whakaaro nui i ngā rupi;

e kore hoki ngā mea katoa e minaminatia nei e tau hei whakarite mōna.

12 "Kua meinga e ahau, e te whakaaro nui, ko te ngārahu pai hei nohoanga mōku,

e kitea ana e ahau te mōhio me te āta whakaaro.

13 Ko te wehi ki a Ihowā koia tēnā ko te kino ki te hē.

E kino ana ahau ki te whakapehapeha, ki te whakakake,

ki te ara hē, ki te māngai whanokē.

14 Ko te whakaaro tika, ko te whakaaro nui, nāku;

ko ahau te mātauranga, kei ahau te kaha.

15 Nāku ngā kīngi i kīngi ai,

nāku ngā rangatira i whakatakoto ai i te tika.

16 Nāku i whai rangatiratanga ai ngā rangatira,

ngā tāngata nunui, arā ngā kaiwhakawā katoa o te whenua.

17 E arohaina ana e ahau te hunga e aroha ana ki ahau;

ko te hunga hoki e āta rapu ana i ahau, e kite rātou i ahau.

18 He taonga, he korōria kei ahau,

āe rā, he rawa mau tonu, he tika.

19 Pai atu ōku hua i te kōura, āe rā, i te kōura parakore;

ko ngā mea e puta ana i ahau, pai atu i te hiriwa kōwhiri.

20 Kei ngā ara o te tika ahau e haere ana,

kei waenganui i ngā huarahi o te whakawā;

21 kia meinga ai e ahau te hunga e aroha ana ki ahau kia whiwhi ki te rawa,

kia whakakīia ai e ahau ā rātou takotoranga taonga."

Te Pūtakenga mai o te Whakaaronui

22 "I a Ihowā ahau, nō te tīmatanga rā anō o ōna ara,

nō mua atu i āna mahi o neherā.

23 Nōnamata riro ahau i whakaritea ai,

nō te tīmatanga, nō mua atu i te whenua.

24 I te mea kāhore anō ngā rire, kua whānau ahau;

i te mea kīanō he puna whai wai.

25 Nō mua atu i te whakaūnga o ngā maunga,

nō mua i ngā pukepuke tōku whānautanga;

26 i te mea kāhore anō i hangā noatia e ia te whenua, me ngā pārae,

me te tīmatanga o te puehu o te ao.

27 I tāna whakatūranga i ngā rangi, i reira anō ahau;

i tāna whakaritenga i te awhi mō te mata o te rire;

28 i tāna whakapūmautanga i ngā rangi i runga;

i te totōtanga o ngā puna o te rire;

29 i tāna rohenga mai i te moana,

kei takahia tāna kupu e ngā wai;

i tāna waitohutanga i ngā tūranga o te whenua,

30 i reira ahau i tōna taha, he tohunga ki ngā mahi;

he ahau nōna i ia rā, i ia rā,

e koa ana i ngā wā katoa i tōna aroaro;

31 e koa ana ki tāna ao,

ā, ko tāku i āhuareka ai ko ngā tama a te tangata.

32 "Nō reira, e āku tamariki, whakarongo mai ki ahau;

ka hari hoki te hunga e pupuri ana i ōku ara.

33 Whakarongo mai ki te ako, kia whai whakaaro ai koutou;

kaua hoki e paopaongia.

34 Ka hari te tangata e whakarongo ana ki ahau,

e tatari ana i ōku tatau i tēnei rā, i tēnei rā,

e whanga ana i ngā pou o ōku kūwaha.

35 Ko te tangata hoki e kite ana i ahau, e kite ana i te ora,

ka whiwhi anō ia ki tā Ihowā manako mai.

36 Ko te tangata ia e hara ana ki ahau, he mahi nanakia tāna ki tōna wairua ake;

ko te hunga katoa e kino ana ki ahau, e aroha ana ki te mate."

Die uitnemendheid van die Wysheid.

1 ROEP die Wysheid nie, en verhef die Verstandigheid nie haar stem nie?

2 Op die top van die hoogtes langs die weg, op die kruispunt van die paaie staan sy,

3 aan die kant van die poorte by die uitgang van die stad, by die ingang van die deure roep sy hardop:

4 Ek roep na julle, manne, en my stem is tot die mensekinders.

5 Leer tog skranderheid verstaan, eenvoudiges, en dwase, leer verstandigheid verstaan.

6 Hoor, want ek sal voortreflike dinge spreek, en my lippe gaan oop vir wat reg is.

7 Want my verhemelte spreek waarheid, en goddeloosheid is vir my lippe 'n gruwel.

8 Al die woorde van my mond is reg, daarin is niks wat slinks of vals is nie,

9 hulle is almal duidelik vir die verstandige en reg vir die wat kennis gevind het.

10 Neem my tug aan, en nie silwer nie, en kennis liewer as uitgesoekte goud.

11 Want wysheid is beter as korale, en al die kleinode kan daar nie mee vergelyk word nie.

12 Ek, Wysheid, is vertroud met die skranderheid, en ek vind kennis van regte oorleg.

13 Die vrees van die Here is om te haat wat sleg is; hoogmoed en trotsheid en 'n slegte wandel en 'n huigelagtige mond haat ek.

14 Raad en beleid is myne, ek is die insig, sterkte is myne.

15 Deur my regeer die konings en stel die maghebbers vas wat reg is;

16 deur my heers die vorste en die edeles, al die regters van die aarde.

17 Ék het lief die wat my liefhet, en die wat my soek, sal my vind.

18 Rykdom en eer is by my, duursame goed en geregtigheid.

19 My vrug is beter as goud en as fyn goud, en my opbrings as uitgesoekte silwer.

20 Ek wandel op die weg van geregtigheid, in die middel van die paaie van reg,

21 om die wat my liefhet, 'n besitting te laat erwe, en hulle skatkamers maak ek vol.

Die Wysheid bestaan van ewigheid af.

22 DIE Here het my berei as eersteling van sy weg, voor sy werke, van ouds af.

23 Van ewigheid af is ek geformeer, van die begin af, van die voortyd van die aarde af.

24 Toe daar nog geen wêreldvloede was nie, is ek gebore; toe fonteine, swaar van water, nog nie daar was nie;

25 voordat die berge ingesink het, voor die heuwels is ek gebore;

26 toe Hy die aarde en die velde en al die stoffies van die wêreld nog nie gemaak het nie.

27 Toe Hy die hemele berei het, was ek daar; toe Hy 'n kring afgetrek het op die oppervlakte van die wêreldvloed;

28 toe Hy die wolke daarbo bevestig het, toe die bronne van die wêreldvloed sterk geword het;

29 toe Hy vir die see sy grens gestel het, dat die waters sy bevel nie sou oortree nie; toe Hy die fondamente van die aarde vasgelê het —

30 toe was ek 'n kunstenaar naas Hom, en ek was dag vir dag vol verlustiging en het gespeel voor sy aangesig altyd,

31 en het gespeel op sy wêreldrond, en my verlustiginge was met die mensekinders.

32 Luister dan nou na my, seuns; want gelukkig is hulle wat my weë bewaar.

33 Luister na tug en word wys, en verwerp dit nie.

34 Gelukkig is die mens wat na my luister, om dag vir dag te waak aan my deure, by die syposte van my poorte die wag te hou.

35 Want hy wat my vind, het die lewe gevind en verkry 'n welbehae van die Here.

36 Maar hy wat my mis, benadeel sy eie lewe; almal wat my haat, het die dood lief.